- Bank wykonuje przelew według numeru konta, nie według nazwiska odbiorcy. Za pomyłkę w numerze nie odpowiada, ale musi pomóc Ci odzyskać pieniądze (art. 143 ustawy o usługach płatniczych).
- Zgłoś pomyłkę w swoim banku od razu. W ciągu 3 dni roboczych bank zawiadamia odbiorcę albo jego bank, a odbiorca może oddać pieniądze bez opłat na specjalny rachunek zwrotu.
- Jeśli pieniądze nie wrócą w 30 dni od zgłoszenia, na Twoje pisemne żądanie bank w 3 dni robocze przekaże Ci imię, nazwisko i adres odbiorcy.
- Z tymi danymi wzywasz odbiorcę do zwrotu, a potem możesz go pozwać o zwrot nienależnego świadczenia (art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego). Roszczenie przedawnia się po 6 latach.
- Przelewu natychmiastowego ani BLIK-a na telefon nie cofniesz. Jeśli ktoś prosi Cię o „zwrot” pieniędzy na inny numer, to typowy schemat oszustwa.
Spis treści · 10 części
Wysłałeś przelew na zły numer konta albo BLIK-a na zły numer telefonu i nie wiesz, co teraz? Pieniądze nie przepadają. Prawo daje Ci konkretną procedurę z terminami, a bank ma obowiązek w niej uczestniczyć, nawet jeśli to Ty się pomyliłeś.
Poniżej opisujemy pięć kroków od zgłoszenia w banku do pozwu, pokazujemy, co da się cofnąć przy przelewie zwykłym, natychmiastowym i BLIK-u, i wyjaśniamy, co zrobić, gdy to Ty dostałeś cudze pieniądze. Przepisy sprawdziliśmy w ustawie o usługach płatniczych i Kodeksie cywilnym.
Czy bank odpowiada za przelew na zły numer konta?
Nie. Według art. 143 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych przelew wykonany zgodnie z numerem rachunku uznaje się za wykonany na rzecz właściwego odbiorcy, bez względu na inne dane, które wpisałeś. Bank nie porównuje nazwiska ani adresu z numerem konta. Jeśli wpiszesz numer pana Kowalskiego i nazwisko pani Nowak, pieniądze trafią do pana Kowalskiego.
Ustęp 2 tego artykułu mówi jednak, że przy błędnym numerze bank płatnika, a często też bank odbiorcy, muszą podjąć działania w celu odzyskania pieniędzy. Procedurę opisują art. 143a–143c. Bank może pobrać opłatę za odzyskanie środków tylko wtedy, gdy przewiduje to Twoja umowa. Sprawdź tabelę opłat, zanim złożysz zgłoszenie, żeby nie było zaskoczenia.
Pojedynczą literówkę w numerze konta system zwykle wychwyci, bo numer rachunku zawiera cyfry kontrolne. Prawdziwy problem to numer poprawny, ale cudzy: skopiowany ze starej faktury, z pomylonej wiadomości albo z szablonu innego odbiorcy.
Co da się cofnąć: przelew zwykły, natychmiastowy, BLIK
| Rodzaj przelewu | Czy sam go odwołasz? | Co robisz po wysłaniu |
|---|---|---|
| Zwykły przelew z datą przyszłą (np. zlecenie stałe) | tak, do końca dnia roboczego przed datą wykonania (art. 51 ust. 4) | usuwasz zlecenie w aplikacji |
| Zwykły przelew „na teraz” (Elixir) | formalnie nie od chwili, gdy bank go otrzymał (art. 51 ust. 1); później tylko za zgodą banku (ust. 5) | dzwonisz od razu: jeśli przelew czeka jeszcze na sesję, bank może zgodzić się go zatrzymać; potem procedura z art. 143a |
| Przelew natychmiastowy | nie, pieniądze są u odbiorcy w kilka sekund | procedura zwrotu z art. 143a |
| BLIK na telefon | nie | zgłoszenie w swoim banku, procedura zwrotu jak przy błędnym numerze konta |
| Przelew do oszusta (świadomie zlecony) | nie | to nie pomyłka w numerze: zgłoszenie oszustwa w banku i na policji |
Przelew na telefon BLIK trafia na rachunek przypisany do numeru telefonu w bazie BLIK. Jeśli pomyliłeś cyfrę w numerze telefonu, pieniądze dostał ktoś, kto zarejestrował ten numer. Zgłaszasz to w banku, z którego wysłałeś przelew, tak samo jak pomyłkę w numerze konta. Jeśli przelewu nie zlecałeś sam albo zrobiłeś to pod wpływem oszusta, czytaj poradnik oszustwo „na pracownika banku”.
