- Konto rodzica zabezpieczysz 8 ustawieniami w 30–45 minut. Najważniejsze trzy: niski dzienny limit przelewów (np. 2 000 zł zamiast domyślnych 10 000 zł w PKO BP), weryfikacja rozmówcy w aplikacji banku i zastrzeżony PESEL.
- Limit to Twoja realna ochrona. Bank zwraca pieniądze do końca następnego dnia roboczego tylko przy transakcji nieautoryzowanej (art. 46 ustawy o usługach płatniczych). Przelew, który rodzic sam zlecił pod presją oszusta, bank zwykle uznaje za autoryzowany.
- Według Ministerstwa Cyfryzacji (12.12.2025) PESEL zastrzegło blisko 7,5 mln osób. To bezpłatne i trwa minutę w mObywatelu.
- W 2025 roku CERT Polska zarejestrował 260 783 incydenty, z czego 97% to oszustwa komputerowe (253 238). Rok wcześniej incydentów było 103 449.
- Wszystkie 6 sprawdzonych banków (PKO BP, Pekao, mBank, ING, Millennium, Erste) pozwala w aplikacji sprawdzić, czy dzwoni prawdziwy pracownik. W PKO podniesienie limitu w aplikacji wymaga kodu z wiadomości głosowej, w ING włącza 2-godzinny okres ochronny.
Spis treści · 9 części
Oszustwa „na wnuczka”, „na policjanta” i „na pracownika banku” mają wspólny mianownik: presję czasu i telefon. Sprawca nie łamie zabezpieczeń banku. Przekonuje człowieka, żeby sam wypłacił pieniądze, zrobił przelew albo podał kod. Dlatego najskuteczniejsza ochrona to ustawienia, które spowalniają decyzję i ograniczają kwotę, jaką da się stracić w jednej rozmowie.
Ten poradnik jest dla dorosłych dzieci, które chcą przy najbliższej wizycie u rodziców przejść z nimi przez aplikację banku. Masz tu 8 ustawień, ich miejsce w aplikacjach sześciu dużych banków i 5 zdań do rozmowy, po której rodzic nie poczuje się ubezwłasnowolniony.
Rodzic dopiero wybiera konto albo płaci za nie co miesiąc? Opłaty w 10 bankach i konto bez aplikacji porównuje tekst konto dla emeryta za darmo.
Jak działają oszustwa „na wnuczka”, „na policjanta” i „na pracownika banku”?
Scenariusze się zmieniają, ale schemat jest ten sam: zaskoczenie, autorytet albo emocje, pośpiech i polecenie „nikomu nie mów”. Policja (KMP w Łodzi, program „Bezpieczny senior”, sprawdzone 13.11.2026) opisuje, że fałszywy funkcjonariusz przedstawia się z imienia, nazwiska, a nawet numeru służbowego, mówi o „zagrożonych pieniądzach w banku” i każe wypłacić gotówkę albo zrobić przelew na wskazane konto.
| Legenda | Czego chce oszust | Co go zatrzymuje |
|---|---|---|
| „Na wnuczka” (wypadek, areszt, pilny dług) | gotówki do rąk „kuriera” albo przelewu | hasło rodzinne, telefon do wnuka na znany numer |
| „Na policjanta” / „na CBŚP” („akcja przeciw oszustom w banku”) | wypłaty oszczędności, przelewu na „konto techniczne” | niski limit dzienny, zasada: policja nie prosi o pieniądze |
| „Na pracownika banku” (spoofing numeru infolinii) | kodu BLIK, potwierdzenia w aplikacji, instalacji programu | weryfikacja rozmówcy w aplikacji banku |
| Fałszywa inwestycja (reklama ze znaną twarzą) | przelewu „na start”, potem kredytu | zastrzeżony PESEL, limit przelewów |
Policja podkreśla jedną zasadę, którą warto powtórzyć rodzicom: funkcjonariusze nigdy nie informują telefonicznie o prowadzonych sprawach i nie proszą o przekazanie pieniędzy. Każda rozmowa, w której „policjant” mówi o pieniądzach, jest oszustwem.
