- W 2025 r. do REGON wpisano 367,2 tys. nowych podmiotów, a wykreślono 224,7 tys., czyli 61 wyrejestrowań na 100 nowych. W styczniu–sierpniu 2026 r. było to 66 na 100, a wśród JDG 75 na 100.
- Mit „80% firm upada w pierwszym roku” jest fałszywy. Według GUS pierwszy rok przetrwało 68,4% firm założonych w 2024 r., a w najgorszym roczniku (2021) 52,1%. Po pięciu latach działa ok. 39% polskich firm (Eurostat; UE: 46%).
- Upadłość to rzadkość, a nie typowy koniec firmy. W 2025 r. sądy ogłosiły upadłość 393 przedsiębiorstw, w tym 34 JDG, choć z REGON wykreślono 190 tys. jednoosobowych działalności.
- Firmy częściej przewraca brak płynności niż brak zysku. Zaległości firm w BIG InfoMonitor i BIK to 46,2 mld zł (luty 2026 r.), a 625,8 tys. płatników miało długi w ZUS (czerwiec 2025 r.).
- Najwięcej zrobisz w pierwszych 30 miesiącach: rezerwa na 3 miesiące kosztów, subkonto na podatki i ZUS, limit udziału jednego klienta i plan na przejście na pełny ZUS (z 456,18 zł do 1 926,76 zł miesięcznie w 2026 r.).
Spis treści · 10 części
„Większość firm pada w pierwszym roku” to jedno z najczęściej powtarzanych zdań o przedsiębiorczości. Sprawdziliśmy je w danych GUS, CEIDG, Eurostatu i w statystyce upadłości. Prawda jest mniej dramatyczna, ale mniej wygodna: firmy rzadko „upadają” w sensie prawnym. Częściej po cichu się zawieszają albo wyrejestrowują, gdy kończą się pieniądze na ZUS, podatki i życie.
Ta analiza jest dla osób, które prowadzą firmę od niedawna albo dopiero ją zakładają. Pokazujemy, ile firm powstaje i znika, ile przeżywa pierwszy i piąty rok i jakie błędy finansowe najczęściej stoją za zamknięciem, z sygnałem ostrzegawczym i liczbą, od której warto działać. To druga część serii o finansach firmy. Pierwsza porównuje koszty JDG, spółki z o.o. i PSA w 2026 r.
Ile firm otwiera się i zamyka w Polsce? Dane REGON 2019–2026
Najpełniejszy obraz daje rejestr REGON (GUS), do którego trafiają JDG z CEIDG, spółki z KRS i spółki cywilne. Na koniec sierpnia 2026 r. było w nim 5 521,0 tys. podmiotów, w tym 864,1 tys. zawieszonych.
| Rok | Nowo zarejestrowane | Wyrejestrowane | Wyrejestrowania na 100 nowych | Przyrost netto |
|---|---|---|---|---|
| 2019 | 378 961 | 226 921 | 59,9 | 152 040 |
| 2020 | 329 090 | 170 140 | 51,7 | 158 950 |
| 2021 | 368 277 | 190 218 | 51,7 | 178 059 |
| 2022 | 385 966 | 221 258 | 57,3 | 164 708 |
| 2023 | 385 170 | 224 987 | 58,4 | 160 183 |
| 2024 | 378 252 | 219 672 | 58,1 | 158 580 |
| 2025 | 367 232 | 224 726 | 61,2 | 142 506 |
| I–VIII 2026 | 236 314 | 155 400 | 65,8 | 80 914 |
Firm przybywa coraz wolniej. Przyrost netto w 2025 r. był najniższy w zestawieniu 2019–2025, a w styczniu–sierpniu 2026 r. rejestracji było o 3,5% mniej niż rok wcześniej, a wyrejestrowań o 4,1% więcej.
Ile wyrejestrowań przypada na 100 nowych podmiotów
Rejestr REGON, wszystkie formy prawne
JDG coraz rzadziej, spółki z o.o. coraz częściej
Za pogorszeniem stoją głównie jednoosobowe działalności. W 2025 r. do REGON wpisano 288 520 nowych JDG i wykreślono 190 156, czyli 65,9 na 100. W styczniu–sierpniu 2026 r. nowych JDG było 179 426 (o 7,2% mniej niż rok wcześniej), a wykreślonych 134 615 (o 7,3% więcej). To 75 wyrejestrowań na 100 nowych.
