- Długi po zmarłym nie znikają. Kredyt, zadłużenie karty kredytowej i debet w koncie wchodzą do spadku (art. 922 Kodeksu cywilnego). Rodzina odpowiada za nie tylko jako spadkobierca.
- Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą, na przyjęcie albo odrzucenie spadku (art. 1015 § 1 k.c.). Jeśli nic nie zrobisz, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli najwyżej do wartości majątku zmarłego.
- Odrzucenie spadku kosztuje 100 zł w sądzie albo najwyżej 100 zł plus VAT u notariusza (taksa od 5.11.2026; wcześniej 50 zł). Oświadczenia nie da się odwołać.
- Gdy odrzucasz spadek, przechodzi on na Twoje dzieci. Za małoletnie dziecko odrzuca rodzic, zwykle za zgodą sądu rodzinnego. Na czas tej sprawy termin 6 miesięcy się zawiesza (art. 1015 § 1² k.c.).
- Współkredytobiorca i żyrant płacą dalej niezależnie od tego, co zrobią spadkobiercy. Kredyt może za to spłacić ubezpieczenie na życie, jeśli było częścią umowy.
Spis treści · 10 części
Po śmierci bliskiej osoby nikt nie ma głowy do papierów, ale prawo daje konkretny termin. Ten poradnik jest dla dzieci, małżonków i rodzeństwa, którzy zastanawiają się, czy muszą spłacać kredyt, kartę kredytową albo debet zmarłego. Wyjaśniamy, co naprawdę dziedziczysz, jak sprawdzić długi i kiedy odrzucenie spadku ma sens.
Uspokajamy na starcie: od 2015 roku spadkobierca, który nic nie zrobi, nie odpowiada za długi zmarłego ponad wartość tego, co po nim zostało. Przepisy cytujemy z tekstów jednolitych ustaw w brzmieniu z października 2026 roku.
Długi po zmarłym: co dokładnie przechodzi na spadkobierców?
Z chwilą śmierci prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców (art. 922 § 1 k.c.). Spadek to więc nie tylko mieszkanie, samochód i oszczędności, ale też długi. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu (art. 922 § 3 k.c.).
Spadkobiercami z ustawy są w pierwszej kolejności dzieci i małżonek, w częściach równych (art. 931 § 1 k.c.). Gdy zmarły nie miał dzieci, dziedziczą małżonek i rodzice, a w miejsce zmarłego rodzica wchodzi rodzeństwo (art. 932 k.c.). Jeśli był testament, liczy się testament.
Długi bankowe po śmierci:
- Kredyt gotówkowy i hipoteczny. Umowa nie wygasa. Dług z odsetkami przechodzi na spadkobierców, tak jak stał w dniu śmierci.
- Kredyt z hipoteką. Hipoteka zostaje na nieruchomości bez względu na to, czyją ona się stanie (art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jeśli odziedziczysz mieszkanie, odziedziczysz je z obciążeniem.
- Karta kredytowa po śmierci. Zadłużenie karty to zwykły dług spadkowy. Kartę trzeba zgłosić do zastrzeżenia, a z niej nie wolno już płacić.
- Debet w koncie. Umowa konta osobistego rozwiązuje się z dniem śmierci posiadacza (art. 59a ust. 1 Prawa bankowego). Ujemne saldo i wykorzystany limit stają się długiem spadkowym.
Do spadku nie wchodzi kwota z dyspozycji wkładem na wypadek śmierci (art. 56 ust. 5 Prawa bankowego) ani zwrot kosztów pogrzebu wypłacony z konta (art. 55 ust. 2).
Kto spłaca kredyt po śmierci kredytobiorcy?