Ile jest oszustw? Dane CERT Polska i KNF za 2025 rok
Liczba zgłaszanych incydentów rośnie od lat. Według raportu rocznego CERT Polska za 2025 rok (opublikowanego w kwietniu 2026) zespół otrzymał 658 320 zgłoszeń i zarejestrował na ich podstawie 260 783 incydenty, o 152% więcej niż rok wcześniej. Osoby fizyczne odpowiadały za 96,1% incydentów, czyli 250 595 przypadków.
Incydenty obsłużone przez CERT Polska
Liczba incydentów rocznie, 2018–2025
Nadzór finansowy widzi podobny obraz. Według Raportu rocznego CSIRT KNF 2025 zespół zgłosił w 2025 roku do blokady 41 751 niebezpiecznych domen, w tym 40 225 (96,34%) związanych z fałszywymi inwestycjami. Doprowadził też do zablokowania 9 751 oszukańczych reklam i zgłosił 4 358 profili, które je publikowały. Fałszywe strony logowania do banków to tylko 256 domen (0,61%), ale według KNF służą bezpośrednio do kradzieży danych logowania i bywają elementem ataku socjotechnicznego.
Niebezpieczne domeny zgłoszone przez CSIRT KNF w 2025 roku
41 751 domen według rodzaju oszustwa
Komenda Główna Policji nie opublikowała (stan na 31.10.2026) ogólnopolskiej liczby oszustw „na wnuczka” i „na policjanta” za 2025 rok. Kwoty krążące w mediach nie mają wskazanego źródła, dlatego w tekście ich nie ma. Dane CERT Polska i CSIRT KNF obejmują wszystkie grupy wiekowe, nie tylko seniorów.
8 ustawień, które zabezpieczą konto rodzica
Kolejność ma znaczenie: najpierw rzeczy, które działają bez względu na bank, potem ustawienia w aplikacji. Usiądźcie razem z telefonem rodzica. Każdą zmianę zatwierdza on sam, Ty tylko podpowiadasz.
- Zastrzeż PESEL w mObywateluUsługi → Zastrzeż PESEL → Zastrzeż. Bez aplikacji rodzic zrobi to w urzędzie gminy. Od 1 czerwca 2024 roku banki, firmy pożyczkowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni muszą sprawdzać rejestr zastrzeżeń przed umową (ustawa z 7 lipca 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 1394; gov.pl). Po zastrzeżeniu nikt nie weźmie kredytu, nie otworzy rachunku i nie wypłaci gotówki powyżej trzykrotności płacy minimalnej. Jak cofnąć zastrzeżenie na czas wizyty w banku, opisuje tekst zastrzeżenie PESEL a założenie konta w banku.
- Obniż dzienny limit przelewówTo najważniejsze ustawienie. Jeśli rodzic płaci rachunki na 1 500 zł miesięcznie, limit 2 000 zł dziennie wystarczy. Według stron pomocy banków (sprawdzone 13.11.2026) domyślny limit dzienny w PKO BP dla kont złotowych to 10 tys. zł, w ING 5 000 zł dla pierwszego konta, a w Pekao 1 000 zł dziennie na przelewy do niezdefiniowanych odbiorców i 5 000 zł miesięcznie. Obniżenie limitu działa od razu.
- Ustaw limity karty i BLIKOsobno dla płatności internetowych, wypłat z bankomatu i BLIK. Jeśli rodzic nie kupuje w internecie, płatności internetowe kartą można wyłączyć albo ustawić na kilkaset złotych.
- Włącz powiadomienia push o każdej transakcjiW aplikacjach banków są zwykle bezpłatne (w Pekao włączają się same przy aktywacji PeoPay). Rodzic od razu widzi każdy przelew, a Ty możesz umówić się, że niepokojące powiadomienie pokazuje Ci przy najbliższej rozmowie.
