- Słup to osoba, która za opłatą oddaje obcym swoje konto, kartę albo dane logowania. Przez to konto przestępcy przepuszczają pieniądze ofiar oszustw, a słup jest jedynym nazwiskiem, które widzi bank i policja.
- Grozi za to do 8 lat więzienia za pranie pieniędzy (art. 299 § 1 kk) albo pomocnictwo do oszustwa. Przy działaniu w porozumieniu z innymi, a tak jest prawie zawsze, nawet do 10 lat.
- „Nie wiedziałem” zwykle nie wystarcza. Sąd Najwyższy przypomniał w 2025 roku, że pomocnik oszusta odpowiada także wtedy, gdy przewidywał przestępstwo i godził się na nie.
- Oddajesz więcej, niż zarobiłeś. Za kilkaset złotych możesz odpowiadać solidarnie z oszustami za całą kwotę, która przeszła przez konto. Pokrzywdzeni mają na pozew 20 lat.
- Bank zablokuje środki, wypowie umowę i może przekazać informacje innym bankom. Nawet rachunek podstawowy, czyli konto „dla każdego”, bank musi wtedy odmówić.
- Już oddałeś konto? Natychmiast zablokuj dostęp, nie przelewaj nic dalej i zgłoś sprawę w banku i na policji. Samo zgłoszenie nie daje bezkarności, ale ogranicza szkody.
Spis treści · 14 części
„Zarób 500 zł bez wychodzenia z domu. Wystarczy, że założysz konto i przekażesz nam dane do logowania.” Takie ogłoszenia krążą na Telegramie, w grupach na Facebooku, na portalach z ofertami pracy i randkowych. Czasem to „praca zdalna dla agenta płatności”, czasem „pomoc w odbiorze przelewu z zagranicy”, czasem prośba znajomego. Za każdym razem chodzi o to samo: przestępcy potrzebują cudzego konta, żeby przepuścić przez nie pieniądze ukradzione ofiarom oszustw „na pracownika banku”, „na BLIK” czy fałszywych sklepów.
W tym przewodniku wyjaśniamy, co grozi osobie, która udostępni swoje konto, na podstawie aktualnych tekstów Kodeksu karnego, Kodeksu cywilnego i Prawa bankowego, orzeczeń sądów oraz komunikatów prokuratur z 2025 i 2026 roku. Pokazujemy, jak dziś wygląda werbunek, po czym poznać, że ktoś chce zrobić z Ciebie słupa, i co zrobić, jeśli już się to stało. Osobny rozdział jest dla łowców premii, bo konto założone „pod promocję” i nieużywane łatwo staje się towarem.
Kim jest słup i do czego przestępcy potrzebują Twojego konta
Słup, po angielsku „money mule”, czyli muł finansowy, to ogniwo między ofiarą a przestępcą. Gdy oszust nakłoni kogoś do przelewu albo przejmie jego bankowość, nie może wysłać pieniędzy na własne konto, bo zostałby namierzony w kilka godzin. Potrzebuje kont, które należą do prawdziwych ludzi, z prawdziwą historią i dokumentami. Typowa droga pieniędzy w sprawach z 2026 roku wygląda tak:
- Ofiara przelewa pieniądzeNa przykład na „bezpieczne konto techniczne banku”, które jest w rzeczywistości kontem słupa. Opisane przez Prokuraturę Regionalną w Łodzi słupy udawały właśnie takie „rachunki techniczne”.
- Pieniądze trafiają na konto słupaSłup często nie ma już do niego dostępu, bo oddał kartę, PIN, hasła i telefon z aplikacją, a nawet na prośbę „pracodawcy” podniósł limity wypłat.
- Pieniądze szybko znikająWypłaty BLIK-iem i z bankomatów, przelewy na kolejne konta słupów, zakup kryptowalut. Według prokuratury w Łodzi część pieniędzy szła na kryptowaluty.
- Ślad kończy się na słupieOfiara zgłasza oszustwo, bank i policja widzą jedno nazwisko: właściciela konta. To on dostaje wezwanie, zarzuty i pozew.
Słupami najczęściej zostają według Europolu osoby poniżej 35 lat, także nieletni, a także studenci, bezrobotni, osoby w trudnej sytuacji finansowej i świeżo przybyli do kraju. W dwóch sprawach łódzkiej prokuratury z 2026 roku zatrzymani to głównie cudzoziemcy z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Rosji (w jednej z nich w wieku od 19 do 56 lat), ale byli wśród nich także Polacy.
