- Marża to zysk podzielony przez cenę, narzut to zysk podzielony przez koszt. 50 zł z butelek kaucyjnych przy koszcie 10 zł to 80% marży i 400% narzutu. Kto je myli, źle ustala ceny.
- Wysoka marża nie znaczy, że dobrze zarabiasz. 100 butelek to 40 zł zysku. Przy 4 godzinach pracy to 10 zł na godzinę, a minimalna stawka godzinowa w 2026 roku wynosi 31,40 zł.
- Koszty stałe JDG to w naszym przykładzie ok. 680 zł miesięcznie na uldze na start i ok. 2 600 zł po 30 miesiącach. Trzeba je pokryć, zanim zarobisz pierwszą złotówkę.
- W 4 przykładowych pomysłach od zera zarobek po kosztach stałych wynosi 10–24 zł na godzinę, choć marże wyglądają na 48–86%.
- Firma nie jest skazana na porażkę: według GUS pierwszy rok przetrwało 68,4% firm założonych w 2024 roku. Zanim się zarejestrujesz, zrób test 10 pytań.
Spis treści · 9 części
Temat tego tekstu podsunął mi Jacek, który prowadzi blog jakdorobic.pl. 13 października napisał do mnie na Telegramie mniej więcej tak:
Jacek: Zbierz 100 butelek i puszek kaucyjnych i zanieś do sklepu. Poczuj się jak nastolatek. Tak się zaczyna. Zarobisz 50 zł netto. Pytanie, jaki będzie koszt (bez stawki godzinowej).
Grzegorz: Nie rozumiem, na tych butelkach?
Jacek: Koszty to lekko zużyte buty, 2 worki plastikowe, jakiś batonik, bo większe zużycie energii, może jakaś tabletka na ból stawów. Łączny koszt to 10 zł. I teraz liczymy marżę: (50 zł − 10 zł) / 50 zł = 0,8. Marża wynosi 80% i to właśnie jest biznes.
Jacek żartował, ale w tym żarcie siedzą dwie lekcje, na których nowi przedsiębiorcy tracą prawdziwe pieniądze. Po pierwsze, 80% to marża, a narzut w tym samym przykładzie wynosi 400%. Kto myli te liczby, źle wycenia swoje produkty. Po drugie, „bez stawki godzinowej” to dokładnie ten koszt, który nowe firmy pomijają. 100 opakowań to kilka godzin, więc zarobek na godzinę wychodzi poniżej płacy minimalnej. Z Jackiem znamy się zawodowo; link do jego bloga nie jest płatny ani partnerski.
Ten tekst nie zniechęca do własnej firmy. Zniechęca do zakładania jej bez kalkulacji. Poniżej wzory, cztery pomysły policzone do złotówki na godzinę i test przed rejestracją.
Czy własny biznes to złoty Graal? Co obiecują „guru”, a co mówią dane
W internecie biznes sprzedaje się jak bilet do wolności: „pasywny dochód”, „praca 4 godziny tygodniowo”, „marża 80%”. Mówią o przychodzie i marży na sztuce, a milczą o kosztach stałych, podatkach i czasie właściciela.
Dane nie potwierdzają ani sukcesu dla każdego, ani mitu, że „80% firm pada w pierwszym roku”. Według GUS pierwszy rok przetrwało 68,4% przedsiębiorstw założonych w 2024 roku, a po pięciu latach działa ok. 39% polskich firm (Eurostat). Firmy rzadko formalnie upadają; częściej się wyrejestrowują, gdy nie starcza na ZUS i podatki. Szczegóły: ile firm otwiera się i zamyka w Polsce.
Najważniejsze rozróżnienie: przychód to nie dochód. Przychód to wszystko, co wpłynęło od klientów. Dochód to przychód minus koszty. Wypłacić sobie możesz dochód minus składki i podatek.
7 błędów w liczeniu, przez które nowa firma traci pieniądze
1. Marża mylona z narzutem
Chcesz zarabiać 50%, więc do kosztu doliczasz 50%: towar za 100 zł sprzedajesz za 150 zł. Twoja marża to jednak 50 / 150 = 33%. Żeby mieć 50% marży, potrzebujesz 100% narzutu, czyli ceny 200 zł.
