- Przelew od najbliższej rodziny (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) jest zwolniony z podatku od darowizn bez limitu kwoty. Warunek: pieniądze przyszły przelewem, a gdy suma od tej osoby przekroczy 36 120 zł w 5 latach, zgłaszasz ją na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).
- Do 36 120 zł od jednej osoby z najbliższej rodziny (licząc rok darowizny i 5 lat wcześniej) niczego nie zgłaszasz.
- Teściowie, zięć i synowa to I grupa, ale bez zwolnienia: wolne jest 36 120 zł, nadwyżka ma podatek 3–7%. II grupa (np. wujek, siostrzenica) ma wolne 27 090 zł, a partner bez ślubu i znajomi (III grupa) tylko 5 733 zł w 5 lat.
- Darowizna 50 000 zł od partnera bez ślubu to podatek ok. 7 620 zł. Pożyczka tej samej kwoty to 0,5% PCC, czyli 250 zł, i deklaracja PCC-3 w 14 dni.
- Spóźnione SD-Z2 można od 7.01.2026 uratować wnioskiem o przywrócenie terminu, ale tylko gdy uprawdopodobnisz, że spóźnienie nie było z Twojej winy (art. 4c).
Spis treści · 9 części
Przelew od rodziców, dziadków, rodzeństwa albo małżonka jest wolny od podatku przy każdej kwocie, jeśli pieniądze przyszły na Twój rachunek, a sumę ponad 36 120 zł od jednej osoby zgłosisz na SD-Z2 w 6 miesięcy. Od teściów, dalszej rodziny i partnera bez ślubu chroni Cię tylko kwota wolna: od 5 733 do 36 120 zł w 5 lat.
Wynik zależy od trzech rzeczy: kim jest nadawca, ile łącznie od niego dostałeś w roku przelewu i 5 latach wcześniej oraz czy to darowizna, czy pożyczka.
Przelew od rodziny bez podatku: kto jest w „grupie zerowej”?
Grupa zerowa to potoczna nazwa osób, które mogą skorzystać z pełnego zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ustawa wymienia je zamkniętą listą: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Za rodziców i dzieci uważa się też przysposabiających i przysposobionych.
Zwolnienie z art. 4a obejmuje 7 kategorii osób, a teściów, zięcia i synowej na tej liście nie ma (ustawa o podatku od spadków i darowizn, t.j. Dz.U. 2026 poz. 478, stan na 31.10.2026).
Teściowie, zięć i synowa należą do I grupy podatkowej, ale nie do grupy zerowej. To częsta pułapka: pieniądze od teściów na mieszkanie korzystają tylko z kwoty wolnej 36 120 zł, a nadwyżka jest opodatkowana. Bezpieczniej, gdy teściowie przekażą pieniądze swojemu dziecku (grupa zerowa), a nie zięciowi lub synowej.
Kieszonkowe 100 zł miesięcznie od jednego rodzica to przez 6 lat 7 200 zł, daleko poniżej 36 120 zł, więc nic nie zgłaszasz. Ile dają rodzice w poszczególnych grupach wieku, pokazujemy w tabeli ile kieszonkowego dla dziecka.
Ile można przelać bez podatku? Limity 2026 dla każdej grupy
| Grupa | Kto | Kwota wolna od jednej osoby (5 lat + bieżący rok) | Co robisz ponad kwotę wolną | Podatek od nadwyżki |
|---|---|---|---|---|
| Zerowa | małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha | bez limitu przy zgłoszeniu | SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy + dowód przelewu na Twój rachunek | 0% |
| I | zięć, synowa, teściowie | 36 120 zł | zeznanie SD-3 w ciągu miesiąca | 3–7% |
| II | siostrzeńcy i bratankowie, wujostwo i ciotki, szwagrowie, małżonkowie pasierbów | 27 090 zł | zeznanie SD-3 w ciągu miesiąca | 7–12% |
| III | partner bez ślubu, kuzyni, znajomi, wszyscy pozostali | 5 733 zł | zeznanie SD-3 w ciągu miesiąca | 12–20% |
Kwota wolna od podatku od darowizn wynosi 36 120 zł dla I grupy, 27 090 zł dla II grupy i 5 733 zł dla III grupy, licząc od jednego darczyńcy za rok darowizny i 5 lat wcześniej (art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, stan na 31.10.2026).
Trzy zasady, które decydują o wyniku:
- Limit liczy się od jednej osoby. Mama i tata to dwaj darczyńcy, więc od każdego z rodziców osobno masz 36 120 zł bez zgłaszania.