- Naucz weryfikacji rozmówcy w aplikacjiPrawdziwy pracownik banku wyśle w trakcie rozmowy powiadomienie do aplikacji ze swoimi danymi. Nie ma powiadomienia albo rozmówca twierdzi, że „system nie działa”? Rozłączyć się i zadzwonić samemu na numer z karty lub aplikacji. Opis dla 6 banków jest w tabeli niżej.
- Zapisz szybką blokadęPokaż, gdzie w aplikacji jest blokada karty i dostępu. W Millennium jednym kliknięciem wstrzymasz transakcje w aplikacji i bankowości internetowej, a zdjęcie blokady wymaga rozmowy z infolinią. Oszust nie odblokuje tego w trakcie jednej rozmowy.
- Ustal hasło rodzinneJedno słowo, którego nie ma w mediach społecznościowych. „Wnuczek” w opałach, który go nie zna, nie jest wnukiem. Działa też przy podrobionym głosie.
- Zdecyduj o osobie zaufanejPełnomocnictwo do konta albo konto wspólne daje Ci wgląd w historię i możliwość reakcji. To decyzja z konsekwencjami, dlatego ma osobną sekcję niżej.
- Limit domyślny PKO BP 10 000 zł: 1 dzień / 3 dni rozmów
- 10 000 zł / 30 000 zł
- Limit domyślny ING 5 000 zł: 1 dzień / 3 dni rozmów
- 5 000 zł / 15 000 zł
- Limit ustawiony na 2 000 zł: 1 dzień / 3 dni rozmów
- 2 000 zł / 6 000 zł
Niższy limit zmniejsza możliwą stratę 5 razy względem domyślnego limitu PKO BP
Założenie: oszust prowadzi rodzica przez 1 albo 3 kolejne dni i za każdym razem wykorzystuje cały limit dzienny przelewów. Wypłaty gotówki i BLIK mają osobne limity (krok 3). Obliczenia Mądrego Dochodu na limitach ze stron banków z 13.11.2026.
Logowanie się na dane rodzica albo znajomość jego PIN-u narusza regulaminy bankowości elektronicznej. Art. 46 ust. 3 ustawy o usługach płatniczych (Dz.U. 2026 poz. 623) przenosi na klienta całą stratę z transakcji nieautoryzowanej, jeśli doprowadził do niej umyślnie albo przez rażące niedbalstwo. Udostępnienie danych bank może uznać właśnie za rażące niedbalstwo. Legalny dostęp daje pełnomocnictwo albo konto wspólne.
Gdzie to ustawić w PKO BP, Pekao, mBanku, ING, Millennium i Erste?
Ścieżki w aplikacjach pochodzą ze stron pomocy banków. Nazwy przycisków zmieniają się przy aktualizacjach, ale sekcje „Ustawienia”, „Limity” i „Bezpieczeństwo” zostają.
| Bank | Limit przelewów w aplikacji | Weryfikacja rozmówcy | Co wyróżnia |
|---|---|---|---|
| PKO BP (IKO) | Więcej → Ustawienia → Płatności → Limity Płatności – przelewy i BLIK | powiadomienie w aplikacji z imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem | podniesienie limitu wymaga 3-cyfrowego kodu z wiadomości głosowej |
| Pekao (PeoPay) | Profil → Ustawienia → Bezpieczeństwo → zmień limity | „wizytówka” pracownika w aplikacji, nie SMS | niskie limity domyślne: 1 000 zł dziennie do nowych odbiorców, 5 000 zł miesięcznie |
| mBank | Ustawienia → Limity → Przelewy w aplikacji mobilnej | powiadomienie ważne 5 minut | przy rozmowie z oszustem aplikacja pokazuje „nie rozmawiasz teraz z mBankiem” |
| ING (Moje ING) | Ustawienia → Limity → Limity dla przelewów | „Czy dzwoni ING” w aplikacji, także przed logowaniem | po podniesieniu limitu 2 godziny okresu ochronnego, którego nie skrócisz ani nie wyłączysz na infolinii |
| Millennium | ustawienia limitów w aplikacji lub Millenecie | powiadomienie push z imieniem i nazwiskiem konsultanta | blokada transakcji jednym kliknięciem, odblokowanie tylko przez infolinię |
| Erste (dawny Santander) | Karty → Zmień limity (karta i BLIK); limit przelewów w Erste online | powiadomienie push z danymi doradcy, wymaga mobilnej autoryzacji | połączenie z aplikacji: bank od razu wie, kto dzwoni |
Dwa rozwiązania z tabeli są szczególnie przydatne dla seniora. Kod głosowy w PKO BP i okres ochronny w ING sprawiają, że oszust nie podniesie limitu i nie wyczyści konta w jednej rozmowie. ING podaje na stronie limitu (sprawdzone 13.11.2026), że 2-godzinnego okresu ochronnego nie da się skrócić ani wyłączyć na infolinii. Jeśli rodzic ma konto w innym banku, zapytaj w oddziale, czy bank ma podobne opóźnienie przy podnoszeniu limitu.