Spółek z o.o. przybywa szybciej: w tych samych ośmiu miesiącach zarejestrowano ich 38 867 (o 11,6% więcej), a wyrejestrowano 12 106 (o 10,2% mniej). W II kwartale 2026 r. rejestracje JDG spadły o 12,8% r/r, a spółek z o.o. wzrosły o 9,2% (GUS). Kiedy spółka się opłaca, policzyliśmy w pierwszej części serii.
Najwięcej wyrejestrowań w 2025 r. było w handlu (47,0 tys.), budownictwie (42,3 tys.) i działalności profesjonalnej (20,5 tys.), czyli w branżach, w których powstaje też najwięcej firm.
Wśród nowych firm najczęściej zamykają się JDG, a pierwszy rok to czas, w którym każda stała opłata ma znaczenie. Banki płacą premie za nowe konto firmowe: najwyższa aktywna premia dla JDG to teraz 6 000 zł, a wszystkie aktywne promocje (teraz: 21) porównujemy w zestawieniu kont firmowych. Premia jest przychodem firmy, więc trzeba od niej zapłacić podatek.
Co pokazuje CEIDG: zawieszenia, wznowienia i zamknięcia JDG
Na dane.gov.pl publikowane są dzienne liczby wniosków złożonych w CEIDG. To wnioski, a nie wpisy, ale dobrze pokazują nastroje właścicieli JDG, także zawieszenia, których REGON nie liczy jako zamknięć.
| Okres | Założenie | Zakończenie | Zawieszenie | Wznowienie | Założenia na 1 zakończenie |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | 288 485 | 188 608 | 375 540 | 190 590 | 1,53 |
| 2025 | 287 864 | 196 454 | 387 998 | 191 086 | 1,47 |
| I–VIII 2025 | 193 389 | 126 987 | 247 279 | 130 754 | 1,52 |
| I–VIII 2026 | 179 564 | 135 266 | 261 312 | 134 325 | 1,33 |
W 2025 r. na jeden wniosek o zakończenie działalności przypadało 1,47 wniosku o założenie. W styczniu–sierpniu 2026 r. już tylko 1,33. Wniosków o założenie było o 7,1% mniej niż rok wcześniej, o zakończenie o 6,5% więcej, a o zawieszenie o 5,7% więcej.
Zawieszeń składa się więcej niż wniosków o założenie firmy. Część to sezonowość i urlopy rodzicielskie, część „miękkie zamknięcie”: właściciel przestał zarabiać, ale jeszcze nie wyrejestrował firmy. Przedsiębiorca z CEIDG bez pracowników może zawiesić działalność na czas nieokreślony (art. 22 i 23 Prawa przedsiębiorców). Nie płaci wtedy składek społecznych, ale nie może osiągać bieżących przychodów i musi regulować wcześniejsze zobowiązania (art. 25).
Zawieszenie zatrzymuje ZUS, ale nie odsetki od zaległości ani raty leasingu i kredytu. Zawieszając firmę z długami, najpierw ustal harmonogram spłat z wierzycielami.
Ile firm przeżywa pierwszy rok, a ile pięć lat? Sprawdzamy mit 80%
Zdanie „80% firm upada w pierwszym roku” krąży bez źródła. GUS i Eurostat liczą przeżywalność inaczej, więc pokazujemy oba wyniki.
Odsetek nowych przedsiębiorstw, które przetrwały pierwszy rok
GUS, przedsiębiorstwa niefinansowe, według roku powstania
Z 281 846 przedsiębiorstw założonych w 2024 r. do 2025 r. aktywnych pozostało 192 714, czyli 68,4%. Pierwszego roku nie przetrwało ok. 89 tys. firm, mniej więcej co trzecia. Nawet z najsłabszego rocznika 2021 przetrwało 52,1%, a nie 20%, jak sugeruje mit. Z wiekiem ryzyko spada: firmy założone w 2020 r. przetrwały kolejny rok (2024→2025) w 93,9%.