Ile płacą słupom, a ile tracą
Stawki zależą od sposobu werbunku. Nie ma jednej „średniej ceny konta”, ale sprawy z sądów i prokuratur pokazują, że to niewielkie pieniądze w porównaniu z kwotami, które przechodzą przez konto.
| Sprawa | Obiecana zapłata | Ile przeszło przez konto |
|---|---|---|
| Toruń, wyrok z 2015 roku | 500 zł za założenie i oddanie konta | 24 000 zł wyprowadzone z konta spółki |
| Poznań, wyrok z 2019 roku | spłata długów 3–4 tys. zł (nigdy niezrealizowana) | 168 461 zł |
| Łódź, zarzuty z kwietnia 2026 roku | 2–3% od każdej wpłaty | 20–50 tys. zł na osobę |
| Łódź, akt oskarżenia z września 2026 roku | „kilkaset złotych” za dostęp | 17–43 tys. zł na osobę |
| Lublin, 2026 rok | na ulicy „za piwo lub pizzę”, w internecie 100–500 zł, w darknecie 1 000–2 000 zł | brak danych |
- Zapłata za konto
- +500 zł
- Przepadek korzyści z przestępstwa (art. 299 § 7 kk, art. 45 kk)
- −500 zł
- Kwota, która przeszła przez konto i może być dochodzona od słupa solidarnie z oszustami (art. 441 kc)
- do 24 000 zł
- Kara w tej sprawie
- 8 miesięcy więzienia w zawieszeniu na 3 lata
- Wynik
- od 0 do −24 000 zł, plus wyrok i wpis do rejestru karnego
W tej konkretnej sprawie sąd karny nie nałożył na słupa obowiązku naprawienia szkody i odesłał pokrzywdzonych do sądu cywilnego. Droga cywilna pozostaje jednak otwarta przez 20 lat. Kwoty zwrotu to maksymalne ryzyko, a nie wyliczenie z wyroku.
Co grozi słupowi: przepisy karne
Na 7 października 2026 roku w Polsce nie ma osobnego przestępstwa „udostępnienia konta”. Nie ma też takiego projektu w Sejmie. Słupów ściga się z ogólnych przepisów, a te są surowe. Najczęstsze kwalifikacje w aktach oskarżenia:
| Przepis | Za co | Kara |
|---|---|---|
| art. 299 § 1 kk | pranie pieniędzy: przyjęcie, przekazanie albo transfer pieniędzy pochodzących z przestępstwa | od 6 miesięcy do 8 lat |
| art. 299 § 5 kk | pranie pieniędzy w porozumieniu z innymi osobami | od 1 roku do 10 lat |
| art. 18 § 3 w zw. z art. 286 § 1 kk | pomocnictwo do oszustwa, np. dostarczenie „narzędzia”, czyli konta | od 6 miesięcy do 8 lat |
| art. 258 § 1 kk | udział w zorganizowanej grupie przestępczej (zwykle werbownicy) | od 6 miesięcy do 8 lat |
| art. 297 § 1 kk | wyłudzenie kredytu, np. słup bierze kredyt lub kartę na polecenie grupy | od 3 miesięcy do 5 lat |
| art. 277a § 1 kk | fałszywe faktury na ponad 10 mln zł („prezes na słupa”) | od 5 do 25 lat |
Do tego dochodzi przepadek korzyści, czyli wszystkiego, co słup dostał za konto (art. 299 § 7 kk). W komunikatach prokuratur pojawia się raz „do 8 lat”, raz „do 10 lat”. Obie liczby są prawdziwe: 10 lat dotyczy działania w porozumieniu z innymi, a słup prawie zawsze działa w porozumieniu z kimś, kto przejmuje jego konto.
Art. 299 § 8 kk przewiduje bezkarność tylko dla kogoś, kto dobrowolnie ujawnił organom ścigania informacje o innych uczestnikach, jeżeli zapobiegło to popełnieniu innego przestępstwa. Samo przyjście na policję tego nie gwarantuje. Gdy ktoś tylko „czynił starania”, sąd musi nadzwyczajnie złagodzić karę. Zgłoszenie się szybko ma więc sens, ale nie jest gumką, która wymazuje sprawę.
