Poradnik · 13.11.2026 · aktualizacja 15.11.2026

Dyspozycja na wypadek śmierci 2026: limit 185 tys. zł, banki, zachowek

Dyspozycja na wypadek śmierci da bliskim do 185 326,60 zł bez sprawy spadkowej. Sprawdź, kogo wskazać, jak działa w kilku bankach i kiedy wybrać testament.

Grzegorz Ciupek 15 min czytania 12 źródeł Skomentuj
Odpowiedź w skrócie · stan na 31.10.2026
  • Dyspozycją na wypadek śmierci przekażesz z konta osobistego, oszczędnościowego albo lokaty najwyżej 185 326,60 zł (limit przy śmierci w październiku 2026: 20 × 9 266,33 zł z komunikatu GUS z 20.10.2026). Pieniądze trafią do małżonka, rodziców, dzieci, wnuków albo rodzeństwa bez sprawy spadkowej (art. 56 Prawa bankowego).
  • Limit jest jeden, bez względu na liczbę dyspozycji, także w kilku bankach. Gdy suma go przekracza, pierwszeństwo ma dyspozycja wydana później (art. 56 ust. 4).
  • Dyspozycję zmienisz albo odwołasz w każdej chwili, na piśmie (art. 56 ust. 3). Nest Bank pozwala zrobić to także w bankowości online.
  • Działa tylko na koncie indywidualnym. Konto wspólne wyłącza art. 57, a konta firmowego art. 56 w ogóle nie obejmuje. Pełnomocnictwo wygasa ze śmiercią (art. 101 § 2 k.c.), więc dyspozycji nie zastąpi.
  • Najbliższa rodzina nie zapłaci podatku, jeśli zgłosi kwotę w urzędzie skarbowym w 6 miesięcy od dnia śmierci (art. 4a i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn).
  • Przy dziale spadku kwotę zalicza się na schedę jak darowiznę (SN, V CSK 50/17). Czy dolicza się ją do zachowku, jest sporne.
Spis treści · 11 części
  1. 01Czym jest dyspozycja
  2. 02Limit kwoty 2026
  3. 03Kilka banków
  4. 04Ile dostanie uposażony
  5. 05Dyspozycja, testament, pełnomocnictwo
  6. 06Dyspozycja a zachowek
  7. 07Jak złożyć
  8. 08Podatek
  9. 09Kiedy to zły pomysł
  10. 10FAQ
  11. 11Źródła

Dyspozycja na wypadek śmierci to decyzja, którą podejmujesz za życia: wskazujesz w banku, kto z najbliższej rodziny i ile dostanie z Twojego konta. Ta osoba odbiera pieniądze z aktem zgonu. Spadkobiercy czekają dłużej: sąd ani notariusz nie stwierdzą nabycia spadku przed upływem 6 miesięcy od śmierci, chyba że wszyscy spadkobiercy wcześniej złożą oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1026 Kodeksu cywilnego).

Poniżej: kogo możesz wskazać, jaki jest limit w 2026 roku, jak ustawić dyspozycje w kilku bankach i kiedy lepszy będzie testament, darowizna albo konto wspólne.

185 326,60 złlimit dyspozycji przy śmierci w październiku 2026GUS, komunikat z 20.10.2026
20×przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zyskuart. 56 ust. 2 Pr. bank.
4 grupyosób, które możesz wskazać: małżonek, wstępni, zstępni, rodzeństwoart. 56 ust. 1
0 złz dyspozycji na koncie wspólnym, bo przepis tam nie działaart. 57

Czym jest dyspozycja na wypadek śmierci i kogo możesz wskazać?

Prawo bankowe nazywa ją „dyspozycją wkładem na wypadek śmierci”. Według art. 56 ust. 1 Prawa bankowego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38, stan na 31.10.2026) posiadacz konta oszczędnościowo-rozliczeniowego, czyli zwykłego konta osobistego, konta oszczędnościowego albo lokaty może polecić bankowi na piśmie, by po jego śmierci wypłacił wskazanym osobom określoną kwotę.

Krąg osób jest zamknięty. Możesz wskazać tylko:

  • małżonka,
  • wstępnych, czyli rodziców, dziadków, pradziadków,
  • zstępnych, czyli dzieci, wnuki, prawnuki,
  • rodzeństwo.

