- Od 1.01.2026 limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł sprzedaży netto w roku (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT). Wcześniej było to 200 000 zł. W 2027 roku kwota się nie zmienia, ale do limitu dojdzie przemieszczenie własnych towarów do innego kraju UE.
- Gdy klienci to firmy na VAT, czynny VAT zwykle się opłaca. Klient i tak odliczy Twój VAT, a Ty odzyskujesz VAT od kosztów. W naszym przykładzie usług B2B to +4 488 zł rocznie.
- Gdy sprzedajesz konsumentom po stałej cenie brutto, VAT zabiera część przychodu. W przykładzie sklepu ze sprzedażą 150 000 zł brutto to −10 098 zł rocznie.
- Prosta reguła dla B2C przy stawce 23%: VAT wychodzi lepiej dopiero wtedy, gdy koszty brutto przekraczają sprzedaż brutto, czyli zwykle tylko w roku dużej inwestycji.
- Ze zwolnienia nie skorzystasz przy części branż, nawet poniżej limitu. Należą do nich usługi prawnicze i doradcze, sprzedaż kosmetyków i elektroniki przez internet oraz części samochodowe (art. 113 ust. 13).
- Po rezygnacji ze zwolnienia albo jego utracie wrócisz do niego najwcześniej po roku, licząc od końca roku, w którym to się stało (art. 113 ust. 11).
Spis treści · 9 części
„Zwolnienie z VAT czy czynny VAT” to jedna z pierwszych decyzji podatkowych w nowej działalności. Często podejmuje się ją z przyzwyczajenia albo na podstawie rady znajomego z innej branży. Tymczasem odpowiedź zależy prawie wyłącznie od tego, komu sprzedajesz i ile kupujesz. Stawka podatku i wielkość firmy mają tu mniejsze znaczenie.
Poniżej znajdziesz aktualne limity i wyłączenia z art. 113 ustawy o VAT, wyliczenia dla pięciu typowych profili firmy (usługi B2B, usługi i sklep dla konsumentów, rok zakupu sprzętu) i listę kroków, jeśli zdecydujesz się na rejestrację. To wyliczenia ogólne, a nie porada podatkowa dla Twojej firmy.
Jaki jest limit zwolnienia z VAT w 2026 roku?
Limit zwolnienia podmiotowego z VAT w 2026 roku wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży bez podatku (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263, sprawdzone 31.10.2026). Zwolniona jest sprzedaż podatnika, u którego wartość sprzedaży bez podatku nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku. Kwotę podniosła ustawa z 24 czerwca 2025 r. (Dz.U. poz. 896) z dniem 1.01.2026. Przepis przejściowy pozwolił skorzystać ze zwolnienia od początku 2026 roku firmom, których sprzedaż w 2025 roku mieściła się między 200 000 a 240 000 zł.
Liczy się sprzedaż, a nie dochód ani przychód podatkowy w PIT. Ustawa nie wlicza do limitu trzech rodzajów sprzedaży (art. 113 ust. 2):
- wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość i sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie jest opodatkowana w Polsce,
- sprzedaży zwolnionej przedmiotowo z art. 43 ust. 1 (np. część usług finansowych i medycznych), z wyjątkiem transakcji z nieruchomościami, części usług finansowych oraz usług ubezpieczeniowych, gdy nie są one transakcjami pomocniczymi,
- sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych podlegających amortyzacji. Sprzedaż firmowego auta nie zjada więc limitu.
Limit dla firmy otwieranej w trakcie roku
Gdy zaczynasz działalność w trakcie roku, limit liczysz w proporcji do okresu działalności (art. 113 ust. 9). W praktyce liczy się go w dniach. Biznes.gov.pl podaje przykład firmy otwartej 15 marca 2026 r.: jej limit to 192 000 zł, czyli 240 000 zł × 292 dni / 365. Firma otwarta 1 lipca 2026 r. ma w 2026 roku limit 120 986,30 zł (art. 113 ust. 9 ustawy o VAT).