„Nie wiedziałem, że to oszustwo”: czy niewiedza chroni
To najczęstsza linia obrony słupów. W polskim prawie nie ma „nieumyślnego prania pieniędzy”, więc kto naprawdę nie wiedział i nie mógł się domyślić, nie odpowiada karnie za pranie. Problem w tym, że do skazania nie trzeba pewności. Wystarczy zamiar ewentualny: sprawca przewiduje, że może popełnić przestępstwo, i godzi się na to (art. 9 § 1 kk). Sądy oceniają, czy rozsądny człowiek w tej sytuacji musiał się zorientować, że coś jest nie tak.
- SN, 22.01.2025, I KK 411/23: kobieta dała nieznajomemu pełny dostęp do 3 kont i kart, rzekomo żeby „pomóc” upadłemu przedsiębiorcy. Konta posłużyły fikcyjnemu sklepowi. Sąd apelacyjny ją uniewinnił, a SN uchylił ten wyrok. Pomocnik oszusta może działać z zamiarem ewentualnym (za omówieniem Lege Artis).
- SO w Toruniu, 2015: konto założone i oddane nieznajomemu za 500 zł. Skazanie za pomocnictwo.
- SA w Warszawie, 2019, II AKa 149/19: werbownicy słupów w oszustwie „na policjanta”. Sąd odrzucił argument, że nie wiedzieli, do czego służą konta.
- SA w Poznaniu, 6.06.2019, II AKa 220/18: mężczyzna w trudnej sytuacji szukał w internecie „szybkiego zarobku”, założył konto i oddał dokumenty. Przez konto przeszło 168 tys. zł. Sąd okręgowy skazał go na 1 rok i 8 miesięcy, a apelacyjny uniewinnił, bo nie wykazano, że wiedział o przestępczym pochodzeniu pieniędzy.
- Ten sam sąd przypomniał jednak, że przy praniu pieniędzy możliwy jest zamiar ewentualny. Uniewinnienie wynikało z braku dowodów, a nie z tego, że „nie wiedział”.
Wniosek jest prosty: kto bierze pieniądze od obcej osoby za samo udostępnienie konta, ma bardzo słabą obronę. Granica między zamiarem ewentualnym a lekkomyślnością jest, jak to ujął SN, bardzo wąska, a postępowanie trwa latami niezależnie od wyniku. Europol w kampanii #DontBeAMule ostrzega, że niewiedza zwykle nie jest przyjmowana jako wymówka.
Odpowiedzialność cywilna: oddajesz więcej, niż zarobiłeś
Niezależnie od sprawy karnej pokrzywdzony może pozwać słupa o zwrot pieniędzy. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795) daje mu kilka podstaw:
- Bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 i 410 kc). Pieniądze trafiły na Twoje konto bez podstawy prawnej, więc masz je zwrócić. Tłumaczenie „przelałem dalej” nie pomaga: obowiązek zwrotu wygasa tylko wtedy, gdy wzbogacony nie powinien był liczyć się ze zwrotem (art. 409 kc). Kto oddaje konto obcym za pieniądze, powinien.
- Pomocnictwo w wyrządzeniu szkody (art. 415 i 422 kc). Za szkodę odpowiada także ten, kto był pomocny sprawcy.
- Odpowiedzialność solidarna (art. 441 kc). Pokrzywdzony może żądać całej kwoty od dowolnego z odpowiedzialnych. Oszusta nikt nie złapie, a słup ma imię, nazwisko i adres.
- Obowiązek naprawienia szkody w wyroku karnym (art. 46 kk). Na wniosek pokrzywdzonego sąd karny orzeka go już przy skazaniu. W sprawie werbowników z Warszawy było to około 453 tys. zł.
- Przedawnienie po 20 latach od popełnienia przestępstwa (art. 442¹ § 2 kc), a nie po 3 latach jak przy zwykłych szkodach.
W praktyce sądy karne bywają ostrożne z nakładaniem na słupa obowiązku naprawienia całej szkody. W Toruniu sąd odesłał pokrzywdzonych do sądu cywilnego. To jednak tylko przesuwa problem: komornik może przyjść kilka lat później.