Nie wskażesz partnera bez ślubu, pasierba, synowej ani przyjaciela. Dla nich zostaje testament. Bank musi Cię poinformować o dyspozycji przy zawieraniu umowy konta (art. 56a ust. 1), ale ta informacja zwykle ginie w stosie dokumentów.

Najważniejszy skutek: kwota z dyspozycji nie wchodzi do spadku (art. 56 ust. 5). Uposażony nie potrzebuje postanowienia sądu ani aktu poświadczenia dziedziczenia, wystarczy dokument potwierdzający zgon. Nie odpowiada też z tych pieniędzy za długi spadkowe, o których piszemy w poradniku długi po zmarłym: kredyt, karta, debet.

Jaki jest limit kwoty dyspozycji w 2026 roku?

Ustawa nie podaje kwoty w złotych. Limit to dwudziestokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza (art. 56 ust. 2). Kwota zmienia się więc co miesiąc. GUS ogłasza ją w osobnym komunikacie, zwykle około 20. dnia następnego miesiąca.

Limit dyspozycji przy śmierci w październiku 2026 roku wynosi 185 326,60 zł, bo komunikat Prezesa GUS z 20 października 2026 r. podaje przeciętne wynagrodzenie we wrześniu 2026 r. w wysokości 9 266,33 zł (sprawdzone na stat.gov.pl 31.10.2026).

Limit dyspozycji przy śmierci w październiku 2026
Przeciętne wynagrodzenie, wrzesień 2026 (komunikat GUS z 20.10.2026)
9 266,33 zł
Mnożnik z art. 56 ust. 2 Prawa bankowego
× 20
Maksymalna łączna wypłata ze wszystkich dyspozycji
185 326,60 zł

Przy śmierci w listopadzie 2026 bank przyjmie wynagrodzenie za październik, które GUS ogłosi około 20 listopada. Limit z wyliczenia dotyczy więc tylko zgonu w październiku.

W 2026 roku limit wahał się od 180 045 zł (styczeń) do 193 041 zł (marzec), czyli o 12 996 zł.

Limit dyspozycji według miesiąca, za który GUS podał wynagrodzenie

20 × przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, 2026 r.

Styczeń180 045 zł
Luty182 714 zł
Marzec193 041 zł
Kwiecień190 609 zł
Maj183 442 zł
Czerwiec187 998 zł
Lipiec190 118 zł
Sierpień185 005 zł
Wrzesień185 327 zł
Źródło: komunikaty Prezesa GUS wydane na podstawie art. 56 ust. 2 Prawa bankowego, styczeń–wrzesień 2026 (np. styczeń 9 002,27 zł, marzec 9 652,07 zł, wrzesień 9 266,33 zł), sprawdzone 31.10.2026. Kwoty zaokrąglone do złotego.

Nie wpisuj kwoty „na styk” limitu: nadwyżkę ponad limit z miesiąca przed śmiercią dostaną spadkobiercy. Bank wypłaci też najwyżej tyle, ile jest na koncie.

Dyspozycja na wypadek śmierci w kilku bankach: jak działa limit?

Przepis mówi, że kwota wypłaty nie może przekroczyć limitu „bez względu na liczbę wydanych dyspozycji”. Banki czytają to jako limit na osobę, a nie na bank. mBank w formularzu dyspozycji pisze o limicie „łącznie na rachunkach we wszystkich bankach”, a Nest Bank w informacji dla klientów zobowiązuje Cię do informowania go o dyspozycjach złożonych w innych bankach (oba dokumenty sprawdzone 31.10.2026).

Banki nie widzą nawzajem swoich dyspozycji, więc nadwyżkę rodzina rozlicza między sobą. Ustawa rozstrzyga dwie rzeczy: przy przekroczeniu limitu pierwszeństwo ma dyspozycja wydana później (art. 56 ust. 4), a kto dostał pieniądze z naruszeniem tej zasady, musi je zwrócić spadkobiercom (art. 56 ust. 6).

Przykład: dwie dyspozycje, śmierć w październiku 2026
Bank A, dyspozycja z 2019 r. na rzecz syna
120 000 zł
Bank B, dyspozycja z 2024 r. na rzecz córki (późniejsza, ma pierwszeństwo)
100 000 zł
Suma dyspozycji
220 000 zł
Limit (20 × 9 266,33 zł)
185 326,60 zł
Na dyspozycję z banku A zostaje (185 326,60 − 100 000)
85 326,60 zł
Kwota do zwrotu spadkobiercom, jeśli bank A wypłaci całość
34 673,40 zł

Masz oszczędności w kilku bankach? Ustaw dyspozycje tak, by ich suma mieściła się w limicie z zapasem. Najniższy limit w 2026 roku wyniósł 180 045 zł (styczeń), więc suma poniżej tej kwoty mieściła się w limicie w każdym miesiącu roku. Jak rozkładać oszczędności między konta i lokaty, piszemy w tekście gdzie trzymać oszczędności w 2026 roku.