- Sumujesz 5 lat wstecz. Do bieżącej darowizny doliczasz wszystko, co dostałeś od tej osoby w roku darowizny i w 5 latach wcześniej (art. 9 ust. 2). W październiku 2026 sumujesz darowizny od 1.01.2021.
- W grupie zerowej przelew jest warunkiem. Gdy suma przekracza 36 120 zł, pieniądze muszą trafić na Twój rachunek w banku, SKOK-u albo przekazem pocztowym. Gotówka do ręki odbiera zwolnienie. Od 20.08.2025 dowód przelewu jest wymagany tylko wtedy, gdy suma od darczyńcy przekracza 36 120 zł (Dz.U. 2025 poz. 1064). Gotówkę wpłaconą potem na konto bank może sprawdzić w ankiecie AML; progi opisujemy w tekście ile można wpłacić na konto bez zgłoszenia.
50 000 zł od teściów (I grupa): nadwyżka 13 880 zł, podatek 308,30 zł + 5% od 3 602 zł, czyli ok. 488 zł. 10 000 zł od partnera bez ślubu (III grupa): nadwyżka 4 267 zł × 12% = ok. 512 zł. Skale z art. 15 ust. 1 ustawy, kwoty zaokrąglone do pełnych złotych.
Podatek płacisz po decyzji urzędu skarbowego, na rachunek urzędu, a nie na mikrorachunek.
SD-Z2 do kiedy i jak go złożyć?
SD-Z2 to zgłoszenie nabycia od najbliższej rodziny. Składa je obdarowany, czyli osoba, która dostała pieniądze, do urzędu skarbowego właściwego dla swojego miejsca zamieszkania. Darczyńca niczego nie składa.
Na złożenie SD-Z2 obdarowany ma 6 miesięcy od dnia otrzymania pieniędzy, jeśli suma od tej osoby przekroczyła 36 120 zł w roku darowizny i 5 latach wcześniej (art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy, stan na 31.10.2026).
- Policz sumę od tej osobyDodaj wszystkie darowizny od tego samego darczyńcy z bieżącego roku i 5 lat wcześniej. Jeśli razem nie przekraczają 36 120 zł, zgłoszenie nie jest potrzebne.
- Sprawdź, czy pieniądze przyszły przelewemDowodem jest potwierdzenie przelewu na Twój rachunek. W tytule warto wpisać „darowizna”, choć przepis tego nie wymaga.
- Złóż SD-Z2 w ciągu 6 miesięcyTermin liczysz od dnia otrzymania pieniędzy. Przy darowiźnie w kilku przelewach każdy przelew ma swój termin. Formularz złożysz elektronicznie przez podatki.gov.pl albo papierowo w urzędzie.
- Spóźniłeś się? Złóż wniosek o przywrócenie terminuOd 7.01.2026 art. 4c pozwala przywrócić termin, jeśli uprawdopodobnisz, że uchybienie nastąpiło bez Twojej winy. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od ustania przyczyny razem ze zgłoszeniem.
Darowizna w formie aktu notarialnego nie wymaga SD-Z2 (art. 4a ust. 4 pkt 2). Przy przelewie pieniędzy notariusz nie jest jednak potrzebny.
Bez SD-Z2 w terminie darowizna od najbliższej rodziny podlega opodatkowaniu jak w I grupie (art. 4a ust. 3). Od 50 000 zł od rodzica to ok. 488 zł. Gorzej, gdy na darowiznę powołasz się dopiero w czasie kontroli, np. tłumacząc pochodzenie pieniędzy na zakup mieszkania. Wtedy, jeśli podatek nie został zapłacony, stawka wynosi 20% (art. 15 ust. 4).
Przelew dla partnera bez ślubu: ile bez podatku?
Dla prawa podatkowego partner, z którym nie masz ślubu, jest osobą obcą, czyli III grupą. Od partnera możesz dostać w ciągu roku darowizny i 5 lat wcześniej łącznie 5 733 zł bez podatku. Nie ma tu żadnego zwolnienia po zgłoszeniu. Od nadwyżki do 10 278 zł płacisz 12% podatku, a zeznanie SD-3 składasz w ciągu miesiąca (art. 15 ust. 1 i art. 17a ust. 1 ustawy, stan na 31.10.2026).