2. Liczenie przychodu zamiast zysku
„10 tys. zł obrotu miesięcznie” brzmi jak sukces. W przykładzie z naszego kalkulatora marży dropshipping z zamówienia za 129 zł zostaje 18,72 zł. 10 000 zł brutto to ok. 78 zamówień i ok. 1 450 zł przed kosztami stałymi, a próg opłacalności przy preferencyjnym ZUS to 85 zamówień. Ten sklep jest pod kreską.
3. Brak wyceny własnego czasu
Twój czas jest kosztem, nawet jeśli nikt nie wystawia za niego faktury. Podziel zysk przez godziny i porównaj z minimalną stawką godzinową dla zleceń: 31,40 zł brutto w 2026 roku. Jeśli wychodzi mniej, zlecenie u kogoś innego płaci lepiej niż Twój biznes w obecnym kształcie.
4. Pominięte koszty stałe
Koszt stały płacisz co miesiąc, nawet bez sprzedaży: składki ZUS, księgowość, telefon, program do faktur, narzędzia, konto.
Miesięczne koszty stałe JDG na trzech etapach
Składki społeczne + minimalna składka zdrowotna (skala, liniowy) + przykładowo 200 zł księgowości i 50 zł narzędzi, konto za 0 zł
5. Brak progu rentowności
Próg rentowności mówi, ile musisz sprzedać, żeby pokryć koszty stałe. Świeca z zyskiem 36 zł na sztuce przy kosztach stałych 1 138,72 zł wymaga 32 sprzedanych sztuk miesięcznie, zanim zarobisz cokolwiek.
6. Brutto zamiast netto
Płatnik VAT z ceny 129 zł brutto ma 104,88 zł przychodu, resztę oddaje urzędowi. Od dochodu płacisz jeszcze podatek i składkę zdrowotną. Przy zwolnieniu z VAT (do 240 000 zł sprzedaży rocznie, z wyjątkami) cała cena jest przychodem, ale VAT od kosztów jest Twoim kosztem.
7. Płynność: płacisz dziś, klient płaci za 30 dni
Składki ZUS płacisz do 20. dnia następnego miesiąca. Klient firmowy z terminem 30 dni zapłaci za październik w listopadzie albo grudniu. Firma może mieć zysk w zestawieniu i pustkę na koncie, dlatego na start potrzebujesz rezerwy.
Biznesplan liczony na uldze na start wygląda najlepiej. Po 6 miesiącach koszty stałe w naszym przykładzie rosną o 456,18 zł, a po kolejnych 24 o następne 1 470,58 zł miesięcznie. Licz próg rentowności od razu dla pełnego ZUS.
Jak obliczyć marżę, narzut, próg rentowności i zarobek na godzinę?
Płatnik VAT liczy wszystkie wzory na kwotach netto.
- Marża = (cena − koszt) / cena
- 40 / 50 = 80%
- Narzut = (cena − koszt) / koszt
- 40 / 10 = 400%
- Próg rentowności = koszty stałe / (cena − koszt zmienny na sztukę)
- 10 zł / 0,50 zł = 20 opakowań
- Zarobek na godzinę = zysk / godziny
- 40 zł / 4 h = 10 zł/h
- Ile oddać w 4 godziny, żeby mieć 31,40 zł/h
- 272 opakowania
272 opakowania w 4 godziny to jedno co 53 sekundy, łącznie z drogą do sklepu.
| Marża | Narzut | Koszt 100 zł, cena |
|---|---|---|
| 20% | 25% | 125 zł |
| 33% | 50% | 150 zł |
| 50% | 100% | 200 zł |
| 80% | 400% | 500 zł |
Ile naprawdę zarobisz? 4 pomysły na biznes od zera w liczbach
Policzyliśmy cztery pomysły, od których ludzie często zaczynają. Ceny, koszty i czasy to przykładowe założenia redakcji, a nie dane rynkowe. Usługa i świece są zwolnione z VAT, sklep jest płatnikiem VAT.