Dzielisz pieniądze między banki także ze względu na bezpieczeństwo? Limit dyspozycji i limit gwarancji to dwie różne liczby, a ten drugi wyjaśniamy w tekście gwarancja BFG: do jakiej kwoty chroni depozyt.

Ile realnie dostanie osoba wskazana w dyspozycji?

Kwota z dyspozycji to górna granica, a nie gwarancja. Bank wypłaca ją z salda konta w dniu wypłaty, a wcześniej może z tego samego konta zwrócić koszty pogrzebu osobie, która przedstawi rachunki (art. 55 ust. 1 pkt 1). ING w § 86 ust. 11 regulaminu rachunków dla osób fizycznych (wersja od 29.06.2026) pisze, że przy wnioskach złożonych w tej samej chwili pierwszeństwo ma zwrot kosztów pogrzebu.

Z konta wraca też emerytura albo renta wpłacona za okres po śmierci, na wniosek organu, który ją wypłacił (art. 55 ust. 1 pkt 2). Planując kwotę, zostaw więc na koncie zapas.

Przykład: dyspozycja wyższa niż to, co zostaje na koncie
Saldo konta indywidualnego w dniu śmierci
60 000 zł
Zwrot kosztów pogrzebu dla syna (faktury na jego nazwisko)
− 9 500 zł
Zostaje na koncie
50 500 zł
Dyspozycja na rzecz żony
55 000 zł
Żona dostanie z dyspozycji
50 500 zł

Brakujących 4 500 zł bank nie dopłaci z innego rachunku, bo dyspozycja dotyczy tylko tego konta. Kwoty przykładowe.

Formalności rodziny po śmierci (zgłoszenie w banku, zwrot kosztów pogrzebu, sąd czy notariusz) opisujemy w osobnym poradniku: konto bankowe po śmierci właściciela.

Dyspozycja, testament, pełnomocnictwo czy konto wspólne: co wybrać?

Dyspozycja jest szybka, ale ograniczona kwotą i kręgiem osób. Testament obejmuje cały majątek, ale wymaga sprawy spadkowej. Pełnomocnictwo działa tylko za życia, a konto wspólne to wspólne pieniądze już dziś, a nie sposób przekazania ich po śmierci.

Źródła: Prawo bankowe art. 55–57, Kodeks cywilny art. 101, 922, 949–950, 991–993, 1039, ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 1 ust. 2 i art. 4a, rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U. 2026 poz. 1370). Stan na 31.10.2026.
KwestiaDyspozycja na wypadek śmierciTestamentPełnomocnictwo do kontaKonto wspólne
Kogo można wskazaćmałżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwodowolną osobę lub instytucjęosobę, którą wybierzesz (PKO BP: najwyżej 2 do konta)współposiadacz jest nim od otwarcia konta
Maksymalna kwota185 326,60 zł (X 2026)bez limitudostęp do salda, bez przeniesienia własnościbez limitu
Działa po śmiercitak, tylko po śmiercitak, tylko po śmiercinie, wygasa (art. 101 § 2 k.c.)współposiadacz dysponuje kontem dalej
Wchodzi do spadkunie (art. 56 ust. 5)taktak, całe saldoudział zmarłego tak
Czas do wypłatydni, po akcie zgonuco najmniej 6 mies., chyba że wszyscy spadkobiercy złożą oświadczenia (art. 1026 k.c.)nie dotyczyod razu
Forma i kosztpisemnie w banku, w części banków w aplikacji; opłata według taryfy bankuwłasnoręczny 0 zł, notarialny do 246 zł z VATw banku lub aplikacji, według zasad bankuumowa konta podpisana przez wszystkich
Rozliczenie w rodziniezaliczenie na schedę (SN V CSK 50/17); przy zachowku spornezachowek dla pominiętych bliskichrodzina może żądać zwrotu pieniędzy wypłaconych po śmierciudział zmarłego w spadku
Odwołaniew każdej chwili, na piśmiew każdej chwili, nowym testamentemw każdej chwili (art. 101 § 1 k.c.)wymaga zmiany umowy

Testament notarialny kosztuje od 5 listopada 2026 roku najwyżej 200 zł netto, czyli 246 zł z 23% VAT, a testament z zapisem windykacyjnym najwyżej 400 zł netto (§ 8 pkt 3 i 4a rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej po zmianie z Dz.U. 2026 poz. 1370). Testament własnoręczny nic nie kosztuje: wystarczy napisać go w całości ręcznie, podpisać i opatrzyć datą (art. 949 § 1 k.c.).

