- Ustawowych wakacji kredytowych w 2026 roku nie ma. Ostatnie przysługiwały do 31.12.2024 r. Zostają narzędzia bankowe i rządowy Fundusz Wsparcia Kredytobiorców.
- Prawo bankowe (art. 75c) daje Ci 14 dni roboczych na wniosek o restrukturyzację od otrzymania wezwania do zapłaty. Odmowę bank musi uzasadnić na piśmie.
- Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (BGK) spłaca za Ciebie ratę hipoteki do 3 000 zł miesięcznie przez 40 miesięcy. Oddajesz bez odsetek w 200 ratach, a po 134 terminowych reszta jest umarzana.
- Wydłużenie okresu najmocniej obniża ratę kredytu gotówkowego, ale hipoteki już słabo: w naszym przykładzie rata spada o 151 zł, a odsetki rosną o 87 438 zł.
- Dla BIK liczy się przede wszystkim opóźnienie. Kto prosi bank o zmianę warunków przed pierwszą zaległością, nie ma w historii spóźnionych rat.
Spis treści · 9 części
Rata zaczęła zjadać budżet albo jeden z Was stracił pracę. Pierwszy odruch to przeczekać. To najdroższa strategia: od zaległej raty bank nalicza odsetki za opóźnienie, wysyła wezwania, a historia w BIK pogarsza się z każdym miesiącem.
Pokazujemy, o co możesz prosić bank, ile każde rozwiązanie kosztuje, jak działa Fundusz Wsparcia Kredytobiorców i co z tego zobaczy BIK. Na końcu jest wzór wniosku do banku.
Ten tekst dotyczy kredytu, który już spłacasz. Nie polecamy nowych kredytów ani pożyczek na spłatę raty: zwykle mają wyższe RRSO niż kredyt, który miały ratować. Przykłady to nasze obliczenia, a nie oferty banków.
Czy w 2026 roku są wakacje kredytowe?
Ustawowych nie ma. Ustawa o finansowaniu społecznościowym i pomocy kredytobiorcom (art. 73) dawała prawo do zawieszenia rat hipoteki w złotych w latach 2022–2024. Ostatni okres skończył się 31 grudnia 2024 roku. W tekście jednolitym z 31 grudnia 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1900) nie przybyło nowych okresów i nie dodała ich żadna późniejsza nowelizacja (stan na 6.11.2026). Jedyna zmiana ustawy po tym tekście jednolitym, Dz.U. 2026 poz. 1074 (w życie od 11.02.2027), dotyczy opłaty za zezwolenie dla platform finansowania społecznościowego (art. 31), a nie kredytobiorców.
Ustawa o finansowaniu społecznościowym i pomocy kredytobiorcom, art. 73 ust. 3: zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego w złotych przysługiwało tylko w okresach do 31.12.2024, według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 1900, sprawdzone w ELI Sejmu 6.11.2026.
Nowe wakacje wymagałyby zmiany ustawy, a tę zobaczysz w Dzienniku Ustaw, nie w nagłówku portalu. Do tego czasu „wakacje kredytowe” to usługa banku na jego zasadach albo restrukturyzacja.
Co daje Ci prawo: art. 75c Prawa bankowego
Restrukturyzacja kredytu to zmiana warunków umowy w porozumieniu z bankiem, gdy nie możesz spłacać jak dotąd. Opisuje ją art. 75c Prawa bankowego:
- Wezwanie z terminem. Gdy spóźniasz się ze spłatą, bank musi wezwać Cię do zapłaty i dać na to co najmniej 14 dni roboczych (ust. 1).
- Informację o restrukturyzacji. W tym samym wezwaniu bank musi napisać, że w ciągu 14 dni roboczych od jego otrzymania możesz złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia (ust. 2).
- Rozpatrzenie wniosku. Bank „powinien” umożliwić restrukturyzację przez zmianę warunków lub terminów spłaty, jeśli uzasadnia to jego ocena Twojej sytuacji finansowej (ust. 3). Warunki ustalacie wspólnie (ust. 4).
- Pisemne uzasadnienie odmowy. Jeśli bank odrzuci wniosek, musi bez zbędnej zwłoki wyjaśnić na piśmie, dlaczego (ust. 5). Przepis dotyczy też pożyczek bankowych (ust. 6).
Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38), art. 75c ust. 1–2: bank wzywa do zapłaty z terminem co najmniej 14 dni roboczych i w tym samym wezwaniu informuje, że w ciągu 14 dni roboczych od jego otrzymania możesz złożyć wniosek o restrukturyzację, według tekstu jednolitego w ELI Sejmu, sprawdzone 31.10.2026. Cztery nowelizacje po tym tekście jednolitym (Dz.U. 2026 poz. 331, 340, 846 i 1206) art. 75c nie zmieniły.
Czego art. 75c nie daje: prawa do konkretnego rozwiązania. Bank nie musi zgodzić się na karencję czy wydłużenie. Dlatego wniosek powinien pokazać, że problem jest przejściowy albo że po zmianie dasz radę spłacać. Wypowiedzenie umowy bank może złożyć z 30-dniowym terminem (art. 75 ust. 2), więc wniosek złóż jak najwcześniej, najlepiej przed pierwszą zaległą ratą.
Wakacje, karencja, wydłużenie: co możesz dostać i ile to kosztuje?
Banki nazywają te rozwiązania różnie, ale w praktyce jest ich sześć.
| Narzędzie | Dla kogo | Koszt | Wpływ na BIK |
|---|---|---|---|
| Wakacje bankowe (odroczenie 1–3 rat) | krótka dziura w budżecie, np. choroba, zwłoka w wypłacie | odsetki za odroczone miesiące zwykle doliczane do długu; czasem opłata z tabeli | bez opóźnień, jeśli złożysz wniosek przed terminem raty |
| Karencja w spłacie kapitału | spadek dochodu na kilka miesięcy | niski: w przykładzie hipoteki 6 mies. to +2 885 zł odsetek | bez opóźnień; zmiana harmonogramu widoczna dla banku |
| Wydłużenie okresu | trwale niższy dochód, kredyt gotówkowy | wysoki przy hipotece: +87 438 zł za 5 lat dłużej | bez opóźnień; niższa rata może nawet poprawić zdolność |
| Zmiana harmonogramu (dzień spłaty, raty malejące na równe) | rata nie pasuje do dnia wypłaty albo jest za wysoka na starcie | zwykle mały; raty równe to więcej odsetek niż malejące | neutralny |
| Restrukturyzacja zadłużenia przeterminowanego (ugoda) | masz już zaległości, dostałeś wezwanie | odsetki za opóźnienie do 18,50% rocznie i koszty windykacji | opóźnienia już są w historii; przy ponad 60 dniach bank może je przetwarzać do 5 lat po spłacie |
| Fundusz Wsparcia Kredytobiorców | kredyt mieszkaniowy, bezrobocie, rata ponad 40% dochodu lub niski dochód | 0% odsetek; część zwrotu umarzana | raty płaci BGK, więc nie ma opóźnień |
Liczymy na przykładzie hipoteki
Założenia: zostało 350 000 zł do spłaty, 300 rat równych (25 lat), oprocentowanie 6,5%. Rata wynosi 2 363,23 zł, a odsetki do końca 358 967,52 zł. Przy wakacjach przyjmujemy, że odsetki z trzech miesięcy bank dolicza do salda i przesuwa koniec spłaty o trzy miesiące. Tak działa część ofert, ale sprawdź, jak liczy Twój bank.
- Obecna rata
- 2 363,23 zł
- Karencja kapitału 6 mies.: rata w karencji (same odsetki)
- 1 895,83 zł
- Karencja: rata po karencji, 294 raty
- 2 382,58 zł
- Karencja: dodatkowe odsetki
- +2 884,73 zł
- Wakacje 3 mies.: nowa rata, 300 rat
- 2 401,84 zł
- Wakacje 3 mies.: dodatkowy koszt
- +11 583,24 zł
- Wydłużenie o 5 lat: nowa rata, 360 rat
- 2 212,24 zł
- Wydłużenie o 5 lat: dodatkowe odsetki
- +87 438,19 zł
Obliczenia własne: raty równe, odsetki miesięczne = saldo × 6,5% ÷ 12, stałe oprocentowanie. Bank liczy według dni i aktualnej stopy, więc traktuj to jako szacunek.