W praktyce większość codziennych przelewów między partnerami nie jest darowizną. Zwrot za zakupy, połowa czynszu przelana na konto osoby, która płaci właścicielowi, czy dorzucenie się do wspólnych wakacji to rozliczenie wspólnych wydatków, a nie przysporzenie. Problem pojawia się przy większych kwotach, które zostają u partnera: wkładzie w mieszkanie kupowane na jedno nazwisko albo przekazaniu oszczędności. Przy stałych wspólnych wydatkach prostsze bywa konto wspólne, choć wpływa ono na warunki części promocji.
| Kto przekazuje | Darowizna | Pożyczka |
|---|---|---|
| Rodzic, rodzeństwo, małżonek | 0 zł (SD-Z2 w 6 miesięcy, przelew) | 0 zł (PCC-3 w 14 dni przy kwocie ponad 36 120 zł, przelew) |
| Teść lub teściowa | ok. 488 zł | 0 zł do 36 120 zł w 5 latach; ponad to 0,5% |
| Wujek, ciotka (II grupa) | ok. 1 927 zł | 0 zł do 1 000 zł; ponad to 0,5%, czyli 250 zł |
| Partner bez ślubu, znajomy (III grupa) | ok. 7 620 zł | 250 zł (0,5%) + PCC-3 w 14 dni |
Małżonków ten problem zwykle nie dotyczy: przy wspólności majątkowej pieniądze na kontach są wspólne, a nawet przy rozdzielności małżonek jest w grupie zerowej. O porządku w finansach domowych i firmowych piszemy w poradniku jak rozdzielić finanse osobiste i firmowe.
Przykład: partnerzy przenoszą oszczędności pod promocję „nowe środki”
Banki dają wyższe oprocentowanie za nowe środki, czyli pieniądze, których nie było w danym banku w dniu bazowym. Popularny pomysł: Ania ma 50 000 zł w banku A, Tomek zakłada konto oszczędnościowe w banku B z przykładową ofertą 6% na 3 miesiące dla nowych środków, a Ania przelewa mu oszczędności. Jak liczy bank, opisujemy w tekście nowe środki: jak liczy je bank. Tu liczymy podatki.
- Odsetki brutto: 50 000 × 0,06 × 92 ÷ 365
- 756,16 zł
- Podatek od odsetek 19% (pobiera bank)
- 143,68 zł
- Odsetki netto
- 612,48 zł
- Wariant A: małżeństwo – podatek od przekazania
- 0 zł
- Wariant B: para bez ślubu, pożyczka z umową – PCC 0,5%
- 250,00 zł
- Wariant C: para bez ślubu, darowizna – podatek od darowizn (III grupa)
- ok. 7 620 zł
Para bez ślubu przy pożyczce zostaje z 362,48 zł zamiast 612,48 zł, a przy darowiźnie traci kilka tysięcy złotych.
Odsetki z konta oszczędnościowego pomniejsza 19% podatku pobieranego przez bank (art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT); jak go legalnie ograniczyć, opisujemy w tekście podatek Belki w 2026 roku.
Wniosek: parze bez ślubu darowizna „na chwilę” zjada odsetki z nawiązką. Prościej, gdy każde z partnerów otwiera konto z ofertą na nowe środki na siebie i wpłaca własne pieniądze. Jak para rozkłada promocje między siebie, opisujemy w tekście premie bankowe dla pary. Małżonkowie i rodzeństwo mogą przekazywać pieniądze bez podatku, pamiętając o SD-Z2 przy kwotach ponad 36 120 zł.
Aktualne konta oszczędnościowe z ofertą na nowe środki znajdziesz w tabeli poniżej i w kategorii konta oszczędnościowe.
Porównanie ofert na 12 miesięcy znajdziesz w rankingu kont oszczędnościowych i lokat.