Rozwiązania można łączyć: dyspozycja na pieniądze „na pierwsze tygodnie” dla małżonka albo dziecka, testament na resztę majątku. Kiedy konto wspólne ma sens, a kiedy lepiej zostawić każdemu konto indywidualne, rozbieramy w tekście wspólne konto bankowe.

Jeśli chcesz pomóc dziecku albo rodzicom już teraz, prostsza bywa darowizna. Przelew od najbliższej rodziny jest zwolniony z podatku przy każdej kwocie, jeśli sumę ponad 36 120 zł zgłosisz w 6 miesięcy, o czym piszemy w tekście przelew od rodziny bez podatku.

Pełnomocnik nie może wypłacać pieniędzy po śmierci

Pełnomocnictwo do konta wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że zastrzeżono inaczej z przyczyn wynikających z treści stosunku prawnego (art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego). Bank może o śmierci jeszcze nie wiedzieć, a karta i aplikacja pełnomocnika mogą działać. Wypłata w tym czasie to wydanie pieniędzy, które należą do spadkobierców albo osób z dyspozycji, i rodzina może żądać ich zwrotu. Jeśli chcesz, by konkretna osoba dostała pieniądze po Twojej śmierci, złóż dyspozycję, a nie tylko pełnomocnictwo do konta.

Dyspozycja na wypadek śmierci a zachowek i dział spadku

To, że kwota nie wchodzi do spadku, nie oznacza, że rodzina nie może jej rozliczyć. W postanowieniu z 27 września 2017 r. (V CSK 50/17) Sąd Najwyższy uznał dyspozycję za nieodpłatne rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci. Przy dziale spadku między dziećmi albo dziećmi i małżonkiem zalicza się ją więc na schedę, tak jak darowiznę (art. 1039 Kodeksu cywilnego). Wyjątek: zmarły zwolnił obdarowanego z obowiązku zaliczenia albo wynika to z okoliczności.

Przy zachowku dolicza się do spadku darowizny i zapisy windykacyjne (art. 993 KC). O kwocie z dyspozycji Sąd Najwyższy w tamtej sprawie nie rozstrzygał. Część prawników uważa, że tak, i to na zasadach jak zapis windykacyjny (glosa prof. Pawła Księżaka do tego postanowienia). Zakładaj więc, że pominięty członek rodziny może taką kwotę podnieść w sprawie o zachowek.

Chcesz uniknąć sporu w rodzinie?

Jeśli dyspozycja ma być dodatkiem ponad udział w spadku, napisz to wprost: w testamencie albo w osobnym oświadczeniu zwolnij uposażonego z obowiązku zaliczenia tej kwoty na schedę. Przy większym majątku albo dzieciach z różnych związków omów to z notariuszem. Zachowku taka klauzula nie wyłączy.

Jak złożyć dyspozycję: oddział, aplikacja, formularz

Art. 56 ust. 1 Prawa bankowego wymaga formy pisemnej, a szczegóły ustala każdy bank. ING przyjmuje dyspozycję w Moim ING i w placówkach, a koszt jej złożenia określa Tabela opłat i prowizji (informacja ING o dyspozycji, sprawdzona 31.10.2026). Zasady banków według ich dokumentów:

  • Bank Millennium: pisemnie w każdym oddziale. Tam też ją zmienisz albo odwołasz.
  • Nest Bank: dyspozycję zmienisz albo odwołasz w bankowości online lub na piśmie. Bank wymaga adresu do zawiadomienia uposażonych.
  • mBank: pięciostronicowy formularz z miejscem na pięć osób i udział każdej w procentach. Formularz przypomina, że zwrot kosztów pogrzebu ma pierwszeństwo.
  • Pekao: kwotę możesz określić jako całość salda, procent salda albo kwotę nominalną.
  • PKO BP: pełnomocnik ogólny nie złoży dyspozycji na wypadek śmierci, chyba że zdecydujesz inaczej. Najprościej złożyć ją samodzielnie.
  1. Zbierz dane uposażonychImię i nazwisko, PESEL, adres, stopień pokrewieństwa, często też numer dowodu. Bank po Twojej śmierci musi niezwłocznie zawiadomić te osoby (art. 56a ust. 2), więc adres musi być aktualny.
  2. Wybierz kontaDyspozycja dotyczy konkretnych rachunków: konta osobistego, oszczędnościowego, lokaty. Nie złożysz jej do konta wspólnego ani firmowego. Jeśli rodzic ma tylko konto wspólne, osobne konto indywidualne nie musi kosztować, co pokazujemy w tekście konto dla emeryta za darmo.
  3. Określ kwoty z zapasemSuma dyspozycji we wszystkich bankach powinna być niższa niż limit, bo za kilka lat może on być inny niż dziś. Zostaw też zapas na zwrot kosztów pogrzebu z tego samego konta.
  4. Zachowaj potwierdzenieKopię z datą przyjęcia przez bank albo zrzut ekranu z aplikacji. Powiedz uposażonym, że dyspozycja istnieje i w którym banku.
  5. Sprawdzaj ją raz w roku i po każdej zmianie w rodziniePo rozwodzie, narodzinach wnuka, przeprowadzce uposażonego. Dyspozycję możesz w każdej chwili zmienić albo odwołać na piśmie (art. 56 ust. 3).

Uwaga przy zamykaniu kont, na przykład po premii z promocji: dyspozycja jest przypisana do rachunku i nie przechodzi sama do innego banku. Kiedy można zamknąć konto po promocji, piszemy w tekście zamknięcie konta po premii: terminy z regulaminów. Po zamknięciu złóż dyspozycję w banku, w którym zostają oszczędności.

Erste Bank i Nest Bank piszą wprost, że zamiana konta indywidualnego na wspólne anuluje wcześniejszą dyspozycję. Dyspozycję złożysz też do konta oszczędnościowego, a aktualne oferty z premią lub wyższym oprocentowaniem zbieramy w kategorii konta oszczędnościowe.

Czy od kwoty z dyspozycji płaci się podatek?

Tak, co do zasady. Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478) obejmuje wprost nabycie wkładu na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci (art. 1 ust. 2). Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą śmierci posiadacza konta (art. 6 ust. 1 pkt 3), a bank w 14 dni od wypłaty informuje urząd skarbowy o jej wysokości (art. 19 ust. 1).

Małżonek, zstępni, wstępni i rodzeństwo są zwolnieni z podatku, jeśli zgłoszą nabycie w urzędzie skarbowym w 6 miesięcy (art. 4a ust. 1 pkt 1). Przy dyspozycji termin liczy się od dnia śmierci, a nie od wypłaty. Kto dowiedział się o dyspozycji później, ma 6 miesięcy od dnia, w którym się dowiedział, jeśli uprawdopodobni to spóźnienie (art. 4a ust. 2).

Po terminie podatek liczy się jak dla I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3), z kwotą wolną 36 120 zł od jednej osoby (art. 9 ust. 1 pkt 1). Termin można przywrócić na wniosek, gdy uprawdopodobnisz, że spóźnienie nie było z Twojej winy (art. 4c).

Kiedy dyspozycja na wypadek śmierci to zły pomysł?

Dyspozycja rozwiązuje jeden problem: szybkie pieniądze dla najbliższej rodziny. W pięciu sytuacjach nie zadziała albo wywoła spór.

Dla kogo dyspozycja ma sens
  • masz oszczędności na koncie indywidualnym i chcesz, by małżonek lub dziecko mieli pieniądze w kilka dni,
  • spodziewasz się, że sprawa spadkowa potrwa, na przykład przy kilku spadkobiercach albo spadkobiercy za granicą,
  • chcesz wyróżnić jedną osobę z najbliższej rodziny kwotą do około 180 tys. zł bez notariusza.
Kiedy to zły pomysł
  • chcesz zostawić pieniądze partnerowi bez ślubu, pasierbowi albo przyjacielowi: ustawa na to nie pozwala, zostaje testament,
  • oszczędności są wyraźnie wyższe niż limit: nadwyżka i tak trafi do spadku,
  • masz tylko konto wspólne albo firmowe: dyspozycji nie złożysz,
  • pieniądze trzymasz poza kontem i lokatą w banku, na przykład w funduszach albo na rachunku maklerskim: art. 56 Prawa bankowego ich nie obejmuje,
  • w rodzinie jest konflikt i ktoś może dochodzić zachowku albo rozliczenia przy dziale spadku.