Bank: blokada, wypowiedzenie i kłopot z nowym kontem
Bank zwykle dowiaduje się pierwszy, bo ofiara zgłasza oszustwo w swoim banku, a ten zawiadamia bank odbiorcy. Konsekwencje przychodzą szybko:
| Działanie | Podstawa | Ile trwa |
|---|---|---|
| Blokada środków podejrzanych o związek z przestępstwem | art. 106a ust. 3 Prawa bankowego | do 72 godzin, prokurator może przedłużyć do 6 miesięcy i o kolejne 6 |
| Blokada na żądanie GIIF | art. 86 i 87 ustawy AML | do 96 godzin |
| Wypowiedzenie umowy konta | art. 41 ustawy AML, regulamin rachunku | bez terminu powrotu |
| Milczenie o zawiadomieniu GIIF | art. 54 ustawy AML | bank nie może Ci powiedzieć, że Cię zgłosił |
| Wymiana informacji z innymi bankami | art. 106d Prawa bankowego | przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa na szkodę banków i klientów |
| Odmowa rachunku podstawowego | art. 59ic ust. 6 pkt 3 ustawy o usługach płatniczych | obowiązkowa, gdy bank ma uprawdopodobnioną informację o udziale w przestępstwie z użyciem rachunku |
Ostatni wiersz jest szczególnie ważny. Rachunek podstawowy to konto, którego bank co do zasady nie może odmówić nikomu, kto legalnie przebywa w UE. Przy udziale w przestępstwie z użyciem rachunku prawo każe jednak bankowi odmówić. Osoba z historią słupa może więc zostać bez konta, a bez konta trudno dostać pensję, wynająć mieszkanie czy wziąć kredyt. Jak wygląda blokada i wypowiedzenie od strony klienta, opisaliśmy w artykule Bank zablokował konto lub je wypowiedział.
Bankowy Rejestr Związku Banków Polskich to baza o zobowiązaniach kredytowych (art. 105 ust. 4 Prawa bankowego). Dane trzyma się tam 5 lat po wygaśnięciu zobowiązania albo do 10 lat, gdy zobowiązanie nie wygasło. Nie znaleźliśmy publicznego opisu „rejestru słupów” ani okresu przechowywania takich danych. Banki wymieniają informacje o podejrzeniach przestępstw na innej podstawie (art. 106d Prawa bankowego), a jej skutków nie da się sprawdzić w żadnym raporcie. Brak oficjalnej „czarnej listy” nie oznacza więc, że inne banki się nie dowiedzą.
Skala: rośnie liczba zgłoszeń i blokad
Nikt w Polsce nie publikuje statystyki „liczby słupów”. Policja, prokuratura, GIIF i ZBP nie wyodrębniają takiej kategorii. Widać jednak skutki. Generalny Inspektor Informacji Finansowej, do którego banki zgłaszają podejrzane transakcje, dostał w 2025 roku ponad dwa razy więcej zawiadomień niż dwa lata wcześniej.
Zawiadomienia o podejrzanych transakcjach do GIIF
Liczba zawiadomień opisowych rocznie
Na poziomie europejskim od lat działa akcja Europolu EMMA (European Money Mule Action), w której uczestniczy Polska. W ostatniej edycji z opublikowanymi wynikami (EMMA 9, 2023 rok) zidentyfikowano 10 759 słupów i 474 werbowników, a 1 013 osób aresztowano. Europol zwrócił wtedy uwagę na nowe zjawisko: uchodźców z Ukrainy werbowanych lub zmuszanych do zakładania kont. Wyników kolejnych edycji Europol nie opublikował. Sprawy w Polsce rosną za to do rozmiarów, których wcześniej nie było. W jednym łódzkim śledztwie w sprawie oszustw „na pracownika banku” zarzuty usłyszało już 188 osób, a z 104 pokrzywdzonych wyłudzono około 8 mln zł.