Jak odzyskać pieniądze: procedura w 5 krokach
- Zgłoś pomyłkę w swoim banku (dzień 0)Przez aplikację, infolinię lub w oddziale. Podaj datę, kwotę, numer konta, na który poszły pieniądze, i numer, który miał być. Zachowaj potwierdzenie przelewu i potwierdzenie zgłoszenia.
- Bank zawiadamia odbiorcę lub jego bank (do 3 dni roboczych)Jeśli odbiorca ma konto w Twoim banku, bank pisemnie informuje go o zgłoszeniu i o możliwości bezpłatnego zwrotu. Jeśli w innym, Twój bank zwraca się do banku odbiorcy, który ma postąpić tak samo (art. 143a ust. 1 i 2).
- Odbiorca oddaje pieniądze dobrowolnie (do 30 dni)Odbiorca wpłaca kwotę na rachunek zwrotu swojego banku, bez opłat. Bank odbiorcy ma 1 dzień roboczy na przekazanie jej Twojemu bankowi, a Twój bank kolejny dzień roboczy na uznanie Twojego konta (art. 143a ust. 4 i 5).
- Pisemne żądanie danych odbiorcy (po 30 dniach)Jeśli pieniądze nie wróciły w 30 dni od zgłoszenia, składasz w banku pisemne żądanie udostępnienia danych odbiorcy. Bank w 3 dni robocze przekazuje Ci jego imię i nazwisko (lub nazwę) i adres. Gdy odbiorca jest w innym banku, każdy z banków ma na swój etap po 3 dni robocze (art. 143b).
- Wezwanie do zapłaty, potem pozewWysyłasz odbiorcy pisemne wezwanie z terminem zwrotu. Jeśli nie odda pieniędzy, pozywasz go o zwrot nienależnego świadczenia. Masz na to 6 lat.
Ile może trwać odzyskanie pieniędzy krok po kroku
Maksymalne terminy z ustawy, liczone od dnia zgłoszenia w banku
W praktyce, jeśli odbiorca odda pieniądze od razu, sprawa kończy się w kilka dni. Jeśli milczy, dane do pozwu dostaniesz zwykle po około 5–7 tygodniach od zgłoszenia.
Co napisać w zgłoszeniu i w żądaniu danych?
Zgłoszenie w banku może być krótkie. Bank musi z niego wiedzieć, o którą transakcję chodzi i że numer odbiorcy był błędny. Napisz na przykład:
„Zgłaszam transakcję płatniczą wykonaną z użyciem nieprawidłowego unikatowego identyfikatora: przelew z dnia [data] na kwotę [kwota] zł z mojego rachunku [numer] na rachunek [błędny numer]. Prawidłowy rachunek odbiorcy to [numer]. Proszę o podjęcie działań w celu odzyskania kwoty zgodnie z art. 143 ust. 2 i art. 143a ustawy o usługach płatniczych oraz o potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia z datą.”
Po 30 dniach bez zwrotu składasz drugie pismo, tym razem obowiązkowo w formie pisemnej: „Na podstawie art. 143b ust. 1 ustawy o usługach płatniczych żądam udostępnienia danych odbiorcy transakcji z dnia [data], w celu dochodzenia zwrotu kwoty [kwota] zł.” Jeśli bank nie dotrzyma terminów, złóż reklamację. Jak ją napisać i co zrobić, gdy bank odmówi, opisaliśmy w poradniku reklamacja i chargeback: wzór pisma.