Najczęstsze pytania

Jaka jest maksymalna kwota dyspozycji na wypadek śmierci w 2026 roku?

Limit to 20-krotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zysku za miesiąc przed śmiercią. Według komunikatu GUS z 20.10.2026 za wrzesień (9 266,33 zł) wynosi 185 326,60 zł. W 2026 roku limit wahał się od 180 045 zł (styczeń) do 193 041 zł (marzec).

Kogo mogę wskazać w dyspozycji na wypadek śmierci?

Tylko małżonka, wstępnych (rodziców, dziadków), zstępnych (dzieci, wnuki) i rodzeństwo, czyli 4 grupy z art. 56 ust. 1 Prawa bankowego. Partnera bez ślubu, pasierba ani przyjaciela nie wskażesz. Dla nich zostaje testament, notarialny od 5.11.2026 za najwyżej 246 zł z VAT.

Czy mogę złożyć dyspozycję na wypadek śmierci w kilku bankach?

Tak, ale limit jest jeden, bez względu na liczbę dyspozycji. Jeśli ich suma go przekroczy, pierwszeństwo ma dyspozycja wydana później, a nadwyżkę wypłaconą z wcześniejszej trzeba zwrócić spadkobiercom (art. 56 ust. 4 i 6 Prawa bankowego).

Jak zmienić albo odwołać dyspozycję na wypadek śmierci?

W każdej chwili, na piśmie (art. 56 ust. 3 Prawa bankowego). W Banku Millennium zrobisz to w oddziale, w Nest Banku także w bankowości online. Zachowaj potwierdzenie z datą, bo przy kilku dyspozycjach data decyduje o pierwszeństwie w limicie (art. 56 ust. 4).

Czy kwota z dyspozycji wchodzi do spadku?

Nie. Art. 56 ust. 5 Prawa bankowego wyłącza ją ze spadku, więc uposażony nie czeka co najmniej 6 miesięcy na stwierdzenie nabycia spadku i nie odpowiada z niej za długi zmarłego. Przy dziale spadku między dziećmi i małżonkiem zalicza się ją jednak na schedę (SN, V CSK 50/17), chyba że zmarły z tego zwolnił.

Czy dyspozycja na wypadek śmierci liczy się do zachowku?

Art. 993 Kodeksu cywilnego wymienia przy zachowku darowizny i zapisy windykacyjne, a o dyspozycji milczy. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27.09.2017 (V CSK 50/17) tej kwestii nie przesądził, a część prawników uważa, że kwotę z dyspozycji należy doliczać. Przy ryzyku sporu przyjmij, że może zostać doliczona.

Czy od pieniędzy z dyspozycji trzeba zapłacić podatek?

Najbliższa rodzina nie płaci, jeśli zgłosi nabycie w urzędzie skarbowym w 6 miesięcy od dnia śmierci (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn). Bank sam informuje urząd o wypłacie w 14 dni. Po terminie podatek liczy się jak dla I grupy, z kwotą wolną 36 120 zł.

Czy dyspozycja działa na koncie wspólnym?

Nie. Art. 57 Prawa bankowego wyłącza dla rachunków wspólnych zarówno dyspozycję na wypadek śmierci, jak i zwrot kosztów pogrzebu, więc z takiego konta uposażony dostanie 0 zł. Erste Bank i Nest Bank anulują też dyspozycję, gdy zamienisz konto indywidualne na wspólne.