- Limit roczny
- 240 000 zł
- Dni działalności w 2026 r. (od 1.07 do 31.12)
- 184 z 365
- Wyliczenie
- 240 000 zł × 184 / 365
Limit na 2026 rok: 120 986,30 zł
Gdy przekroczysz limit, zwolnienie traci moc od transakcji, którą go przekroczyłeś (art. 113 ust. 5 i 10). VAT naliczasz więc już od tej faktury, a nie od kolejnego miesiąca. Wcześniej musisz złożyć zgłoszenie VAT-R, bo rejestracja ma nastąpić przed pierwszą czynnością opodatkowaną (art. 96 ust. 1). Co zrobić po kolei, gdy limit pęknie w trakcie roku, opisujemy w tekście przekroczony limit VAT w trakcie roku.
Co zmienia się w limicie od 1 stycznia 2027 roku?
Kwota limitu w 2027 roku zostaje bez zmian: 240 000 zł. Zmienia się to, co do niego liczysz. Ustawa z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1270, art. 1 pkt 29) dodaje w art. 113 ust. 1a: od 1.01.2027 do wartości sprzedaży zwolnionego podatnika wlicza się także przemieszczenie własnych towarów z Polski do innego państwa UE, które ustawa traktuje jak wewnątrzwspólnotową dostawę (art. 13 ust. 3).
Dotyczy to na przykład sklepu, który wysyła własny towar do magazynu w Niemczech albo na targi w Czechach. Wartość sprzedaży za 2026 rok liczysz jeszcze po staremu (art. 5 tej ustawy). Jeśli w 2027 roku przemieszczasz towary w UE, dolicz ich wartość do sprzedaży od pierwszego takiego wysłania.
| Rok | Limit | Co się zmieniło |
|---|---|---|
| 2025 | 200 000 zł | dotychczasowe brzmienie art. 113 ust. 1 |
| 2026 | 240 000 zł | podwyżka ustawą z 24.06.2025 (Dz.U. 2025 poz. 896) |
| 2027 | 240 000 zł | nowy art. 113 ust. 1a: do limitu wlicza się przemieszczenie własnych towarów do innego kraju UE |
Kto nie może korzystać ze zwolnienia, nawet poniżej limitu?
Art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wyłącza ze zwolnienia podmiotowego m.in. usługi prawnicze i doradcze oraz sprzedaż na odległość kosmetyków, elektroniki, urządzeń elektrycznych i maszyn, niezależnie od kwoty sprzedaży (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263, sprawdzone 31.10.2026). Jeśli Twoja działalność jest na liście, musisz rejestrować się jako czynny podatnik VAT od pierwszej sprzedaży, nawet gdy zarobisz 1 000 zł.
| Grupa | Czego dotyczy | Kogo najczęściej zaskakuje |
|---|---|---|
| Usługi | prawnicze, doradcze (poza doradztwem rolniczym), jubilerskie, ściąganie długów i faktoring | konsultantów i „doradców” na B2B, także przy szkoleniach z elementem doradztwa |
| Sprzedaż na odległość | kosmetyki i preparaty toaletowe (PKWiU 20.42.1), komputery i elektronika (PKWiU 26), urządzenia elektryczne (PKWiU 27), maszyny (PKWiU 28) | sklepy internetowe i dropshipping, zobacz VAT i kasa w dropshippingu |
| Motoryzacja | części i akcesoria do samochodów i motocykli (hurt i detal), nowe środki transportu | sprzedawców części na marketplace |
| Towary szczególne | towary z załącznika nr 12 (m.in. metale szlachetne), towary akcyzowe (poza m.in. energią elektryczną, wyrobami tytoniowymi i firmowymi autami osobowymi) | handel złotem, alkoholem, paliwami |
| Nieruchomości | dostawa terenów budowlanych oraz budynków w przypadkach z art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b | osoby sprzedające działki w ramach działalności |
O wyłączeniu decyduje faktyczny charakter usługi, a nie nazwa na fakturze ani kod PKD. „Konsulting IT” czy „doradztwo marketingowe” mogą zostać uznane za doradztwo. Jeśli Twoja usługa polega na udzielaniu rad i rekomendacji, a nie na wykonaniu pracy, sprawdź interpretacje dla swojej branży albo złóż wniosek o własną.