| Bank i produkt | Premia | Trudność | Wniosek do | Sprawdzono | Do banku |
|---|---|---|---|---|---|
| mBankeKonto oszczędnościowe | 5 548 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 1.12.2026 | dziś | Otwórz konto |
| INGOtwarte Konto Oszczędnościowe (OKO) | 5 545 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 15.12.2026 | dziś | do banku |
| mBankMoje cele (z mKontem Intensive) | 5 425 złodsetki brutto, maks. | średnia | 30.11.2026 | dziś | Otwórz konto |
| Raiffeisen DigitalRachunek Oszczędnościowy Start | 3 764 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 5.12.2026 | dziś | do banku |
| Alior BankKonto Max Oszczędnościowe | 3 478 złodsetki brutto, maks. | średnia | 3 dni | dziś | Otwórz konto |
| PekaoKonto Oszczędnościowe | 3 025 złodsetki brutto, maks. | średnia | 2 dni | dziś | Otwórz konto |
| MillenniumKonto Oszczędnościowe Profit | 2 742 złodsetki brutto, maks. | średnia | 3 dni | dziś | Otwórz konto |
| Nest BankBIZnest Konto Oszczędnościowe | 2 577 złodsetki brutto, maks. | średnia | bezterminowo | dziś | Otwórz konto |
| Nest BankNest Konto Oszczędnościowe | 2 577 złodsetki brutto, maks. | średnia | bezterminowo | dziś | Otwórz konto |
| PKO BPKonto Oszczędnościowe Plus | 2 465 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 7.01.2027 | dziś | Otwórz konto |
| Credit AgricoleRachunek Oszczędzam Plus | 1 781 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 30.11.2026 | dziś | Otwórz konto |
| PekaoKonto Oszczędnościowe Biznes | 1 512 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 31.12.2026 | dziś | Otwórz konto |
| BNP ParibasKonto Lokacyjne | 809 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 29.01.2027 | dziś | Otwórz konto |
| Alior BankKonto Oszczędnościowe na Start | 693 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 11.01.2027 | dziś | Otwórz konto |
| BOŚ BankKonto oszczędnościowe Cyfrowy Zysk | 564 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 31.01.2027 | do banku | |
| PekaoSkarbonka | 298 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 12.01.2027 | dziś | Otwórz konto |
| Santander Consumer BankRachunek oszczędnościowy | 240 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 5 dni | dziś | Otwórz konto |
| PKO BPSkarbonka (pierwsza, w aplikacji) | 150 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 31.01.2027 | dziś | Otwórz konto |
| PKO BPPierwsze Konto Oszczędnościowe (dla dziecka do 18 lat) | 91 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 31.01.2027 | dziś | do banku |
| PKO BPPKO Konto Dziecka i PKO Konto dla Młodych (13–17 lat) | 83 złodsetki brutto, maks. | łatwa | 30.06.2027 | dziś | do banku |
Pożyczka w rodzinie a PCC: kiedy trzeba zgłosić?
Pożyczka to inna umowa niż darowizna: pieniądze wracają do pożyczkodawcy. Podatek od czynności cywilnoprawnych od pożyczki wynosi 0,5% i płaci go pożyczkobiorca (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC). Ustawa zwalnia jednak kilka sytuacji (art. 9 pkt 10):
- Grupa zerowa – pożyczka bez limitu, ale ponad 36 120 zł tylko pod warunkiem złożenia PCC-3 w ciągu 14 dni i przelania pieniędzy na rachunek pożyczkobiorcy (lit. b).
- I grupa (np. teściowie) – do 36 120 zł, liczone na zasadach ustawy o spadkach i darowiznach, czyli z 5 latami wstecz (lit. c).
- Wszyscy pozostali, w tym partnerzy bez ślubu – do 1 000 zł (lit. d). Ponad tę kwotę płacisz 0,5% i składasz PCC-3 w ciągu 14 dni (art. 10 ust. 1).
Pożyczka 50 000 zł od partnera bez ślubu to 250 zł PCC, bo zwolnienie obejmuje tylko pożyczki do 1 000 zł (art. 9 pkt 10 lit. d ustawy o PCC, Dz.U. 2026 poz. 191, stan na 31.10.2026). PCC wpłacasz na rachunek urzędu skarbowego, nie na mikrorachunek; więcej w tekście mikrorachunek i przelewy do US.
Spisz umowę pożyczki z kwotą, terminem zwrotu i numerami rachunków, a pieniądze przekaż przelewem. Na niezgłoszoną pożyczkę, na którą powołasz się dopiero w czasie kontroli, ustawa o PCC przewiduje stawkę 20% (art. 7 ust. 5). Jeśli pożyczka nie zostanie spłacona i pożyczkodawca ją umorzy, urząd może uznać to za darowiznę.
Darowizna, pożyczka czy nic: kiedy to zły pomysł?
- Pieniądze daje rodzic, dziadek, rodzeństwo albo małżonek i przychodzą przelewem.
- Suma od jednej osoby w 5 latach nie przekracza 36 120 zł albo pamiętasz o SD-Z2 w 6 miesięcy.
- Pieniądze od teściów przechodzą przez Twojego współmałżonka, ich dziecko.
- Przekazujesz duże kwoty partnerowi bez ślubu jako darowiznę: wolne jest tylko 5 733 zł w 5 lat.
- Rodzice dają gotówkę do ręki ponad 36 120 zł: bez przelewu zwolnienie przepada.