Rodzic i tak zmienia bank na taki z lepszą ochroną? Aktualne premie za nowe konto zbiera lista promocji kont osobistych. Zanim złożycie wniosek, cofnijcie na chwilę zastrzeżenie PESEL.
Pełnomocnictwo, konto wspólne czy nic? Jak zostać „osobą zaufaną”
Polskie banki nie mają osobnej funkcji „zaufanego kontaktu”, którego bank zawiadamia przy podejrzanej transakcji. Najbliższe rozwiązania to pełnomocnictwo i konto wspólne. Oba dają wgląd w konto, ale różnią się prawami do pieniędzy.
Dla ochrony przed oszustem wystarczy zwykle pełnomocnictwo: daje wgląd w historię, pozwala zablokować kartę i złożyć reklamację, a pieniądze zostają własnością rodzica. Rodzaje pełnomocnictwa, sposób ustanowienia i moment wygaśnięcia opisuje poradnik pełnomocnictwo do konta bankowego.
Konto wspólne to już współwłasność środków. Jego skutki przy rozstaniu, śmierci i komorniku rozpisuje tekst wspólne konto bankowe, a przekazanie części pieniędzy po śmierci bez spadku: dyspozycja wkładem na wypadek śmierci.
- W rodzinie jest spór o pieniądze rodzica: pełnomocnik może wykonywać przelewy, a każdy przelew stanie się argumentem w sporze.
- Rodzic czuje, że traci kontrolę, i zacznie ukrywać rozmowy z „bankiem”. Wtedy lepiej działają same limity i weryfikacja rozmówcy.
- Chcesz konta wspólnego „dla wygody”: współwłaściciel ma prawo do całości środków, a w razie śmierci część pieniędzy wchodzi do spadku.
- Rodzic ma już zastrzeżony PESEL i niski limit, a Ty mieszkasz daleko: pełnomocnictwo niewiele doda, jeśli nie zaglądasz do historii konta.
Jak rozmawiać z rodzicem, żeby nie poczuł się kontrolowany?
Najczęstszy błąd to zaczynanie od „mogą cię oszukać”. Lepiej działa „zróbmy to razem u mnie i u ciebie”. Ustaw te same limity i weryfikację w swojej aplikacji. Rodzic widzi wtedy, że to standard, a nie ocena jego sprawności.
Pięć zdań, które warto zapisać na kartce przy telefonie:
- Policja nie dzwoni w sprawie pieniędzy i nigdy ich nie odbiera.
- Bank nie prosi o kod BLIK, PIN, hasło ani o instalację aplikacji. Prawdziwą ankietę AML wypełnia się po samodzielnym zalogowaniu, nie z linku w SMS-ie.
- Nie ma „konta technicznego” ani „bezpiecznego rachunku”, na który przelewa się oszczędności.
- Rozłącz się i oddzwoń sam na numer z karty albo na znany numer wnuka.
- Hasło rodzinne pada w każdej prośbie o pieniądze.