Kiedy VAT się opłaca: mechanizm w dwóch zdaniach
Czynny VAT-owiec dolicza VAT do sprzedaży i odlicza VAT od zakupów. Różnicę wpłaca do urzędu skarbowego, a nadwyżkę może odzyskać. Zwolniony nie dolicza VAT, ale też nie odlicza go od zakupów, więc VAT z faktur kosztowych jest dla niego zwykłym kosztem.
Kluczowe jest to, czy możesz podnieść cenę o VAT:
- Klient B2B na VAT odliczy VAT z Twojej faktury, więc liczy się dla niego cena netto. Ta sama cena netto daje Ci tyle samo przychodu, a VAT od kosztów odzyskujesz. VAT wychodzi więc na plus o kwotę odliczonego VAT od zakupów.
- Konsument płaci cenę brutto i nie odlicza niczego. Jeśli rynek wyznacza cenę brutto (np. 99 zł za usługę, produkt jak u konkurencji), VAT zabiera 18,7% każdej sprzedaży przy stawce 23%.
- Wpływ VAT na wynik, klienci B2B, ta sama cena netto
- + koszty brutto × 23/123
- Wpływ VAT na wynik, klienci B2C, ta sama cena brutto
- (koszty brutto − sprzedaż brutto) × 23/123
Przy B2C VAT wygrywa tylko, gdy koszty brutto > sprzedaż brutto
Wzór działa przy jednej stawce 23% po obu stronach i przy kosztach z pełnym prawem do odliczenia. Przy stawkach 8% lub 5% na sprzedaży (np. część usług budowlanych, gastronomia) i 23% na zakupach rachunek wypada korzystniej dla VAT, więc policz go na swoich liczbach.
Zwolnienie czy VAT: wyliczenia dla pięciu profili firmy
Przy usługach B2B ze sprzedażą 180 000 zł netto i kosztami 24 000 zł brutto czynny VAT poprawia roczny wynik o 4 487,80 zł, a przy sklepie sprzedającym konsumentom za 150 000 zł brutto pogarsza go o 10 097,56 zł (obliczenia Mądrego Dochodu, stawka 23%, 31.10.2026). Wszystkie przykłady to wynik roczny przed PIT i składką zdrowotną, stawka 23% po obu stronach. W profilach B2B cena netto jest stała, w B2C stała jest cena brutto, którą płaci klient. Zakup sprzętu liczymy kasowo (cały wydatek w roku zakupu), bez amortyzacji.
| Profil | Sprzedaż w roku | Koszty brutto | Wynik: zwolnienie | Wynik: VAT | Różnica dla VAT |
|---|---|---|---|---|---|
| Usługi B2B (np. programista, grafik) | 180 000 zł netto | 24 000 zł | 156 000 zł | 160 487,80 zł | +4 487,80 zł |
| Usługi B2C (np. trener, fotograf ślubny) | 120 000 zł brutto | 12 300 zł | 107 700 zł | 87 560,98 zł | −20 139,02 zł |
| Sklep internetowy B2C (np. odzież) | 150 000 zł brutto | 96 000 zł | 54 000 zł | 43 902,44 zł | −10 097,56 zł |
| Rok zakupu sprzętu, klienci B2B | 100 000 zł netto | 61 500 zł | 38 500 zł | 50 000 zł | +11 500 zł |
| Rok zakupu sprzętu, klienci B2C | 100 000 zł brutto | 61 500 zł | 38 500 zł | 31 300,81 zł | −7 199,19 zł |
O ile czynny VAT zmienia roczny wynik
Na zielono VAT na plus, na czerwono VAT na minus. Te same pięć profili co w tabeli.