| Pomysł | Przychód | Koszt zmienny | Marża | Narzut | Czas | zł/h |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Butelki kaucyjne, 100 szt. | 50 zł | 10 zł | 80% | 400% | 4 h | 10,00 zł |
| Sprzątanie mieszkania | 250 zł | 35 zł | 86% | 614% | 5 h | 43,00 zł |
| Świeca sojowa | 60 zł | 24 zł | 60% | 150% | 0,75 h | 48,00 zł |
| Sklep, zamówienie 129 zł | 104,88 zł netto | towar 55 zł + prowizja, reklama, zwroty, podatek | 47,6% na towarze (zostaje 17,8%) | 90,7% | 0,25 h | 74,88 zł |
Prawda wychodzi dopiero po doliczeniu kosztów stałych:
| Pomysł | Próg rentowności | Przykładowy miesiąc | Zostaje | zł/h | vs 31,40 zł |
|---|---|---|---|---|---|
| Butelki (bez firmy) | 20 opakowań | 100 opakowań, 4 h | 40,00 zł | 10,00 zł | poniżej |
| Sprzątanie | 6 zleceń | 12 zleceń, 60 h | 1 441,28 zł | 24,02 zł | poniżej |
| Świece w JDG | 32 sztuki | 40 sztuk, 30 h | 301,28 zł | 10,04 zł | poniżej |
| Świece bez firmy | brak kosztów stałych | 40 sztuk, 30 h | 1 440,00 zł | 48,00 zł | powyżej |
| Sklep internetowy | 85 zamówień | 120 zamówień, 30 h | 655,20 zł | 21,84 zł | poniżej |
Trzy wnioski. Najwyższa marża (sprzątanie, 86%) nie dała najlepszego wyniku, bo usługę ogranicza liczba godzin. Forma działania zmienia wszystko: te same świece dają 10 zł/h w JDG i 48 zł/h bez firmy, bo 7 200 zł w kwartale mieści się w limicie 10 813,50 zł działalności nierejestrowanej. Po 30 miesiącach sprzątanie przy 12 zleceniach daje 29,30 zł straty, bo próg rośnie do 13 zleceń. Sklep dokładniej policzysz w kalkulatorze marży, a model opisuje przewodnik po dropshippingu.
Butelki liczymy z domu, od rodziny i sąsiadów, a nie z cudzych pojemników na odpady. Do zwrotu kaucji nie potrzebujesz paragonu, ale opakowanie musi mieć znak systemu kaucyjnego.
Moje zdanie jako autora: jeśli coś przynosi Ci dochód, nawet regularne zbieranie butelek, rozlicz to uczciwie. Podatki to nie kara za zarabianie. Z nich powstają drogi, szkoły, szpitale i cała infrastruktura, z której korzysta też Twoja firma i Twoi klienci.
Nie patrzę na to, co dzieje się „na górze”. Zakładam, że ludzie, którzy w naszym imieniu gospodarują pieniędzmi z podatków, mają dobre intencje – a jak im to wychodzi, każdy oceni sam. Dla przedsiębiorcy jest tu też lekcja czysto rachunkowa: podatek to koszt, który wpisujesz do kalkulacji od pierwszego dnia, a nie niespodzianka przy rozliczeniu rocznym.
Myślisz inaczej? Napisz w komentarzu pod tekstem, jak Ty to widzisz – odpowiadamy na każdy komentarz.
Jak podnieść marżę i obniżyć koszty bez szkody dla klienta?
- Cena i pakietySprzątanie za 275 zł zamiast 250 zł podnosi zysk ze zlecenia do 240 zł, a próg spada z 6 do 5 zleceń.
- Mniej zwrotówW przykładzie z kalkulatora 10% zwrotów zabiera 5,13 zł z każdego wysłanego zamówienia. Lepsze zdjęcia i opis to tańsza droga do marży niż rabat.
- Tańsze płatności, własny kanałW naszym przykładzie prowizja marketplace to 10% ceny, a bramka płatności we własnym sklepie kosztuje zwykle 1–2%. Opłaca się, gdy reklama nie zje różnicy.
- Darmowy KSeFMinisterstwo Finansów udostępnia bezpłatne narzędzia do faktur: darmowy KSeF dla JDG.