Ile firm działa po 1–5 latach: Polska i średnia UE
Eurostat, odsetek przedsiębiorstw działających w 2020 r. według wieku
Eurostat liczy tylko „prawdziwe” narodziny firm, bez reaktywacji i przekształceń, dlatego jego wskaźnik pierwszego roku jest wyższy niż GUS. Wniosek jest jednak wspólny: w pierwszym roku znika od 1/6 do 1/3 nowych firm, a do piątego roku nie dotrwa ok. 6 na 10. W danych za 2020 r. polskie firmy odpadały w kolejnych latach szybciej niż średnio w UE; w serii za 2024 r. różnica po trzech latach praktycznie zniknęła.
Przeżywalność pierwszego roku według branży
Przedsiębiorstwa założone w 2024 r., aktywne w 2025 r.
Liczy się też zatrudnienie: firmy bez pracowników przetrwały pierwszy rok w 74,2%, a z pracownikami w 58,7%.
Upadłość to nie to samo co zamknięcie firmy
Potocznie „firma upadła” znaczy, że przestała działać. W prawie upadłość to postępowanie sądowe; GUS liczy przedsiębiorstwa, wobec których sąd ją ogłosił (postanowienia z Krajowego Rejestru Zadłużonych).
Upadłości przedsiębiorstw ogłoszone przez sądy
Liczba postanowień o ogłoszeniu upadłości w roku
W 2025 r. upadłość ogłoszono wobec 393 przedsiębiorstw, a z REGON wykreślono 224,7 tys. podmiotów. To nieco różne zbiorowości, ale rząd wielkości jest jasny: na 1000 wyrejestrowań przypadają niecałe 2 upadłości.
Kogo dotyczyły upadłości w 2025 r.
- spółki z o.o. 299 (76,1%)
- JDG 34 (8,7%)
- spółki akcyjne 22 (5,6%)
- spółki komandytowe 18 (4,6%)
- pozostałe 20 (5,1%)
Dlaczego JDG prawie nie „upadają”
W 2025 r. upadłość ogłoszono wobec 34 JDG, a z REGON wykreślono ich 190 156. JDG nie jest osobnym podmiotem: przedsiębiorcą jest człowiek, który odpowiada za długi całym majątkiem. Gdy brakuje pieniędzy, zwykle po prostu zamyka działalność w CEIDG. Wykreślenie nie kasuje jednak długów: zaległości wobec ZUS, fiskusa, banku i kontrahentów zostają przy właścicielu. Ostatecznością bywa upadłość konsumencka, której nie ma w statystyce upadłości przedsiębiorstw.
Spółka z o.o.: obowiązek wniosku w 30 dni
Gdy spółka staje się niewypłacalna, zarząd musi złożyć wniosek o upadłość w 30 dni (art. 21 Prawa upadłościowego). Niewypłacalność domniemywa się przy opóźnieniu w płatnościach ponad 3 miesiące, a w spółce także wtedy, gdy zobowiązania przekraczają majątek dłużej niż 24 miesiące (art. 11). Członek zarządu, który spóźni się z wnioskiem, może odpowiadać za długi spółki własnym majątkiem (art. 299 KSH). To jeden z powodów, dla których spółki z o.o. to trzy czwarte upadłości.
Restrukturyzacja zamiast upadłości
Firmy w kłopotach coraz częściej wybierają restrukturyzację, która pozwala dogadać się z wierzycielami i działać dalej. Według Coface (źródło komercyjne, liczone szerzej niż GUS) w 2025 r. niewypłacalność ogłosiło 6 566 firm, o 17,8% więcej niż rok wcześniej; najwięcej w usługach (1 859) i budownictwie (1 155). W styczniu–wrześniu 2025 r. było to 4 912 restrukturyzacji i 303 upadłości, czyli restrukturyzacje stanowiły 94%. W I półroczu 2026 r. Coface naliczył 2 632 niewypłacalności, mniej niż rok wcześniej, ale według zmienionej metodologii, więc nie porównuj ich wprost ze starszymi danymi.
Dlaczego firmy upadają: 8 finansowych przyczyn i co z nimi zrobić
Statystyka nie pyta zamykających się firm o powód. GUS pyta o trudności firmy założone w 2023 r., które działały w 2025 r.: 77,6% żadnych nie zgłosiło, a wśród tych z kłopotami podażowymi (20,1%) najczęściej wymieniano:
Najczęstsze trudności młodych firm, które przetrwały
Odsetek przedsiębiorstw założonych w 2023 r. i aktywnych w 2025 r., które zgłosiły trudności podażowe
Wśród trudności popytowych dominowały konkurencja (73,1%) i brak pieniędzy u klientów (53,3%). Poniżej osiem mechanizmów, które najczęściej przewracają małą firmę, z sygnałem ostrzegawczym i receptą.