Jak policzyliśmy sklep B2C
- Sprzedaż brutto (klient płaci tyle samo)
- 150 000,00 zł
- VAT należny: 150 000 × 23/123
- 28 048,78 zł
- Zakupy towarów i inne koszty brutto
- 96 000,00 zł
- VAT naliczony do odliczenia: 96 000 × 23/123
- 17 951,22 zł
- VAT do zapłaty w roku
- 10 097,56 zł
Wynik: 54 000 zł przy zwolnieniu, 43 902,44 zł przy VAT
Sklep może odrobić stratę tylko na dwa sposoby. Może podnieść ceny brutto (o ile pozwala na to konkurencja) albo sprzedawać firmom, które odliczą VAT. Ze sprzedażą 150 000 zł sklep ma jeszcze 90 000 zł zapasu do limitu 240 000 zł. Rejestracja „na zapas” zwykle się więc nie opłaca.
Rok zakupu sprzętu: kiedy VAT pomaga jednorazowo
W profilu ze sprzętem firma kupuje urządzenia za 61 500 zł brutto (50 000 zł netto + 11 500 zł VAT). Przy klientach B2B VAT-owiec odzyskuje całe 11 500 zł. Przy klientach prywatnych inwestycja tylko zmniejsza VAT do zapłaty, ale go nie znosi. Od następnego roku, gdy wydatków jest mniej, firma B2C traci na VAT pełne 18,7% sprzedaży, czyli przy 100 000 zł brutto ok. 18 699 zł rocznie.
Uwaga na kolejność: korekta VAT od sprzętu kupionego jeszcze w okresie zwolnienia jest możliwa (art. 91 ust. 7–7d), ale przy środkach trwałych powyżej 15 000 zł rozkłada się na lata. Jeśli planujesz dużą inwestycję i sprzedajesz firmom, zarejestruj się przed zakupem.
Dla kogo czynny VAT, a dla kogo zwolnienie?
- większość klientów to firmy na VAT, a cenę negocjujesz netto,
- planujesz duże zakupy z VAT (sprzęt, auto do działalności, remont lokalu),
- jesteś na liście wyłączeń z art. 113 ust. 13, więc i tak nie masz wyboru,
- spodziewasz się przekroczyć 240 000 zł w tym lub przyszłym roku,
- sprzedajesz głównie osobom prywatnym, a cenę brutto wyznacza rynek,
- masz niskie koszty z VAT (usługi oparte na Twojej pracy),
- sprzedaż jest stabilnie poniżej 240 000 zł z wyraźnym zapasem,
- chcesz prostszej księgowości bez miesięcznego JPK_V7,
Sama forma działalności nie przesądza o VAT. Spółka z o.o. też może być zwolniona podmiotowo, jeśli mieści się w limicie i nie wykonuje czynności z listy wyłączeń. Jeśli równolegle rozważasz zmianę formy, porównaj koszty w tekście JDG, spółka z o.o. czy PSA. Ryczałtowców czeka w 2027 roku zmiana limitu przychodów, opisana w tekście ryczałt 2027: limit 250 tys. euro. Pełny koszt startu firmy, razem z VAT-R i kasą fiskalną, rozpisujemy w artykule ile kosztuje założenie firmy w 2026 roku.
Rejestracja do VAT w JDG: co zrobić krok po kroku
- Policz sprzedaż od początku rokuZsumuj sprzedaż netto bez pozycji wyłączonych z limitu (art. 113 ust. 2). Przy firmie otwartej w trakcie roku porównuj ją z limitem proporcjonalnym.
- Złóż VAT-R przed pierwszą sprzedażą z VATPrzy dobrowolnej rezygnacji ze zwolnienia zawiadomienie musi trafić do naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, od którego chcesz być VAT-owcem (art. 113 ust. 4). Formularz złożysz elektronicznie, a przy zakładaniu JDG także razem z wnioskiem do CEIDG.