- Ulgi w ZUSUlga na start to 6 miesięcy bez składek społecznych. Potem, przy przychodzie do 120 000 zł w poprzednim roku, sprawdź mały ZUS plus. Niższe składki to też niższa emerytura.
- Konto firmowe za 0 zł, najlepiej z premiąKonto kosztuje od 0 do ok. 600 zł rocznie (ile kosztuje konto firmowe dla JDG). To jedyny koszt stały, który bank może zamienić w dopłatę dla Ciebie.
W ING („Łatwiejszy pierwszy rok”, przystąpienie do 31.01.2027) JDG na KPiR, ryczałcie lub karcie podatkowej dostaje przez 12 miesięcy 100 zł za każdy miesiąc z przelewem do ZUS na min. 300 zł i 10% zwrotu za płatności kartą, do 250 zł miesięcznie. Warunek: raz w miesiącu saldo min. 4 000 zł na koniec dnia. Firma, która wydaje kartą 300 zł miesięcznie, dostanie ok. 1 560 zł w roku, a nie 4 200 zł. Z naszym kodem partnerskim ING dokłada 200 zł w osobnej promocji; szczegóły na karcie.
Jeśli dopiero zakładasz JDG, mBank do 30.11.2026 daje 500 zł za płatności kartą firmową na min. 1 000 zł w ciągu 30 dni od umowy, gdy firmę zarejestrujesz przez bank. Więcej: promocje kont firmowych, gdzie założyć konto firmowe i jak je założyć. Premia to przychód firmy, więc rozlicz ją w podatku.
Premia nie naprawi modelu, który przy pełnym ZUS jest pod kreską. Żeby co miesiąc widzieć wynik firmy, rozdziel finanse osobiste i firmowe.
Kiedy warto założyć firmę? Test 10 pytań przed rejestracją
Każde pytanie sprawdzisz w arkuszu w jeden wieczór. Jeśli na trzy lub więcej odpowiadasz „nie wiem”, wróć do liczenia.
- Znasz zysk na jednej sztuce?Cena netto minus koszty zmienne, w złotych.
- Umiesz przeliczyć marżę na narzut?50% marży to 100% narzutu, a nie 50%.
- Znasz koszty stałe na trzech etapach?U nas ok. 680 zł, 1 140 zł i 2 610 zł miesięcznie.
- Próg rentowności przy pełnym ZUS jest realny?Porównaj go z liczbą klientów, których obsłużysz w miesiącu.
- Zarobek na godzinę przekracza 31,40 zł?Po kosztach stałych, z dojazdami, wycenami i mailami.
- Masz klientów przed rejestracją?Takich, którzy zapłacili lub zamówili, a nie „chętnie kiedyś kupią”.
- Masz rezerwę na 3 miesiące?Koszty stałe plus Twoje minimum na życie, odłożone osobno.
- Wiesz, kiedy klient zapłaci?Przy terminie 30 dni pierwsze pieniądze zobaczysz po 1–2 miesiącach.
- Nie wystarczy działalność nierejestrowana?Do 10 813,50 zł przychodu w kwartale (2026) nie płacisz z niej ZUS.
- Zostaje więcej niż na etacie lub zleceniu?Porównuj kwoty „na rękę”, nie przychód z pensją brutto.
- masz płacących klientów i znasz zysk na sztuce,
- przy pełnym ZUS już sprzedajesz powyżej progu,
- zarobek na godzinę bije minimalną stawkę,
- masz rezerwę i odkładasz na podatki.
- liczysz tylko przychód i marżę z jednej sztuki,
- plan działa tylko na uldze na start,
- mieścisz się w limicie działalności nierejestrowanej,
- ZUS zapłaciłbyś z oszczędności na życie.
Co naprawdę jest biznesem? Wracamy do butelek
Jacek ma rację w jednym: 100 butelek to dobry pierwszy biznesplan, bo mieści się na serwetce. Marża 80% jest policzona poprawnie. Z tej samej serwetki wynika jednak narzut 400%, próg 20 opakowań i 10 zł na godzinę. To nie porażka, tylko sygnał, że model trzeba zmienić.