Odpowiedź zależy od tego, kto podpisał umowę i czy dołączono do niej ubezpieczenie lub poręczenie.
| Kto | Czy płaci po śmierci kredytobiorcy | Podstawa |
|---|---|---|
| Ubezpieczyciel (ubezpieczenie na życie przy kredycie) | tak, w zakresie polisy: część lub całość długu | umowa ubezpieczenia |
| Współkredytobiorca, np. małżonek | tak, całość, bo odpowiada solidarnie | art. 366 k.c. |
| Poręczyciel (żyrant) | tak, gdy dług nie zostanie spłacony; śmierć dłużnika go nie zwalnia | art. 876 i 879 k.c. |
| Spadkobiercy | tak, ale według sposobu przyjęcia spadku; po odrzuceniu nie | art. 922, 1012, 1031 k.c. |
| Właściciel nieruchomości z hipoteką | bank może sprzedać nieruchomość w egzekucji | art. 65 u.k.w.h. |
| Rodzina, która nie dziedziczy | nie | brak podstawy prawnej |
Wniosek jest prosty: rodzina nie musi spłacać kredytu tylko dlatego, że jest rodziną. Płaci ten, kto podpisał umowę razem ze zmarłym, poręczył ją albo przyjął spadek.
Co z ubezpieczeniem kredytu?
Do wielu kredytów hipotecznych i gotówkowych bank dołącza ubezpieczenie na życie. Poradnik BIK przypomina, że może ono pokryć część albo całość zadłużenia.
Zgłoś śmierć ubezpieczycielowi z aktem zgonu. Na odmowę wypłaty spadkobierca z interesem prawnym może złożyć reklamację (art. 2 pkt 1 lit. a ustawy o reklamacjach); odpowiedź należy się w 30 dni, najwyżej w 60.
Oś czasu od dnia śmierci: co i kiedy zrobić
Termin 6 miesięcy biegnie od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania do spadku. Dla dzieci i małżonka to zwykle dzień śmierci, dla wnuków dziedziczących po odrzuceniu spadku przez rodzica dzień, w którym się o tym dowiedzieli.
| Kiedy | Co zrobić | Podstawa |
|---|---|---|
| pierwsze dni | zgłoś śmierć w bankach zmarłego z aktem zgonu; zastrzeż karty; nie płać kartą zmarłego | art. 59a Prawa bankowego |
| pierwsze tygodnie | zgłoś śmierć ubezpieczycielowi kredytu; zbierz umowy, wyciągi, wezwania do zapłaty | umowa ubezpieczenia |
| do 2–3 miesięcy | jeśli nie znasz długów, złóż w sądzie wniosek o spis inwentarza (100 zł) | art. 637 k.p.c., art. 49 u.k.s.c. |
| do 6 miesięcy | oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w sądzie albo u notariusza | art. 1015 § 1, art. 1018 § 3 k.c. |
| do 6 miesięcy (małoletni) | wniosek do sądu rodzinnego o zgodę na odrzucenie w imieniu dziecka; termin się zawiesza | art. 101 § 3 k.r.o., art. 1015 § 1² k.c. |
| po 6 miesiącach | brak oświadczenia oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza | art. 1015 § 2 k.c. |
| po stwierdzeniu nabycia spadku | możesz zamówić w BIK informację o kredytach zmarłego i w banku zbiorczą informację o rachunkach | BIK, art. 92ba Prawa bankowego |
Do zachowania terminu wystarczy złożenie w sądzie wniosku o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 1¹ k.c.).
Brak oświadczenia, przyjęcie wprost, dobrodziejstwo inwentarza, odrzucenie
Kodeks daje trzy sposoby reakcji na spadek (art. 1012 k.c.), czwartym jest bezczynność.