Jak werbują słupy w 2026 roku
| Schemat | Jak to wygląda | Sygnał ostrzegawczy |
|---|---|---|
| „Praca zdalna”, agent płatności | ogłoszenie w mediach społecznościowych, „zagraniczna firma” szuka osób do obsługi przelewów | praca polega na przepuszczaniu pieniędzy przez Twoje konto |
| Fałszywy rekruter | „do wypłaty pensji załóż nowe konto i podaj dane do logowania” | pracodawca chce dostępu do konta, rozmowa tylko na komunikatorze |
| Sprzedaż lub „wynajem” konta | stała kwota za konto albo 2–3% od wpływów; trzeba oddać kartę, PIN, hasła | ktoś płaci za samo posiadanie konta |
| Podniesienie limitów | „zwiększ limit wypłat i BLIK, żeby wypłata przyszła” | prośba o zmianę ustawień bezpieczeństwa |
| Relacja romantyczna | znajomość z portalu randkowego, potem prośba o „przyjęcie przelewu” albo otwarcie konta | osoba, której nigdy nie widziałeś, prosi o pomoc finansową |
| Nastolatki i młodzi | łatwa „dniówka” za przekazanie karty albo danych do konta | oferta skierowana do nieletnich, bez żadnych wymagań |
| „Prezes na słupa” | comiesięczna zapłata za wpisanie jako prezes lub wspólnik spółki | nie wiesz, czym zajmuje się firma, której jesteś właścicielem |
Europol i ZBP wymieniają te same sygnały ostrzegawcze. Wystarczy jeden, żeby odmówić:
- niezamówiony kontakt z obietnicą łatwych pieniędzy,
- praca bez wymagań, bez rozmowy na żywo, wyłącznie przez komunikatory,
- nierealnie wysoka stawka za proste zadania i presja czasu,
- prośba o numer konta, otwarcie nowego konta albo przekazanie danych do logowania,
- prośba o zwiększenie limitów wypłat,
- wynagrodzenie liczone jako procent od wpływów na konto,
- prośba, żeby „odesłać omyłkowy przelew” na inny numer niż ten, z którego przyszedł.
Łowco premii, uważaj: konto „pod promocję” to łatwy towar
Kto zbiera premie bankowe, ma kilka kont, z których po promocji nie korzysta. Takie konto, z historią, kartą i aplikacją, jest dokładnie tym, czego szukają przestępcy. Propozycje „odkupienia” konta po premii trafiają też do osób z forów i grup o promocjach. Zasady są proste:
- Nie udostępniaj nikomu danych do logowania, karty ani telefonu z aplikacją. Zakazuje tego ustawa o usługach płatniczych (art. 42 ust. 2) i regulaminy kont. mBank uznaje ujawnienie danych logowania za rażące niedbalstwo i blokuje dostęp, gdy podejrzewa, że z konta korzysta ktoś inny. ING może wypowiedzieć umowę przy podejrzeniu przestępstwa z użyciem rachunku.
- Nieużywane konto zamknij, zamiast je komuś oddawać. Kiedy zrobić to bezpiecznie, żeby nie stracić premii, piszemy w artykule Kiedy można zamknąć konto po premii.
- Nie przyjmuj na swoje konto cudzych pieniędzy „do przelania dalej”, nawet od znajomego, jeśli nie znasz ich źródła.
- Po wypowiedzeniu umowy z takiego powodu trudno liczyć na nowe konto w tym banku. Przy rachunku podstawowym bank może wprost odmówić nowej umowy, jeśli poprzednią rozwiązał z powodu rażącego naruszenia (art. 59ic ust. 7 pkt 4 ustawy o usługach płatniczych).
Jeśli chcesz zarabiać na kontach, jedyny legalny sposób to premia, którą płaci sam bank za spełnienie warunków promocji. Konto zostaje wtedy Twoje i tylko Ty z niego korzystasz:
Ogólne zasady bezpiecznego zbierania premii, w tym ile kont mieć naraz i jak odpowiadać na ankiety AML, opisaliśmy w artykule Czy promocje bankowe są bezpieczne.
Firma albo spółka „na słupa”
Osobna odmiana to zostanie prezesem albo wspólnikiem spółki, którą naprawdę kieruje ktoś inny. Za co odpowiada osoba wpisana w KRS:
- Za długi podatkowe spółki całym prywatnym majątkiem, solidarnie, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 116 Ordynacji podatkowej).
- Za inne długi spółki z o.o. na tej samej zasadzie (art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych).
- Karnoskarbowo odpowiada każdy, kto faktycznie lub formalnie zajmuje się sprawami firmy (art. 9 § 3 kks), np. za oszustwo podatkowe (art. 56 kks) i nierzetelne faktury (art. 62 kks).
- Karnie za puste faktury na ponad 10 mln zł grozi od 5 do 25 lat (art. 277a kk). Według relacji TVN24 z lipca 2026 roku 51-latek, który za comiesięczne pieniądze został prezesem takiej spółki, stanie przed sądem w sprawie prania ponad 12 mln zł.