Złoty Graal w biznesie nie istnieje. Istnieje arkusz, w którym marża, narzut, koszty stałe i godziny zgadzają się ze sobą. Za temat i dobry żart dziękuję Jackowi; po pomysły na dorabianie zajrzyj na jego blog jakdorobic.pl.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć marżę?
Od ceny sprzedaży odejmij koszt i podziel wynik przez cenę: marża = (cena − koszt) / cena. Produkt kupiony za 10 zł i sprzedany za 50 zł ma marżę 80%. Płatnik VAT liczy na kwotach netto.
Czym różni się marża od narzutu?
Marża to zysk w stosunku do ceny, narzut to zysk w stosunku do kosztu. Przy koszcie 10 zł i cenie 50 zł marża wynosi 80%, a narzut 400%. Narzut 50% daje tylko 33% marży.
Ile wynosi dobra marża?
Nie ma jednej dobrej marży. Zależy od branży, kosztów stałych i liczby sprzedaży, którą obsłużysz. Usługa z marżą 86% może dawać mniej na godzinę niż handel z niższą marżą. Zamiast średnich z internetu policz próg rentowności i zarobek na godzinę.
Jak obliczyć próg rentowności?
Podziel miesięczne koszty stałe przez zysk na sztuce (cena minus koszt zmienny). Przy kosztach stałych 1 138,72 zł i zysku 36 zł musisz sprzedać 32 sztuki miesięcznie. Licz próg osobno dla ulgi na start, preferencyjnego i pełnego ZUS.
Czy zbieranie butelek kaucyjnych to działalność gospodarcza?
Zwrot kaucji za własne opakowania to odzyskanie pieniędzy zapłaconych przy zakupie napoju. Inaczej jest, gdy zbierasz regularnie dla zarobku: działalność gospodarcza to według Prawa przedsiębiorców działalność zarobkowa, zorganizowana i ciągła. Oficjalnego stanowiska wobec takiego zbierania nie znaleźliśmy, dlatego zapytaj Krajową Informację Skarbową, jak rozliczyć ten dochód – i rozlicz go, zamiast liczyć, że nikt nie zauważy.
Ile wynosi kaucja za butelkę i puszkę?
0,50 zł za jednorazową butelkę plastikową do 3 l i puszkę metalową do 1 l oraz 1 zł za szklaną butelkę wielorazową do 1,5 l. System działa od października 2025 roku. Do zwrotu nie potrzebujesz paragonu.
Czy warto założyć firmę?
Warto, gdy masz płacących klientów, znasz zysk na sztuce, a próg rentowności przy pełnym ZUS jest realny. Według GUS pierwszy rok przetrwało 68,4% firm założonych w 2024 roku. Przy przychodzie do 10 813,50 zł na kwartał zacznij bez firmy.
Źródła
- Rozporządzenie MKiŚ z 8.07.2024 w sprawie wysokości kaucji, Dz.U. 2024 poz. 1046: eli.gov.pl
- System kaucyjny (stawki, zwrot bez paragonu): gov.pl
- Minimalne wynagrodzenie i minimalna stawka godzinowa 2026, Dz.U. 2025 poz. 1242: eli.gov.pl
- ZUS, „Składki przedsiębiorców w 2026 roku”: zus.pl
- Prawo przedsiębiorców, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1480 (art. 3, 5, 18): api.sejm.gov.pl
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 (art. 113): api.sejm.gov.pl
- GUS, „Przedsiębiorstwa niefinansowe powstałe w latach 2020–2024”: stat.gov.pl
- Eurostat, Business demography: ec.europa.eu
- ING, regulamin „Łatwiejszy pierwszy rok” edycja 6: ing.pl
- mBank, regulamin „Załóż firmę i konto z płatnościami od mBanku – edycja 1”: mbank.pl
Stan na 13.10.2026. Składki i płaca minimalna według stawek na 2026 rok. Ceny, koszty i czasy w przykładach to założenia redakcji. Rozmowę z Jackiem (jakdorobic.pl) przytaczamy w skrócie. Obliczenia: Mądry Dochód.