1. Płynność: zysk na papierze, pusto na koncie
Mechanizm. Fakturę wystawiasz z 30- albo 60-dniowym terminem, a ZUS, VAT i czynsz płacisz co miesiąc. Firma może mieć zysk i nie mieć pieniędzy na ZUS 20. dnia miesiąca. Zanim zaczniesz planować przepływy, sprawdź, czy cena w ogóle daje zysk: jak policzyć marżę i narzut.
Dane. W badaniu Skaner MŚP (BIG InfoMonitor, IV kw. 2025) 84% małych i średnich firm zgłosiło trudności z płynnością, a 26% obawiało się zawieszenia lub zamknięcia w 2026 r. Zaległości firm w BIG InfoMonitor i BIK na koniec lutego 2026 r. wyniosły 46,2 mld zł (+5,7% r/r).
Sygnał. Na koncie jest mniej niż zobowiązania na najbliższe 30 dni albo opłacasz ZUS z prywatnych pieniędzy lub debetu.
Co zrobić. Prowadź plan przepływów na 13 tygodni (według realnych dat zapłaty) i trzymaj rezerwę na min. 3 miesiące kosztów stałych, a przy sezonowości lub jednym dużym kliencie na 6.
- Koszty stałe firmy (czynsz, księgowość, telefon, oprogramowanie, leasing)
- 3 500,00 zł
- Składki społeczne ZUS (pełne, 2026)
- 1 926,76 zł
- Minimalna wypłata dla siebie
- 4 000,00 zł
- Razem miesięcznie
- 9 426,76 zł
- Rezerwa na 3 miesiące
- 28 280,28 zł
Założenia: przykładowe koszty, bez składki zdrowotnej i podatku (te odkładasz procentowo od każdego wpływu). Składki: zus.pl, 2026 r. Rezerwę buduj stopniowo, np. z 10% każdego wpływu.
2. Zatory płatnicze
Mechanizm. Klient płaci po 60 albo 90 dniach, a Ty w tym czasie płacisz VAT z faktury i własne koszty. Kredytujesz go za darmo.
Dane. Według BIG InfoMonitor (luty 2026 r.) 87% firm ma kontrahentów płacących po terminie, ponad połowa czeka na część pieniędzy dłużej niż miesiąc, a prawie 29% dłużej niż dwa. Zaległości samego przemysłu to 8,9 mld zł (lipiec 2026 r.).
Sygnał. Średni czas od faktury do zapłaty rośnie albo przekracza termin z umowy o ponad 14 dni.
Co zrobić. Trzymaj się ustawowych terminów (następna sekcja), od nowych klientów bierz zaliczkę, a przypomnienie wysyłaj 3–7 dni po terminie.
3. Brak rezerwy na podatki i ZUS
Mechanizm. Wszystko wpływa na jedno konto. VAT i zaliczka na podatek wyglądają jak Twoje pieniądze, dopóki nie nadejdzie 20. i 25. dzień miesiąca.
Dane. Na koniec czerwca 2025 r. 625 755 aktywnych płatników miało zaległości w ZUS na 21,069 mld zł. Średni dług (33,7 tys. zł) rósł szybciej (+7,3% r/r) niż liczba dłużników (+0,6%).
Sygnał. Pierwsza płatność ZUS lub VAT po terminie.
Co zrobić. Każdy wpływ dziel od razu: VAT na rachunek VAT, podatek i ZUS na subkonto. System czterech kont opisaliśmy w poradniku o rozdzieleniu finansów osobistych i firmowych. Gdy zaległość już jest, złóż w ZUS wniosek o raty przed egzekucją.
4. Mieszanie pieniędzy firmy i domu
Mechanizm i dane. Przy jednym koncie nie widzisz, czy firma zarabia. Ostatnie badanie BIG InfoMonitor (2016) pokazało, że 51–59% mikrofirm łączyło finanse firmowe z prywatnymi; nowszych danych nie ma.