Część oszustw zaczyna się od SMS-a z linkiem. Pokaż rodzicowi, że podejrzaną wiadomość można bezpłatnie przekazać na numer 8080 do CERT Polska. W 2025 roku CERT Polska przyjął w ten sposób 295 169 zgłoszeń, a operatorzy na podstawie 790 wzorców zablokowali 1 883 610 złośliwych SMS-ów (raport roczny CERT Polska 2025). Co robić po kliknięciu w link, opisuje tekst kliknąłem w link z SMS-a, co teraz.
Fałszywe „aktualizacje danych” często podszywają się pod ankietę AML. Jak wygląda prawdziwa ankieta i co w niej wpisać za seniora, wyjaśnia tekst ankieta AML w banku: co wpisać.
Co zrobić, gdy do oszustwa już doszło?
- Zadzwoń do banku i zablokuj dostępNumer z karty lub aplikacji. Od chwili zgłoszenia klient nie odpowiada za kolejne nieautoryzowane transakcje, chyba że doprowadził do nich umyślnie (art. 46 ust. 4 ustawy o usługach płatniczych).
- Zgłoś sprawę na PolicjęKażde zawiadomienie zwiększa szanse na ustalenie sprawcy.
- Zastrzeż PESEL i dowódJeśli oszust zdobył dane osobowe, zrób to tego samego dnia. Zobacz zastrzeżenie dowodu osobistego, a gdy przyjdzie umowa kredytu, której rodzic nie zawierał: kredyt na moje dane, 7 kroków.
- Złóż reklamację w bankuSzczegóły, terminy i wzór są w poradniku oszustwo na BLIK lub „na pracownika banku”: jak odzyskać pieniądze oraz nieautoryzowana transakcja: zwrot pieniędzy.
Art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 623, stan na 13.11.2026) każe bankowi zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu. Przy utraconej lub skradzionej karcie albo telefonie klient odpowiada najwyżej do równowartości 50 euro (art. 46 ust. 2). Roszczenie wygasa, jeśli nie zgłosisz transakcji w ciągu 13 miesięcy od obciążenia rachunku (art. 44 ust. 2).
Bank odpowiada na reklamację w terminie z ustawy, a po odmowie zostaje Rzecznik Finansowy. Terminy odpowiedzi opisuje tekst reklamacja w banku: 15 czy 30 dni.
Wniosek o interwencję i postępowanie polubowne krok po kroku, z wzorem pisma, znajdziesz w tekście skarga do Rzecznika Finansowego na bank.
Jeśli rodzic zgubił telefon albo ktoś mu go ukradł, procedura jest inna: najpierw blokada aplikacji i karty, potem karta SIM. Opisuje ją tekst kradzież telefonu z aplikacją bankową.
Najczęstsze pytania
Jak zabezpieczyć konto bankowe seniora przed oszustami?
Najskuteczniejsze są trzy ustawienia: niski dzienny limit przelewów, weryfikacja rozmówcy w aplikacji banku i zastrzeżony PESEL w mObywatelu. Uzupełnij je o powiadomienia push, limity karty i BLIK oraz hasło rodzinne. Całość zajmuje 30–45 minut.
Jaki limit przelewów ustawić rodzicowi?
Taki, który pokrywa jego zwykłe wydatki w ciągu dnia, zwykle 1 000–2 000 zł. Wyższy przelew raz na jakiś czas można zrobić po chwilowym podniesieniu limitu. W PKO BP podniesienie wymaga kodu z wiadomości głosowej, a w ING uruchamia 2-godzinny okres ochronny.
Czy zastrzeżenie PESEL blokuje wypłatę emerytury lub korzystanie z konta?
Nie. Według Ministerstwa Cyfryzacji zastrzeżenie blokuje kredyt, zakup na raty, otwarcie rachunku i wypłatę gotówki powyżej trzykrotności płacy minimalnej. Zwykłe korzystanie z konta, zakupy i wizyty u lekarza działają bez zmian.
Jak sprawdzić, czy dzwoni prawdziwy pracownik banku?