- Ustal, czy rozliczasz się miesięcznie, czy kwartalnieDomyślnie składasz JPK_V7M co miesiąc do 25. dnia następnego miesiąca, a VAT wpłacasz na mikrorachunek podatkowy (jak przelać VAT na mikrorachunek). Mały podatnik może wybrać rozliczenie kwartalne (JPK_V7K). Ustal to z księgową przed pierwszym okresem.
- Przygotuj faktury w KSeFJako czynny podatnik wystawiasz faktury ustrukturyzowane. Różnice wobec zwolnionych opisuje tekst KSeF dla zwolnionych z VAT, a ceny programów do faktur porównujemy w zestawieniu program do faktur KSeF.
- Oddziel pieniądze firmy od prywatnychPrzy VAT co miesiąc część wpływów należy do urzędu. Najprościej odkładać ją na osobnym koncie albo rachunku VAT. Więcej w poradniku o rozdzieleniu finansów osobistych i firmowych, a o odkładaniu na podatki w tekście rezerwa finansowa firmy.
- Zaplanuj datę powrotuJeśli zrezygnujesz ze zwolnienia, a potem okaże się to nieopłacalne, wrócisz do niego najwcześniej po roku od końca roku rezygnacji (art. 113 ust. 11). Przykład: rezygnacja w marcu 2026 r. oznacza powrót najwcześniej od 1.01.2028 r.
Konto firmowe przyda się niezależnie od wyboru, ale przy VAT jest praktycznie konieczne. Klienci płacą na nie faktury, przy fakturach powyżej 15 000 zł brutto za towary z załącznika nr 15 działa na nim split payment, a bank otwiera do niego rachunek VAT. Od 1.01.2027 załącznik nr 15 ma nowe brzmienie (Dz.U. 2026 poz. 1270), więc listę towarów objętych split paymentem sprawdź na nowo. Jeśli dopiero je wybierasz, część banków płaci premie za otwarcie konta. W ING warunkiem jest między innymi połączenie konta z KSeF w Moim ING, a promocja jest tylko dla JDG na KPiR, ryczałcie lub karcie podatkowej (regulamin edycji 6, przystąpienie do 31.01.2027).
Koszt samego konta po zakończeniu promocji porównujemy w tekście ile kosztuje konto firmowe dla JDG, a wszystkie aktywne oferty są w kategorii promocje kont firmowych.
Najczęstsze błędy przy wyborze między VAT a zwolnieniem
- Liczenie limitu od dochodu. Limit dotyczy sprzedaży netto, nie zysku.
- Zapominanie o przyszłym roku. Zwolnienie wymaga, by limitu nie przekroczyć ani w poprzednim, ani w bieżącym roku. Przekroczenie w 2026 r. zamyka zwolnienie także na 2027 r.
- Rejestracja „bo tak wypada”. Przy sprzedaży konsumentom bez podwyżki cen oddajesz 18,7% każdej sprzedaży brutto.
- Pominięcie listy wyłączeń. Sprzedawca kosmetyków czy elektroniki przez internet bez rejestracji ryzykuje zaległy VAT z odsetkami od pierwszej transakcji.
Najczęstsze pytania
Jaki jest limit zwolnienia z VAT w 2026 roku?
240 000 zł wartości sprzedaży bez podatku w roku (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu od 1.01.2026). Limitu nie możesz przekroczyć ani w poprzednim, ani w bieżącym roku. Firma otwarta w trakcie roku liczy limit proporcjonalnie, np. przy starcie 1 lipca 2026 r. wynosi on ok. 120 986 zł.
Czy opłaca się być VAT-owcem przy klientach B2B?
Zwykle tak. Klient na VAT odliczy podatek z Twojej faktury, więc liczy się dla niego cena netto. Ty odzyskujesz VAT od kosztów. W naszym przykładzie usług B2B ze sprzedażą 180 000 zł netto i kosztami 24 000 zł brutto czynny VAT daje ok. 4 488 zł więcej rocznie.
Czy opłaca się być VAT-owcem przy sprzedaży konsumentom?