Sygnał i co zrobić. Jeśli nie umiesz w minutę powiedzieć, ile firma zarobiła w zeszłym miesiącu, rozdziel konta i ustal stałą miesięczną wypłatę dla siebie. Nadwyżkę zostawiaj w firmie, aż rezerwa osiągnie 3 miesiące kosztów.
5. Koniec ulg w ZUS: skok kosztów w 7. i 31. miesiącu
Mechanizm. Nowa JDG przez 6 miesięcy może nie płacić składek społecznych (ulga na start, art. 18 Prawa przedsiębiorców), a przez kolejne 24 miesiące płaci preferencyjne. Potem ZUS rośnie ponad czterokrotnie z dnia na dzień.
- Miesiące 1–6 (ulga na start)
- 0,00 zł
- Miesiące 7–30 (preferencyjny ZUS, podstawa 1 441,80 zł)
- 456,18 zł
- Od 31. miesiąca (pełny ZUS, podstawa 5 652 zł)
- 1 926,76 zł
- Wzrost miesięcznie
- 1 470,58 zł
- Wzrost w skali roku
- 17 646,96 zł
Założenia: składki społeczne z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy (zus.pl, 2026), bez składki zdrowotnej. Przy przychodzie do 120 000 zł rocznie alternatywą jest „mały ZUS plus”.
Dane. Nie znaleźliśmy publicznej statystyki wyrejestrowań JDG po 6. lub 30. miesiącu, więc nie podajemy takiej liczby. Sam moment jest jednak przewidywalny.
Sygnał i co zrobić. Do końca preferencji zostało mniej niż 6 miesięcy, a zapasu brak. Lepiej od 7. miesiąca „przećwiczyć” pełny ZUS, przelewając 1 470,58 zł różnicy na subkonto. Po 24 miesiącach masz 35 293,92 zł (ok. 18 miesięcy pełnych składek) i wiesz, czy firma udźwignie docelowy koszt.
6. Jeden klient, za dużo przychodów
Mechanizm. Duży zleceniodawca daje przewidywalność, dopóki nie zmieni dostawcy albo sam nie wpadnie w kłopoty. Wtedy znika połowa przychodu.
Dane. Statystyki koncentracji klientów w mikrofirmach nie ma. Pośrednio: według Coface najwięcej niewypłacalności jest w usługach i budownictwie, gdzie kłopoty jednego kontrahenta przechodzą na podwykonawców.
Sygnał i co zrobić. Jeśli jeden klient daje ponad 30% przychodów z 12 miesięcy (nasza ostrożna reguła, nie przepis), zwiększ rezerwę do 6 miesięcy kosztów i aktywnie szukaj kolejnych klientów. Przed dużym zleceniem sprawdź kontrahenta w KRS, Krajowym Rejestrze Zadłużonych i na białej liście VAT.
7. Źle dobrane produkty finansowe
Mechanizm. Limit w koncie jako stałe finansowanie, leasing ponad potrzeby, karta kredytowa spłacana minimalną kwotą. Łatanie nimi płynności podnosi koszty stałe wtedy, gdy przychody spadają.
Sygnał. Limit w koncie jest wykorzystany stale, a raty leasingów i kredytów przekraczają 20% średnich miesięcznych wpływów (nasza ostrożna reguła).
Co zrobić. Limit i kredyt obrotowy są na przejściowe luki, nie na straty. Leasing dobieraj do słabego miesiąca. Kartę kredytową spłacaj w całości w okresie bezodsetkowym (zobacz: karta kredytowa dla firmy).
Najprostsza oszczędność to konto: według naszego przeglądu cenników kosztuje od 0 do ok. 600 zł rocznie (ile kosztuje konto firmowe dla JDG). Premia bankowa nie uratuje firmy bez płynności i jest opodatkowanym przychodem, ale konto za 0 zł obniża koszty stałe, a niektóre promocje nagradzają dobre nawyki.
W ING („Łatwiejszy pierwszy rok”, przystąpienie do 31.01.2027) przez 12 miesięcy dostajesz 100 zł za każdy miesiąc z przelewem do ZUS na min. 300 zł i do 250 zł zwrotu za płatności kartą. Warunki to m.in. saldo min. 4 000 zł na koniec dnia raz w miesiącu i połączenie konta z KSeF. Tylko dla JDG na KPiR, ryczałcie lub karcie podatkowej, bez rachunku firmowego w ING na 30.06.2026.