Źródła

  1. Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38, art. 55–57 (zmiany z 2026 r.: poz. 176, 331, 340, 644, 846, 1206 nie dotyczą tych przepisów), sprawdzone 31.10.2026: api.sejm.gov.pl; karta aktu w ISAP: isap.sejm.gov.pl
  2. Komunikat Prezesa GUS z 20.10.2026 w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku we wrześniu 2026 r. i komunikaty za I–VIII 2026, sprawdzone 31.10.2026: stat.gov.pl
  3. Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795, art. 101, 922, 949, 991–994, 1026, 1039, sprawdzone 31.10.2026: api.sejm.gov.pl
  4. Ustawa o podatku od spadków i darowizn, t.j. Dz.U. 2026 poz. 478, art. 1 ust. 2, art. 4a, 4c, 6, 9, 19, sprawdzone 31.10.2026: api.sejm.gov.pl
  5. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13.10.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, Dz.U. 2026 poz. 1370 (w życiu od 5.11.2026), § 8: api.sejm.gov.pl
  6. P. Księżak, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 27.09.2017, V CSK 50/17, Studia Prawno-Ekonomiczne t. CVII, 2018: czasopisma.ltn.lodz.pl
  7. ING Bank Śląski: informacja o dyspozycji na wypadek śmierci: ing.pl; regulamin rachunków płatniczych dla osób fizycznych od 29.06.2026, § 86–88: ing.pl (oba sprawdzone 31.10.2026)
  8. mBank, formularz „Ustanowienie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci”, sprawdzony 31.10.2026: mbank.pl
  9. Nest Bank, informacja na temat składania dyspozycji na wypadek śmierci, sprawdzona 31.10.2026: nestbank.pl
  10. Bank Millennium, informacja o dyspozycji na wypadek śmierci, sprawdzona 31.10.2026: bankmillennium.pl
  11. Bank Pekao, Strefa seniora: konto indywidualne a konto wspólne, sprawdzone 31.10.2026: pekao.com.pl
  12. PKO Bank Polski, pełnomocnik do konta: pkobp.pl; Erste Bank, pełnomocnictwo do konta: erste.pl (oba sprawdzone 31.10.2026)

Stan prawny i limit na 31.10.2026. Limit dyspozycji zmienia się co miesiąc wraz z komunikatem GUS. Tekst informacyjny, nie porada prawna. Przy sporze o spadek lub zachowek skonsultuj się z notariuszem albo adwokatem.

Co dalej

Promocja do tematumBank · eKonto oszczędnościowe5 548 zł

Wniosek do 1.12.2026. Warunki krok po kroku, terminy wypłat i pułapki.

Zobacz warunki →
Poradnik · 12 minDługi po zmarłym: kredyt, karta, debet. 6 miesięcy na decyzję

Kto spłaca kredyt po śmierci kredytobiorcy, jak sprawdzić długi zmarłego, kiedy odrzucić spadek (6 miesięcy, 100 zł) i co z małoletnimi dziećmi.

Czytaj →
Poradnik · 11 minGdzie trzymać oszczędności w 2026: konto, lokata czy obligacje?

Porównanie na liczbach: konto oszczędnościowe, lokata, obligacje skarbowe, fundusz pieniężny i IKE. Ile realnie zostanie z 10 000 i 50 000 zł…

Czytaj →
Dyskusja

Komentarze

Masz doświadczenie z tym bankiem albo pytanie do tekstu? Napisz — odpowiadam pod komentarzami.

    Jeszcze nikt nie skomentował. Bądź pierwszy.

    Dodaj komentarz

    Bez kodów polecających. Nie publikujemy kodów ani linków polecających i afiliacyjnych — takie komentarze czekają na moderatora, a kod usuwamy. Zasady dyskusji

    Dlaczego?

    Każdy chciałby wkleić swój kod, a pytania o warunki utonęłyby w ogłoszeniach. Nie chcemy też wybierać, czyj kod jest „lepszy”. Do tego regulaminy wielu programów poleceń i sieci partnerskich zabraniają rozpowszechniania kodów w miejscach publicznych — za złamanie zasad bank może odmówić premii.

    Zgłoś komentarz

    Powód

    Newsletter Radar Premii

    Premie bankowe, zanim się skończą

    Za darmo · 2 maile w tygodniu · wypis jednym kliknięciem

    Co Cię interesuje?

    Dwa maile w tygodniu. Zapis potwierdzasz linkiem z maila, wypisujesz się jednym kliknięciem.

    Okładka poradnika „Premia bez pułapek” – Mądry Dochód
    Darmowy poradnik PDF · 19 stron

    Premia bez pułapek

    Jak zarabiać na promocjach bankowych i nie dać bankowi powodu, żeby nie wypłacił. Wyślemy go po potwierdzeniu zapisu do newslettera.

    Za darmo · 2 maile w tygodniu · wypis jednym kliknięciem

    Co Cię interesuje?

    Wyszukiwarka promocji i poradników

    Wszystkie promocje → ↑↓ wybierz · Enter otwórz · Esc zamknij