| Scenariusz | Za długi odpowiadasz | Co dostajesz | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Brak oświadczenia w 6 miesięcy | do wartości stanu czynnego spadku (jak przy dobrodziejstwie) | majątek zmarłego | gdy majątek wyraźnie przewyższa długi, a nie chcesz chodzić do sądu |
| Przyjęcie proste (wprost) | bez ograniczeń, także własnym majątkiem | majątek zmarłego | tylko gdy masz pewność, że długów nie ma albo są drobne |
| Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza | do wartości majątku z wykazu albo spisu inwentarza | majątek zmarłego | gdy nie wiesz, ile było długów |
| Odrzucenie spadku | wcale | nic, także pamiątek o wartości majątkowej | gdy długi wyraźnie przewyższają majątek |
Dobrodziejstwo inwentarza ogranicza kwotę, ale nie źródło pieniędzy: płacisz także z własnego majątku (art. 1030 k.c.), tylko do określonej sumy. Przykład z poradnika BIK:
- Wartość majątku zmarłego (stan czynny)
- 100 000 zł
- Długi spadkowe, np. kredyt i karta
- 150 000 zł
- Odpowiedzialność przy dobrodziejstwie inwentarza
- do 100 000 zł
- Odpowiedzialność przy przyjęciu prostym
- 150 000 zł
Różnica, którą chroni dobrodziejstwo inwentarza: 50 000 zł
Przy dobrodziejstwie inwentarza wartość spadku ustala się w wykazie inwentarza, który składasz w sądzie albo u notariusza (art. 1031¹ k.c.), albo w spisie inwentarza robionym przez komornika na zlecenie sądu. Wykaz musi być rzetelny. Kto podstępnie pominie majątek albo dopisze nieistniejące długi, traci ograniczenie odpowiedzialności (art. 1031 § 2 k.c.).
Jeśli przy dobrodziejstwie inwentarza spłacisz jednego wierzyciela, a wiedziałeś albo mogłeś się dowiedzieć o innych długach, możesz odpowiadać ponad wartość spadku (art. 1032 § 2 k.c.). Najpierw ustal pełną listę długów, potem płać według wykazu lub spisu. Nie bierz też nowego kredytu na spłatę długu, który może Cię w ogóle nie dotyczyć. Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje.
Jak sprawdzić długi zmarłego, zanim minie termin?
Tu jest pułapka, o której mało kto mówi. BIK udostępnia dane o kredytach zmarłego spadkobiercy dopiero po przedstawieniu postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. A tych dokumentów zwykle nie da się uzyskać przed upływem 6 miesięcy od śmierci, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia (art. 1026 k.c.). W praktyce długi trzeba więc ustalać innymi drogami.
- Przejrzyj dokumenty w domuSzukaj umów kredytu, wyciągów z konta, rachunków karty i wezwań do zapłaty, także w poczcie e-mail. Stałe przelewy na wyciągach często zdradzają raty.
- Zgłoś się do banków zmarłegoBank przyjmie zgłoszenie śmierci i zablokuje karty. Ze względu na tajemnicę bankową o zadłużeniu poinformuje spadkobiercę lub sąd spadku.
- Złóż wniosek o spis inwentarzaJeśli nie wiesz, co jest w spadku, sąd na Twój wniosek zleci komornikowi spis inwentarza (art. 637 k.p.c.). Opłata sądowa wynosi 100 zł, do tego dochodzą koszty komornika. Spis chroni Cię, bo od jego sporządzenia spłacasz długi według niego (art. 1031³ § 2 k.c.).
- Po stwierdzeniu nabycia spadku zamów dane z BIKWyślij pocztą do BIK (ul. Modzelewskiego 77A, 02-679 Warszawa) podpisany wniosek z danymi zmarłego: imiona, nazwisko, ostatni adres zameldowania, PESEL, seria i numer dowodu lub paszportu. Dołącz akt zgonu i postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia.
- Zapytaj o rachunki w Centralnej InformacjiOsoba z tytułem prawnym do spadku może w dowolnym banku zażądać zbiorczej informacji o rachunkach zmarłego we wszystkich bankach i SKOK-ach (art. 92ba Prawa bankowego). Pokaże ona konta, także te z debetem. Bank może pobrać opłatę nie wyższą niż koszt wygenerowania informacji.
- Sprawdź biura informacji gospodarczejDługi wobec operatorów, firm windykacyjnych czy pożyczkodawców mogą być w BIG InfoMonitor, KRD albo ERIF. Każde biuro ma własną procedurę dla spadkobierców.