Jeśli dopiero zakładasz JDG, mBank (do 30.11.2026) daje 500 zł za płatności kartą na min. 1 000 zł w ciągu 30 dni od umowy, gdy firmę zarejestrujesz przez bank. Konto kosztuje 0 zł w miesiącu z przelewem do ZUS albo wpływem min. 1 000 zł, inaczej 19 zł. Inne oferty: promocje kont firmowych i poradnik założenie firmy przez bank.
Jakie produkty finansowe są potrzebne na start, a z których lepiej zrezygnować, opiszemy w kolejnej części serii (16.10).
8. KSeF i koszty obowiązków
Mechanizm i dane. Każdy nowy obowiązek to koszt programu, księgowości i czasu. W badaniu GUS 64,4% młodych firm z trudnościami podażowymi wskazało niestabilne przepisy, a 66,3% wysokie obciążenia na rzecz budżetu.
Sygnał i co zrobić. Jeśli wystawiasz faktury poza KSeF w limicie dla najmniejszych i nie masz planu na 2027 r., wlicz koszt programu do budżetu i sprawdź, czy bank albo biuro rachunkowe nie dają go w cenie. Szczegóły: KSeF w mikrofirmie.
Klient nie płaci: terminy, odsetki i rekompensata z ustawy
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych daje małej firmie narzędzia, z których wielu przedsiębiorców nie korzysta, bo nie chce „psuć relacji”.
| Zasada | Co mówi przepis |
|---|---|
| Termin zapłaty między firmami | do 60 dni od doręczenia faktury; dłuższy tylko wyraźnie uzgodniony i nie rażąco nieuczciwy (art. 7 ust. 2) |
| Duża firma płaci małej lub średniej | maksymalnie 60 dni, bez wyjątków (art. 7 ust. 2a) |
| Płaci podmiot publiczny | maksymalnie 30 dni, a podmiot leczniczy 60 dni (art. 8 ust. 2) |
| Odsetki za opóźnienie od 1.07 do 31.12.2026 | 13,75% rocznie (stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych); 11,75%, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy |
| Rekompensata za koszty odzyskiwania | 40 euro (do 5 000 zł), 70 euro (ponad 5 000 zł, poniżej 50 000 zł), 100 euro (od 50 000 zł), bez wezwania (art. 10) |
| Termin dłuższy niż 120 dni | możesz odstąpić od umowy albo ją wypowiedzieć (art. 7 ust. 3a) |
| Ulga na złe długi w PIT i CIT | po 90 dniach od terminu zapłaty zmniejszasz podstawę opodatkowania o niezapłaconą fakturę (art. 26i PIT, art. 18f CIT) |
| Ulga na złe długi w VAT | po 90 dniach od terminu korygujesz VAT należny (art. 89a ustawy o VAT) |
- Kwota faktury
- 12 300,00 zł
- Odsetki: 12 300 zł × 13,75% × 45 / 365
- 208,51 zł
- Rekompensata (faktura powyżej 5 000 zł)
- 70 euro
- Należy Ci się ponad kwotę faktury
- 208,51 zł + 70 euro
Założenia: transakcja między firmami, opóźnienie w okresie 1.07–31.12.2026. Rekompensatę przelicza się po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed wymagalnością (art. 10 ust. 1a).
Odsetki rzadko pokrywają szkodę, ale klient, który wie, że je naliczysz, płaci szybciej. Wpisz je do umowy i na fakturę.