Już udostępniłeś konto? Co zrobić teraz
- Odetnij dostępZastrzeż kartę, zmień hasło i PIN, w aplikacji wyloguj wszystkie urządzenia. Zgłoszenie nieuprawnionego dostępu bankowi to Twój ustawowy obowiązek (art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o usługach płatniczych).
- Nic nie przelewaj dalejAni „pracodawcy”, ani „na zwrot”. Każdy kolejny przelew to kolejna transakcja w sprawie o pranie pieniędzy. Europol radzi wprost: natychmiast przestań przelewać pieniądze.
- Zadzwoń do bankuPowiedz, że ktoś inny miał dostęp do konta i że na koncie mogą być pieniądze z oszustwa. Bank może je zablokować i zwrócić ofierze.
- Zgłoś sprawę na policjiZłóż zawiadomienie, zanim wezwą Cię jako podejrzanego. Przekaż wszystko, co wiesz o osobach, z którymi się kontaktowałeś. Tylko takie informacje mogą dać ochronę z art. 299 § 8 kk.
- Zachowaj dowodyRozmowy z komunikatorów, ogłoszenie, numery telefonów, potwierdzenia przelewów. Nie kasuj niczego, nawet jeśli „pracodawca” o to prosi.
- Zabezpiecz tożsamośćJeśli oddałeś dokumenty lub ich zdjęcia, zastrzeż dowód w banku (system „Dokumenty Zastrzeżone”) i PESEL w mObywatelu, a w BIK włącz bezpłatne „Zastrzeżenie kredytowe”. Zobacz też artykuł Zastrzeżony PESEL a konto w banku.
- Skonsultuj się z adwokatemJeśli dostałeś wezwanie albo zarzuty, porozmawiaj z obrońcą, zanim złożysz wyjaśnienia. Od tego, co powiesz, zależy ocena, czy „godziłeś się” na przestępstwo.
Jeśli to Ty padłeś ofiarą oszustwa, a Twoje pieniądze trafiły na konto słupa, opisaliśmy krok po kroku, jak je odzyskać, w artykule Oszustwo na BLIK lub „na pracownika banku”.
Najczęstsze pytania
Co grozi za udostępnienie konta bankowego obcej osobie?
Jeśli przez konto przeszły pieniądze z przestępstwa, grozi odpowiedzialność za pranie pieniędzy (art. 299 kk: od 6 miesięcy do 8 lat, a w porozumieniu z innymi od roku do 10 lat) albo za pomocnictwo do oszustwa (od 6 miesięcy do 8 lat). Do tego przepadek zapłaty, obowiązek zwrotu pieniędzy pokrzywdzonym i wypowiedzenie umowy przez bank.
Czy sprzedaż konta bankowego jest legalna?
Nie ma osobnego przepisu, który zakazuje sprzedaży konta, ale ustawa o usługach płatniczych i regulaminy banków zabraniają udostępniania karty i danych logowania innym osobom. Bank może za to zablokować dostęp i wypowiedzieć umowę. Jeśli kupujący użyje konta do przestępstwa, sprzedający może odpowiadać za pranie pieniędzy lub pomocnictwo do oszustwa.
Czy słup odpowiada, jeśli nie wiedział, że chodzi o oszustwo?
W polskim prawie nie ma nieumyślnego prania pieniędzy, więc osoba, która naprawdę nie wiedziała i nie mogła się domyślić, nie odpowiada karnie. Wystarczy jednak zamiar ewentualny: przewidywanie przestępstwa i godzenie się na nie. Sąd Najwyższy w wyroku z 22 stycznia 2025 roku (I KK 411/23) uchylił uniewinnienie kobiety, która oddała obcemu dostęp do trzech kont.
Czy słup musi oddać pieniądze ofiarom oszustwa?
Może musieć. Pokrzywdzony może żądać zwrotu na podstawie bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 kc) albo odszkodowania od pomocnika sprawcy (art. 422 kc), a współodpowiedzialni odpowiadają solidarnie (art. 441 kc). Gdy szkoda wynika z przestępstwa, roszczenie przedawnia się po 20 latach. Sąd karny może też orzec obowiązek naprawienia szkody już w wyroku.
Ile płacą za udostępnienie konta?