Odrzucenie spadku z długami: termin, koszt, przebieg
Odrzucenie spadku z długami ma sens, gdy długi przewyższają majątek. Termin to 6 miesięcy (art. 1015 § 1 k.c.). Oświadczenie składasz przed sądem rejonowym albo przed dowolnym notariuszem, ustnie albo na piśmie z urzędowo poświadczonym podpisem (art. 1018 § 3 k.c.).
- Koszt w sądzie: 100 zł opłaty od wniosku o odebranie oświadczenia (art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
- Koszt u notariusza: maksymalna taksa to 100 zł od 5.11.2026 (wcześniej 50 zł; § 8 pkt 9 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 1370), do tego VAT i wypisy.
- Bez warunków: oświadczenie złożone pod warunkiem jest nieważne (art. 1018 § 1 k.c.).
- Bez odwołania: oświadczenia nie można cofnąć (art. 1018 § 2 k.c.). Uchylić się od niego możesz tylko z powodu błędu lub groźby, przed sądem i za jego zatwierdzeniem (art. 1019 k.c.).
- W całości: nie można przyjąć mieszkania, a odrzucić kredytu (art. 1014 § 3 k.c.).
Kto odrzuca spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył śmierci spadkodawcy (art. 1020 k.c.). Jego udział przechodzi na jego dzieci (art. 931 § 2 k.c.). Dlatego zadłużony spadek odrzucają zwykle po kolei dzieci, wnuki, a czasem rodzice i rodzeństwo zmarłego, każdy w swoim terminie 6 miesięcy.
Dzieci małoletnie: kiedy potrzebna jest zgoda sądu
Odrzucenie spadku w imieniu dziecka to czynność przekraczająca zwykły zarząd jego majątkiem. Rodzice potrzebują na nią zgody sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.). Bieg terminu na złożenie oświadczenia zawiesza się na czas tej sprawy (art. 1015 § 1² k.c.), więc warto złożyć wniosek możliwie szybko.
Od zasady jest wyjątek (art. 101 § 4 k.r.o.). Zgoda sądu nie jest potrzebna, gdy dziecko dziedziczy dlatego, że rodzic wcześniej odrzucił spadek, oboje rodzice działają zgodnie, a spadek odrzucają też inni zstępni rodziców tego dziecka. Przy małoletnich dzieciach umów się na konsultację z notariuszem, zanim złożysz oświadczenie.
- znasz długi i wyraźnie przewyższają majątek,
- w spadku nie ma nic, na czym Ci zależy,
- komornik prowadził już egzekucję wobec zmarłego,
- nie wiesz, jakie były długi,
- w spadku jest mieszkanie lub dom, który chcesz zatrzymać,
- kredyt mógł być ubezpieczony i polisa go spłaci,
Długi po zmarłym małżonku, rodzicu i rodzeństwie
Małżonek jest zwykle spadkobiercą ustawowym, więc decyduje o spadku jak dzieci. Osobno trzeba sprawdzić, czy był współkredytobiorcą. Jeśli tak, odpowiada solidarnie i płaci dalej niezależnie od spadku. Jeśli kredyt zaciągnięto za jego zgodą, w czasie trwania małżeństwa bank mógł żądać zapłaty także z majątku wspólnego (art. 41 § 1 k.r.o.).
Dzieci odpowiadają tylko jako spadkobiercy. Seniorom, którzy porządkują finanse zawczasu, przyda się tekst o kontach dla seniorów z emeryturą jako wpływem oraz przegląd warunków konta za 0 zł.
Rodzeństwo dziedziczy dopiero wtedy, gdy zmarły nie miał dzieci, a jedno z rodziców nie żyje (art. 932 § 4 k.c.).
Dziedziczenie razem z innymi oznacza solidarną odpowiedzialność za długi aż do działu spadku (art. 1034 § 1 k.c.). Po dziale każdy odpowiada w proporcji do udziału (art. 1034 § 2).
Karta kredytowa po śmierci i debet: o czym pamiętać
Kartę kredytową zmarłego zgłoś bankowi razem z aktem zgonu i poproś o zastrzeżenie. Jeśli ktoś z rodziny miał kartę dodatkową do tego rachunku, nie korzystaj z niej, dopóki bank nie potwierdzi, że działa.