Sygnały ostrzegawcze: kiedy firma zbliża się do ściany
| Przyczyna | Sygnał ostrzegawczy | Co zrobić od razu |
|---|---|---|
| Płynność | na koncie mniej niż zobowiązania na 30 dni | plan przepływów na 13 tygodni, rezerwa 3 miesiące |
| Zatory | faktury płacone średnio ponad 14 dni po terminie | przypomnienie w 3–7 dni, odsetki i rekompensata, zaliczki |
| Podatki i ZUS | pierwsza płatność ZUS lub VAT po terminie | subkonto podatkowe, raty w ZUS przed egzekucją |
| Mieszanie finansów | nie wiesz, ile firma zarobiła w zeszłym miesiącu | osobne konta, stała wypłata dla siebie |
| Koniec ulg ZUS | do pełnego ZUS mniej niż 6 miesięcy, brak zapasu | odkładaj 1 470,58 zł miesięcznie, sprawdź mały ZUS plus |
| Jeden klient | jeden klient to ponad 30% przychodów | rezerwa 6 miesięcy, aktywne pozyskiwanie kolejnych klientów |
| Produkty finansowe | limit wykorzystany stale, raty ponad 20% wpływów | żadnego nowego długu na pokrycie strat, renegocjacja rat |
| Spółka z o.o. | opóźnienie w płatnościach blisko 3 miesięcy | doradca restrukturyzacyjny; na wniosek o upadłość jest 30 dni |
- rezerwa pokrywa min. 3 miesiące kosztów i ZUS,
- podatki i ZUS odkładasz z każdego wpływu,
- żaden klient nie daje ponad 30% przychodów,
- znasz datę końca preferencyjnego ZUS.
- ZUS lub VAT płacisz po terminie albo z prywatnych pieniędzy,
- nowym kredytem spłacasz stary,
- największy klient płaci coraz później,
- w spółce zobowiązania od miesięcy przekraczają majątek.
Checklista finansowa pierwszego roku firmy
- Przed rejestracją: policz próg przetrwaniaKoszty stałe + pełny ZUS (1 926,76 zł w 2026 r.) + składka zdrowotna + podatek + minimum na życie. Tyle firma musi zarabiać po 30. miesiącu.
- Miesiąc 1: konto firmowe i subkonto na podatkiWybierz konto, które u Ciebie kosztuje 0 zł. Każdy wpływ dziel od razu na VAT, podatek, ZUS i resztę.
- Miesiące 1–6: ulga na start buduje rezerwęOdkładaj z każdego wpływu min. 10%, aż rezerwa pokryje 3 miesiące kosztów.
- Każda umowa: termin, odsetki, zaliczkaDo 30 dni u nowych klientów, zaliczka przy dużych zleceniach, zapis o odsetkach i rekompensacie.
- Co miesiąc: 15 minut przegląduSaldo kont, należności po terminie, udział największego klienta, wykorzystanie limitu.
- Miesiące 7–30: przećwicz pełny ZUSPrzelewaj 1 470,58 zł miesięcznie na subkonto. Jeśli się nie da, podnieś ceny albo sprawdź mały ZUS plus.
- Przed każdym finansowaniem: test słabego miesiącaCzy zapłacisz ratę, gdy największy klient przez dwa miesiące nie zapłaci? Jeśli nie, zmniejsz kwotę.
- Pierwsze kłopoty: działaj w ciągu tygodniaRaty w ZUS lub urzędzie skarbowym, rozmowa z bankiem, w spółce konsultacja restrukturyzacyjna.
Zamknięcie JDG nie kasuje długów wobec ZUS, fiskusa i kontrahentów. Zawieszenie nie zatrzymuje rat leasingu ani kredytu. Premia bankowa to opodatkowany przychód, a nie poduszka finansowa. Limit w koncie bank może obniżyć przy odnowieniu, gdy wyniki się pogorszą. W spółce z o.o. zwłoka z wnioskiem o upadłość ponad 30 dni od niewypłacalności przenosi ryzyko na majątek zarządu.
Najczęstsze pytania
Ile procent firm upada w pierwszym roku?
Według GUS pierwszego roku nie przetrwało ok. 32% przedsiębiorstw założonych w 2024 r. (przetrwało 68,4%). W słabszych latach przetrwanie spadało do 52–59%. Eurostat, liczący tylko nowe firmy bez reaktywacji, podaje dla Polski 82–84%.
Czy to prawda, że 80% firm upada w pierwszym roku?
Nie. Nawet w najgorszym z ostatnich roczników (2021) pierwszy rok przetrwała ponad połowa firm. Do piątego roku według Eurostatu dotrwa ok. 39% polskich firm, czyli zamyka się ok. 6 na 10.
Ile firm zamknięto i otwarto w Polsce w 2025 roku?
Z REGON wykreślono 224,7 tys. podmiotów, w tym 190,2 tys. JDG i 19,7 tys. spółek z o.o. Nowych wpisano 367,2 tys., w tym 288,5 tys. JDG. Dodatkowo na koniec sierpnia 2026 r. 864,1 tys. podmiotów miało zawieszoną działalność.