Poproś o weryfikację w aplikacji. Wszystkie 6 opisanych banków (PKO BP, Pekao, mBank, ING, Millennium, Erste) wysyła w trakcie rozmowy powiadomienie z danymi pracownika. Jeśli powiadomienie nie przychodzi, rozłącz się i zadzwoń sam na numer z karty.
Czy mogę mieć wgląd w konto rodzica bez jego hasła?
Tak, jako pełnomocnik albo współwłaściciel konta wspólnego. Pełnomocnictwo ustanawia się w banku, a pełnomocnik ma własny dostęp. Logowanie się danymi rodzica narusza regulamin i może utrudnić odzyskanie pieniędzy po oszustwie.
Czy bank odda pieniądze, jeśli senior sam zrobił przelew oszustowi?
Zwrot do końca następnego dnia roboczego z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych dotyczy transakcji nieautoryzowanych. Przelew zlecony przez rodzica pod presją oszusta bank zwykle uznaje za autoryzowany, więc zwrot nie jest pewny. Zgłoś go bankowi od razu, bo bank odbiorcy może jeszcze zatrzymać środki, a reklamację złóż w ciągu 13 miesięcy.
Gdzie zgłosić podejrzany SMS „od banku”?
Przekaż go bezpłatnie na numer 8080, do CERT Polska. W 2025 roku trafiło tam 295 169 zgłoszeń, a operatorzy zablokowali 1 883 610 złośliwych SMS-ów. Samego SMS-a nie otwieraj i nie odpisuj na niego.
Czy policja może zadzwonić i poprosić o przekazanie pieniędzy?
Nie. Policja podkreśla, że funkcjonariusze nigdy nie informują telefonicznie o prowadzonych sprawach i nie proszą o przekazanie pieniędzy. Taka rozmowa to zawsze oszustwo: rozłącz się i zadzwoń na 112 albo do najbliższej komendy.
Źródła
- CERT Polska, Raport roczny z działalności CERT Polska w 2025 roku (kwiecień 2026): cert.pl
- CSIRT KNF, Raport roczny CSIRT KNF 2025: knf.gov.pl
- Ministerstwo Cyfryzacji, komunikat o zastrzeżeniu PESEL, 12.12.2025: gov.pl
- Polityka Senioralna KPRM, Zastrzeż PESEL: gov.pl
- Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 623 (art. 44 ust. 2, art. 46 ust. 1–4): api.sejm.gov.pl
- Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, Dz.U. 2023 poz. 1394: api.sejm.gov.pl
- Policja (KMP w Łodzi), Nie daj się oszukać – oszustwa na policjanta: policja.gov.pl
- PKO BP, Limity w aplikacji i serwisie: pkobp.pl; weryfikacja pracownika banku: pkobp.pl
- Bank Pekao, Limity transakcyjne: pekao.com.pl; Sprawdź tożsamość pracownika banku: pekao.com.pl
- mBank, Potwierdzenie tożsamości pracownika w aplikacji: mbank.pl; zmiana limitu w aplikacji: mbank.pl; komunikat „Jedno spojrzenie w aplikację zamiast rozmowy z oszustem”: media.mbank.pl
- ING Bank Śląski, Limit dla przelewów w Moim ING: ing.pl; Weryfikacja telefonu z ING: ing.pl
- Bank Millennium, Bezpieczeństwo (blokada jednym kliknięciem, weryfikacja konsultanta, limity): bankmillennium.pl
- Erste Bank Polska, Sprawdź, czy dzwoni nasz doradca: erste.pl
Stan na 13.11.2026. Dane statystyczne z raportów rocznych CERT Polska i CSIRT KNF za 2025 rok oraz komunikatu Ministerstwa Cyfryzacji z 12.12.2025. Ścieżki w aplikacjach i limity domyślne ze stron pomocy banków (PKO BP, Pekao, mBank i ING ponownie 13.11.2026, ścieżki limitów w Millennium i Erste 29.10.2026); banki zmieniają je przy aktualizacjach aplikacji, więc nazwy przycisków mogą się nieco różnić. Obliczenia: Mądry Dochód.