Odbiorca nie oddaje pieniędzy: bezpodstawne wzbogacenie
Pieniądze przelane przez pomyłkę to tzw. nienależne świadczenie. Kodeks cywilny każe temu, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść kosztem innej osoby, zwrócić ją (art. 405). Przepis stosuje się wprost do świadczenia spełnionego, choć nie było się do niego zobowiązanym (art. 410 § 2).
- Odbiorca wydał pieniądze? Obowiązek zwrotu wygasa tylko wtedy, gdy zużył korzyść tak, że nie jest już wzbogacony, i nie musiał się liczyć z obowiązkiem zwrotu (art. 409). Kto dostał zawiadomienie z banku o pomyłce, musi się z nim liczyć.
- Od kiedy odsetki? Zwrot jest wymagalny niezwłocznie po wezwaniu (art. 455). Jeśli odbiorca się spóźnia, możesz żądać odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481).
- Gdzie pozew? Co do zasady w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania odbiorcy. Prostszą drogą może być elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd).
- Odsetki ustawowe za opóźnienie: stopa referencyjna NBP 3,75% + 5,5 pkt proc.
- 9,25% rocznie
- 2 000 zł × 9,25% × 60/365
- 30,41 zł
- Możesz żądać razem
- 2 030,41 zł
Przy kilkuset złotych pozew bywa nieopłacalny czasowo, ale samo wezwanie do zapłaty z podaniem podstawy prawnej często wystarcza. Odbiorca, który wie, że bank przekazał Ci jego dane, zwykle woli oddać pieniądze niż iść do sądu.
Dostałeś przelew przez pomyłkę? Uważaj na „zwrot na inny numer”
Druga strona tej sytuacji jest równie ważna. Jeśli na Twoje konto wpłynęły pieniądze od nieznajomego, to nie Twoje pieniądze i nie wydawaj ich. Bank może wkrótce zawiadomić Cię o zgłoszeniu i wskazać rachunek zwrotu, na który oddasz pieniądze bez opłat.
Dostajesz nieoczekiwany przelew BLIK, a chwilę później ktoś dzwoni lub pisze, że to pomyłka, i prosi o odesłanie pieniędzy na inny numer telefonu lub inne konto. Według komunikatu Banku BPS z kwietnia 2026 r. pieniądze pochodzą zwykle z oszustw na platformach sprzedażowych: fałszywy sprzedawca podał ofierze Twój numer telefonu. Przekazując je dalej, pomagasz ukryć ich pochodzenie i ryzykujesz udział w praniu pieniędzy. Zgłoś sprawę w banku i oddaj pieniądze tylko wskazanym przez bank sposobem.
Dokładnie tak werbuje się nieświadomych „słupów”. Co grozi za udostępnienie konta na cudze pieniądze, opisaliśmy w tekście słup bankowy: co grozi. Gdy bank zablokuje konto po takiej wpłacie, pomoże poradnik bank zablokował konto.
Jak nie pomylić numeru następnym razem?
- Zapisuj odbiorców w aplikacji. Zdefiniowany odbiorca to numer sprawdzony raz, a nie przepisywany przy każdym przelewie.
- Przy nowym odbiorcy wyślij najpierw małą kwotę i poproś o potwierdzenie wpływu. Przy dużych kwotach to minuta, która może oszczędzić tygodni.
- Nie ufaj numerowi z maila lub SMS-a o „zmianie konta”. Potwierdź go telefonicznie, dzwoniąc na znany Ci numer odbiorcy.
- Sprawdzaj nazwę banku, którą aplikacja pokazuje po wpisaniu numeru. Jeśli odbiorca ma mieć konto w innym banku, zatrzymaj się.
- Przy BLIK-u na telefon wybieraj numer z kontaktów zamiast wpisywać go ręcznie.