Ile firm ogłosiło upadłość w 2025 roku?
Według GUS sądy ogłosiły upadłość 393 przedsiębiorstw, w tym 299 spółek z o.o. i 34 JDG. Coface, liczący razem upadłości i restrukturyzacje, naliczył 6 566 niewypłacalności, głównie restrukturyzacji.
Czy zawieszenie działalności to zamknięcie firmy?
Nie. Zawieszona JDG zostaje w CEIDG, nie płaci składek społecznych i nie może osiągać bieżących przychodów, ale reguluje wcześniejsze zobowiązania. Przedsiębiorca bez pracowników może zawiesić działalność na czas nieokreślony.
Czy po zamknięciu JDG długi znikają?
Nie. Właściciel JDG odpowiada za zobowiązania firmy całym majątkiem, także po wykreśleniu z CEIDG. Długi wobec ZUS, fiskusa, banków i kontrahentów trzeba spłacić albo rozłożyć na raty; ostatecznością jest upadłość konsumencka.
Co zrobić, gdy klient nie płaci faktury?
Wyślij przypomnienie kilka dni po terminie. Bez wezwania należą Ci się odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (13,75% rocznie w II półroczu 2026 r.) i rekompensata 40, 70 albo 100 euro. Po 90 dniach od terminu możesz skorzystać z ulgi na złe długi w PIT, CIT i VAT.
Źródła
- GUS, Zmiany strukturalne grup podmiotów w rejestrze REGON, 2025 r. (marzec 2026) i edycje 2019–2023: stat.gov.pl
- GUS, Miesięczna informacja o podmiotach w rejestrze REGON, I–VIII 2025 i 2026: stat.gov.pl
- GUS, Kwartalna informacja o podmiotach w rejestrze REGON, 30.06.2026: stat.gov.pl
- GUS, Rejestracje i upadłości przedsiębiorstw w 2 kw. 2026 r. (12.08.2026) i za IV kw. 2019–2025: stat.gov.pl
- GUS, Przedsiębiorstwa niefinansowe powstałe w latach 2020–2024 (2026): stat.gov.pl
- Liczba wniosków złożonych w CEIDG według rodzaju (pliki miesięczne 2024–2026): dane.gov.pl
- Eurostat, Business demography (bd_size i bd_9bd_sz_cl_r2): ec.europa.eu, ec.europa.eu
- PARP, Raport o stanie sektora MŚP w Polsce (2025): parp.gov.pl
- Coface (źródło komercyjne), niewypłacalności w I kw. 2026 r.: coface.pl; 2025 r. i I półrocze 2026 r.: gu.com.pl (2.09.2026); I–III kw. 2025 r.: xyz.pl (3.11.2025)
- BIG InfoMonitor (źródło komercyjne), Skaner MŚP IV kw. 2025: bank.pl; zaległości firm, luty 2026: money.pl; przemysł, lipiec 2026: nowoczesny-przemysl.pl; łączenie finansów (2016): bank.pl
- ZUS, zadłużenie płatników na 30.06.2025, za: infor.pl; składki 2026: zus.pl
- Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790 (art. 4, 7, 8, 10): api.sejm.gov.pl
- Obwieszczenie MFiG z 22.06.2026 o odsetkach w transakcjach handlowych, M.P. 2026 poz. 642: eli.gov.pl
- Prawo upadłościowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 913 (art. 11, 21): api.sejm.gov.pl; Prawo przedsiębiorców, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1480 (art. 18, 22, 23, 25): api.sejm.gov.pl
- Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 26i): api.sejm.gov.pl; ustawa o CIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554 (art. 18f): api.sejm.gov.pl; ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 (art. 89a): api.sejm.gov.pl; KSH (art. 299): api.sejm.gov.pl
- Regulaminy promocji: ING „Łatwiejszy pierwszy rok” (1.07.2026–31.01.2027): ing.pl; mBank „Załóż firmę i konto z płatnościami – edycja 1”: mbank.pl
Stan na 7.10.2026 (REGON: sierpień 2026, upadłości: II kwartał 2026). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady księgowej, doradcy podatkowego, doradcy restrukturyzacyjnego ani prawnika. Progi dotyczące rezerwy, klienta i rat to ostrożne reguły redakcji, a nie przepisy.