Według spraw sądowych i prokuratorskich: od „piwa lub pizzy” przez 100–500 zł w internecie do 1 000–2 000 zł w darknecie, a w sprawach z 2026 roku często 2–3% od wpływów. To ułamek kwot, które przechodzą przez konto, często kilkudziesięciu tysięcy złotych, za które słup może potem odpowiadać.
Co zrobić, gdy dostałem przelew od nieznajomego i ktoś prosi o zwrot?
Nie odsyłaj pieniędzy na numer podany przez dzwoniącego ani na inne konto niż to, z którego przyszły. Skontaktuj się z bankiem i poproś o wyjaśnienie przelewu. Bank zwróci go nadawcy w zwykłej procedurze. „Omyłkowy przelew” bywa sposobem na zrobienie z Ciebie ogniwa w praniu pieniędzy.
Czy bank może zamknąć konto słupa i odmówić nowego?
Tak. Bank może zablokować środki (72 godziny, a z decyzją prokuratora do 6 miesięcy i o kolejne 6), wypowiedzieć umowę i wymienić informacje z innymi bankami (art. 106d Prawa bankowego). Nawet rachunek podstawowy bank musi odmówić, gdy ma uprawdopodobnioną informację o udziale w przestępstwie z użyciem rachunku.
Czy zgłoszenie się na policję chroni słupa przed karą?
Nie zawsze. Art. 299 § 8 kk daje bezkarność tylko wtedy, gdy dobrowolnie ujawnione informacje o innych uczestnikach zapobiegły innemu przestępstwu. Jeśli to się nie udało, a słup czynił starania, sąd musi nadzwyczajnie złagodzić karę. Szybkie zgłoszenie ogranicza też szkody i pokazuje, że nie godziłeś się na przestępstwo.
Źródła
- Kodeks karny, t.j. Dz.U. 2025 poz. 383 (art. 9, 18, 46, 258, 277a, 286, 297, 299): api.sejm.gov.pl
- Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 405, 409, 410, 415, 422, 441, 442¹): api.sejm.gov.pl
- Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 105, 106a, 106d): api.sejm.gov.pl; ustawa AML, t.j. Dz.U. 2025 poz. 644: api.sejm.gov.pl; ustawa o usługach płatniczych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 623 (art. 42, 59ic, 59ig): api.sejm.gov.pl
- Wyrok SA w Poznaniu z 6.06.2019, II AKa 220/18: saos.org.pl
- Wyrok SN z 22.01.2025, I KK 411/23, omówienie: Lege Artis; wyrok SO w Toruniu IX Ka 579/14, omówienie: Lege Artis; wyrok SA w Warszawie II AKa 149/19, omówienie: Lege Artis
- Prokuratura Regionalna w Łodzi, komunikaty z 23.04.2026 i 8.07.2026: gov.pl, gov.pl
- CBZC, zatrzymania za oszustwa „na pracownika banku” i pranie pieniędzy (27.10.2025): cbzc.policja.gov.pl
- GIIF, sprawozdanie z realizacji ustawy AML w 2025 roku: gov.pl
- Europol, wyniki EMMA 9 (4.12.2023): europol.europa.eu; ulotka #DontBeAMule: europol.europa.eu
- ZBP, ostrzeżenie „oszustwo na rekrutera” (9.04.2026): zbp.pl; BIK, zastrzeżenie kredytowe: bik.pl
- RMF24, sprzedaż konta bankowego w relacji prokuratury i policji w Lublinie (22.02.2026): rmf24.pl; TVN24, „prezes na słupa” (4.07.2026): tvn24.pl
- Regulaminy: mBank, regulamin obsługi klientów (od 17.06.2026): mbank.pl; ING, regulaminy rachunków: ing.pl
Stan na 7.10.2026. Przepisy według tekstów jednolitych z lat 2025–2026, sprawdzone pod kątem późniejszych nowelizacji. Wyroki opisujemy na podstawie ich treści (SAOS) albo omówień w czasopiśmie Lege Artis, co zaznaczamy. Wyniki spraw zależą od okoliczności, a postępowania z 2026 roku nie są zakończone: osoby z zarzutami są niewinne do czasu prawomocnego wyroku. Artykuł nie jest poradą prawną. Jeśli masz wezwanie lub zarzuty, skontaktuj się z adwokatem.