Kiedy procedura z art. 143a pomoże, a kiedy nie?
- pomyłka w numerze konta lub telefonu przy przelewie w złotych w Polsce,
- odbiorca to zwykła osoba lub firma, która nie wie o pomyłce,
- przelew zwykły, natychmiastowy i na telefon BLIK,
- gdy odbiorca nie odda pieniędzy, a potrzebujesz jego danych do pozwu.
- przelew do oszusta, którego numer podałeś świadomie: to sprawa dla policji i reklamacji,
- płatność za towar, który nie przyszedł: wtedy chargeback lub reklamacja u sprzedawcy,
- gdy odbiorca nie ma już pieniędzy i majątku: wyrok trudno będzie wyegzekwować,
- gdy czekasz z działaniem miesiącami: im wcześniej zgłoszenie, tym większa szansa, że pieniądze są jeszcze na koncie.
Najczęstsze pytania
Wysłałem przelew na zły numer konta. Co zrobić najpierw?
Od razu zgłoś pomyłkę w swoim banku: w aplikacji, na infolinii lub w oddziale. Bank ma 3 dni robocze na zawiadomienie odbiorcy albo jego banku o możliwości bezpłatnego zwrotu. Zachowaj potwierdzenie przelewu i zgłoszenia.
Czy bank zwróci mi pieniądze za przelew na zły numer?
Bank nie zwraca pieniędzy z własnych środków, bo za błędny numer odpowiada zlecający (art. 143 ustawy o usługach płatniczych). Musi jednak podjąć działania w celu ich odzyskania od odbiorcy, a po 30 dniach bez zwrotu przekazać Ci na piśmie dane odbiorcy.
Wysłałem BLIK-a na zły numer telefonu. Da się go cofnąć?
Nie, przelew na telefon jest natychmiastowy. Pieniądze trafiły na konto osoby, która zarejestrowała ten numer w BLIK. Zgłoś pomyłkę w banku, z którego wysłałeś przelew; bank uruchomi procedurę zwrotu tak samo jak przy błędnym numerze konta.
Odbiorca nie chce oddać nienależnego przelewu. Co dalej?
Po 30 dniach od zgłoszenia złóż w banku pisemne żądanie danych odbiorcy. Z jego imieniem, nazwiskiem i adresem wyślij wezwanie do zapłaty, a potem możesz go pozwać o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego). Roszczenie przedawnia się po 6 latach.
Czy odbiorca może wydać pieniądze z pomyłkowego przelewu?
Nie powinien. Obowiązek zwrotu wygasa tylko wtedy, gdy ktoś zużył korzyść i nie musiał liczyć się z obowiązkiem zwrotu (art. 409 Kodeksu cywilnego). Kto dostał zawiadomienie z banku o pomyłce, musi się z nim liczyć i zwrócić pieniądze.
Ktoś prosi mnie o zwrot przelewu na inny numer. Co zrobić?
Nie odsyłaj pieniędzy samodzielnie, a zwłaszcza na inny numer lub konto. To znany schemat oszustwa, w którym pieniądze z wyłudzeń przechodzą przez konta przypadkowych osób. Zgłoś sprawę w banku i oddaj pieniądze tylko na rachunek zwrotu wskazany przez bank.
Źródła
- Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, art. 51, 143, 143a, 143b, 143c: isap.sejm.gov.pl
- Kodeks cywilny, art. 118, 405, 409, 410, 455, 481: isap.sejm.gov.pl
- Bank BPS, „Uwaga na oszustwo na zwrot BLIK” (3.04.2026): bankbps.pl
- NBP, podstawowe stopy procentowe (stopa referencyjna 3,75% od 5.03.2026): nbp.pl
- Rzecznik Finansowy, pomoc w sporach z bankami: rf.gov.pl
- Elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd): e-sad.gov.pl
Stan prawny na 9.10.2026. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Terminy z ustawy to terminy maksymalne; banki często działają szybciej. Obliczenia: Mądry Dochód.