Pieniądze z innych rachunków zmarłego bank wypłaci spadkobiercom, gdy wykażą swoje prawa stwierdzeniem nabycia spadku albo aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 k.c.). Zanim podpiszesz z bankiem ugodę na spłatę długu zmarłego, podejmij decyzję o spadku, bo ugoda może stać się Twoim własnym zobowiązaniem. Jak BIK ocenia karty i limity, opisujemy w tekście karta kredytowa a BIK. Koszty kredytów z RRSO i przykładem reprezentatywnym zbieramy w dziale kredyty.
Do długów spadkowych stosuje się zwykłe terminy przedawnienia. Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc typowo roszczenia banku, przedawniają się po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego (art. 118 k.c.). Przeciwko konsumentowi przedawnionego roszczenia nie można skutecznie dochodzić (art. 117 § 2¹ k.c.). Przy wezwaniu do zapłaty starego długu sprawdź daty.
Najczęstsze pytania
Czy rodzina musi spłacać kredyt po śmierci kredytobiorcy?
Nie z samego faktu pokrewieństwa. Kredyt spłacają spadkobiercy, którzy przyjęli spadek, oraz osoby, które same się zobowiązały: współkredytobiorca i poręczyciel. Spadkobierca, który odrzuci spadek, za kredyt nie odpowiada (art. 1020 k.c.).
Ile jest czasu na odrzucenie spadku z długami?
Sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 k.c.). Dla najbliższej rodziny to zwykle dzień śmierci. Wystarczy, że przed upływem terminu złożysz w sądzie wniosek o odebranie oświadczenia.
Co się stanie, jeśli nie złożę żadnego oświadczenia?
Po 6 miesiącach przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 k.c.). Za długi odpowiadasz wtedy tylko do wartości majątku zmarłego, ustalonej w wykazie albo spisie inwentarza. Nie tracisz też majątku, który zostawił zmarły.
Jak sprawdzić długi zmarłego w BIK?
BIK udostępnia dane spadkobiercy po przedstawieniu postanowienia sądu o nabyciu spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia oraz aktu zgonu. Wniosek z danymi zmarłego wysyłasz pocztą na adres BIK w Warszawie. Przed upływem 6 miesięcy zwykle nie masz tych dokumentów, więc wtedy pomaga spis inwentarza zlecony przez sąd.
Czy mogę odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka?
Tak, ale co do zasady za zgodą sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.). Na czas tej sprawy termin na oświadczenie jest zawieszony. Wyjątek z art. 101 § 4 k.r.o. dotyczy sytuacji, gdy dziecko dziedziczy po odrzuceniu spadku przez rodzica, a rodzice działają zgodnie. Przy małoletnich warto skonsultować się z notariuszem.
Źródła
- Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 6, 117, 118, 366, 876, 879, 922, 931–932, 1012–1034): api.sejm.gov.pl
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 236 (art. 41, 101): api.sejm.gov.pl
- Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 55, 56, 59a, 92ba–92bc): api.sejm.gov.pl
- Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 637): api.sejm.gov.pl
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 49): api.sejm.gov.pl
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566 (§ 8 pkt 9): api.sejm.gov.pl; zmiana od 5.11.2026: Dz.U. 2026 poz. 1370: api.sejm.gov.pl
- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066 (art. 65): api.sejm.gov.pl
- Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 823 (art. 2, 6, 7): api.sejm.gov.pl
- BIK, Spłata kredytu po śmierci współmałżonka (poradnik, 24.05.2023): bik.pl
- BIK, Pomoc: informacje o osobie zmarłej dla spadkobierców (dostęp 18.10.2026): bik.pl
Stan prawny na 18.10.2026, taksa notarialna zaktualizowana 30.10.2026 (zmiana od 5.11.2026). Tekst informacyjny, nie porada prawna. Przy małoletnich spadkobiercach lub nieruchomości w spadku skonsultuj się z notariuszem.