- Nazywasz pożyczką coś, czego nikt nie zamierza zwracać: przy kontroli to darowizna.
- Przelewasz partnerowi 50 000 zł tylko dla wyższego oprocentowania: podatek od darowizny (ok. 7 620 zł) jest ponad 12 razy wyższy niż odsetki netto z 3 miesięcy (612 zł).
Najczęstsze pytania
Ile rodzice mogą przelać dziecku bez podatku w 2026 roku?
Bez limitu, bo rodzice i dzieci są w grupie zerowej. Do 36 120 zł od każdego z rodziców w 5 latach nic nie zgłaszasz. Powyżej tej kwoty pieniądze muszą przyjść przelewem, a dziecko składa SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania pieniędzy.
SD-Z2 do kiedy trzeba złożyć?
W ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny, a przy kilku przelewach – od każdego z nich. Od 7.01.2026 spóźnione zgłoszenie można uratować wnioskiem o przywrócenie terminu, jeśli uprawdopodobnisz, że spóźnienie nie było z Twojej winy. Bez SD-Z2 darowizna jest opodatkowana jak w I grupie.
Czy przelew dla partnera bez ślubu jest opodatkowany?
Darowizna dla partnera bez ślubu jest wolna od podatku tylko do 5 733 zł łącznie od tej samej osoby w roku i 5 latach wcześniej. Nadwyżka ma podatek 12–20% i trzeba złożyć SD-3 w ciągu miesiąca. Zwykłe rozliczanie wspólnych wydatków nie jest darowizną.
Czy pożyczka od rodziców wymaga zgłoszenia PCC?
Pożyczka od rodziców do 36 120 zł nie wymaga niczego. Powyżej tej kwoty jest zwolniona z PCC, jeśli złożysz PCC-3 w ciągu 14 dni i pieniądze przyjdą przelewem na Twój rachunek. Pożyczka od osoby spoza rodziny ponad 1 000 zł kosztuje 0,5% PCC.
Czy teściowie są w grupie zerowej?
Nie. Teściowie, zięć i synowa są w I grupie podatkowej, ale nie korzystają ze zwolnienia z art. 4a. Wolne od podatku jest 36 120 zł od jednej osoby w 5 latach, a nadwyżka ma podatek 3–7%. Dlatego lepiej, gdy teściowie przekażą pieniądze swojemu dziecku.
Czy darowizny od mamy i od taty sumuje się razem?
Nie. Limit liczy się od jednego darczyńcy, więc od mamy i od taty masz osobno po 36 120 zł bez zgłaszania w roku darowizny i 5 latach wcześniej. Od dziadków to kolejne dwa osobne limity. Zgłoszenie SD-Z2 składasz tylko za tę osobę, od której suma przekroczyła 36 120 zł.
Czy bank zgłasza przelew od rodziców do urzędu skarbowego?
Bank nie wysyła do urzędu skarbowego zgłoszeń o darowiznach. Raportuje do GIIF m.in. wpłaty i wypłaty gotówki powyżej równowartości 15 000 euro oraz transakcje podejrzane bez względu na kwotę. SD-Z2 przy sumie ponad 36 120 zł składasz sam w ciągu 6 miesięcy.
Źródła
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn, art. 4a, 9, 14, 15, 17a (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478): eli.gov.pl (sprawdzone 31.10.2026)
- Ustawa z 21.11.2025 o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 4c – przywrócenie terminu), Dz.U. 2025 poz. 1854: eli.gov.pl
- Ustawa z 25.07.2025 o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (dowód przelewu tylko ponad kwotę wolną, od 20.08.2025), Dz.U. 2025 poz. 1064: eli.gov.pl
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 7, 9 pkt 10, 10 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 191): eli.gov.pl (sprawdzone 31.10.2026)
- Ministerstwo Finansów, nabycie spadku lub darowizny w najbliższej rodzinie – zwolnienie od podatku: podatki.gov.pl
- Formularze SD (SD-Z2, SD-3): podatki.gov.pl
- Zgłoś otrzymanie majątku ze spadku lub darowizny (SD-Z2): gov.pl
Stan prawny na 31.10.2026 (teksty jednolite i nowelizacje sprawdzone w ELI). Kwoty wolne obowiązują dla obowiązku podatkowego powstałego od 1.07.2023 do czasu ich zmiany. Tekst nie jest poradą podatkową; przy dużych kwotach i nietypowych sytuacjach skonsultuj się z doradcą podatkowym lub urzędem skarbowym. Obliczenia: Mądry Dochód.