Zwykle nie, jeśli nie możesz podnieść cen brutto. Przy stawce 23% VAT to 18,7% ceny płaconej przez klienta. Przy jednej stawce VAT wychodzi lepiej dopiero wtedy, gdy Twoje koszty brutto w roku są wyższe od sprzedaży brutto, co zdarza się głównie w roku dużej inwestycji.
Od kiedy płacę VAT po przekroczeniu limitu 240 000 zł?
Od transakcji, którą przekroczyłeś limit (art. 113 ust. 5). Już ta faktura powinna zawierać VAT. Przed nią musisz złożyć zgłoszenie VAT-R, bo rejestracja ma nastąpić przed pierwszą czynnością opodatkowaną.
Kto nie może korzystać ze zwolnienia z VAT mimo niskich obrotów?
Między innymi świadczący usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie i ściągania długów, sprzedawcy części samochodowych, towarów akcyzowych i metali szlachetnych oraz osoby sprzedające przez internet kosmetyki, elektronikę, urządzenia elektryczne i maszyny. Pełna lista jest w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT.
Czy limit zwolnienia z VAT zmienia się w 2027 roku?
Kwota zostaje bez zmian: 240 000 zł sprzedaży bez podatku w roku. Od 1.01.2027 do wartości sprzedaży wlicza się jednak przemieszczenie własnych towarów do innego kraju UE (nowy art. 113 ust. 1a, Dz.U. 2026 poz. 1270). Sprzedaż za 2026 rok liczysz jeszcze według starych zasad.
Czy sprzedaż firmowego auta wlicza się do limitu 240 000 zł?
Nie, jeśli auto było środkiem trwałym podlegającym amortyzacji (art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT). Do limitu nie wlicza się też większości sprzedaży zwolnionej przedmiotowo z art. 43 ust. 1, np. części usług medycznych. Wyjątkiem są m.in. transakcje z nieruchomościami, jeśli nie są transakcjami pomocniczymi.
Czy mogę wrócić do zwolnienia z VAT, jeśli VAT się nie opłaci?
Tak, ale najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym zrezygnowałeś ze zwolnienia albo je utraciłeś (art. 113 ust. 11). Rezygnacja w 2026 r. oznacza powrót najwcześniej od 1.01.2028 r., i to tylko wtedy, gdy sprzedaż mieści się w limicie.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263, art. 86, 91, 96, 113: isap.sejm.gov.pl
- Ustawa z 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 896), podniesienie limitu do 240 000 zł: druk sejmowy nr 1232
- Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. 2026 poz. 1270), art. 1 pkt 29 (art. 113 ust. 1a), art. 5 i 9: api.sejm.gov.pl, sprawdzone 31.10.2026
- Kto musi płacić VAT, limit i przykład limitu proporcjonalnego: biznes.gov.pl
- Rejestracja jako podatnik VAT (VAT-R): biznes.gov.pl
- ING Bank Śląski, regulamin promocji „Łatwiejszy pierwszy rok” edycja 6: ing.pl
Stan prawny na 31.10.2026 według tekstu jednolitego ustawy o VAT (Dz.U. 2026 poz. 1263, ogłoszony 28.09.2026) i nowelizacji Dz.U. 2026 poz. 1270, która wchodzi w życie 1.01.2027. Wyliczenia mają charakter poglądowy: zakładają jedną stawkę 23%, pełne prawo do odliczenia i stałą cenę netto (B2B) albo brutto (B2C), bez PIT i składek. Nie są poradą podatkową. Przed decyzją sprawdź swoje liczby z księgową. Obliczenia: Mądry Dochód.
Reklama Od wydawcy: Boardeon, zarząd AI dla Twojej firmy · Telofia, recepcjonistka AI, która odbiera telefonyVoxiora, recepcjonistka AI, która odbiera telefony
Boardeon prowadzi JG INVEST P.S.A., wydawca Mądrego Dochodu; rabat z linku obowiązuje przy zakupie w ciągu 7 dni od założenia konta. Telofia i Voxiora to AI AGENT HUB P.S.A., spółka powiązana z wydawcą. Linki partnerskie.