Przy długiej hipotece wydłużenie daje małą ulgę (151 zł, czyli 6,4% raty) za bardzo wysoką cenę. Karencja obniża ratę o 467 zł na pół roku za ułamek tego kosztu. Jeśli problem jest przejściowy, proś o karencję, a nie o wydłużenie.
O ile spada rata po wydłużeniu okresu
Spadek raty i koszt w dodatkowych odsetkach, nasze dwa przykłady
Przy kredycie gotówkowym jest odwrotnie. Wydłużenie z 36 do 60 rat obniża ratę o jedną trzecią, a kosztuje 2 648,40 zł. Jeśli masz kilka kredytów konsumenckich, bank może zaproponować kredyt konsolidacyjny. To osobny temat, ze swoimi kosztami, które liczymy w tekście czy konsolidacja kredytów się opłaca.
Gdy kłopot minie i zostaną Ci wolne pieniądze, ten sam mechanizm działa w drugą stronę: nadpłata skraca okres albo obniża ratę. Oba warianty liczymy w tekście nadpłata kredytu: skrócić okres czy obniżyć ratę.
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców: warunki w 2026 roku
To jedyna państwowa pomoc dla osób, które nie dają rady spłacać kredytu mieszkaniowego. Działa na podstawie ustawy o wsparciu kredytobiorców (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1385). Zmiany z 2026 roku dotyczą finansów Funduszu i definicji banku, a nie warunków dla kredytobiorców. Pieniądze daje BGK, ale wniosek składasz w swoim banku, także przez bankowość elektroniczną.
Kto może dostać wsparcie
Wystarczy jeden z trzech warunków (art. 3 ust. 1):
- co najmniej jeden z kredytobiorców ma status bezrobotnego w dniu złożenia wniosku,
- rata kredytu mieszkaniowego przekracza 40% miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego (wskaźnik RdD),
- dochód po odjęciu raty nie przekracza 2 525 zł w gospodarstwie jednoosobowym albo 2 057,50 zł na osobę w wieloosobowym. To progi BGK obowiązujące od 1 stycznia 2025 roku i aktualne na 31.10.2026.
Wsparcia nie dostaniesz, jeśli bank już wypowiedział umowę kredytu, jeśli masz inne mieszkanie lub dom (albo miałeś w ostatnich 6 miesiącach) i jeśli pracę straciłeś przez własne wypowiedzenie albo dyscyplinarkę (art. 3 i 4). Złożenie wniosku chroni Cię za to przed wypowiedzeniem: wypowiedzenie w czasie rozpatrywania wniosku nie wywołuje skutku (art. 6a).
Ile dostaniesz i ile oddasz
BGK – Fundusz Wsparcia Kredytobiorców: wsparcie do 3 000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy, zwrot w 200 nieoprocentowanych ratach od 2 lat po ostatniej wypłacie, a po 134 terminowych ratach reszta jest umarzana, według strony BGK, sprawdzone 31.10.2026.
BGK przez maksymalnie 40 miesięcy przekazuje do banku równowartość raty, najwyżej 3 000 zł miesięcznie, czyli do 120 000 zł. Zwrot zaczyna się 2 lata po ostatniej racie wsparcia i trwa 200 równych, nieoprocentowanych rat. Jeśli spłacisz 134 z nich bez opóźnienia, resztę się umarza (art. 19).
- Wsparcie: 40 × 2 363,23 zł
- 94 529,00 zł
- Rata zwrotu: 94 529 zł ÷ 200
- 472,65 zł
- Do zapłaty przy 134 terminowych ratach
- 63 334,43 zł
- Umorzone (66 rat)
- 31 194,57 zł
Zwrot ruszy ok. 5 lat i 4 miesiące po złożeniu wniosku (40 miesięcy wsparcia + 2 lata karencji). Tak liczymy, jeśli wsparcie trwa pełne 40 miesięcy.
Bank ma 21 dni na sprawdzenie wniosku. Jeśli go odrzuci, w ciągu 14 dni możesz poprosić o dodatkową weryfikację przez Radę Funduszu. Opłata 100 zł obciąża Cię tylko wtedy, gdy Rada też uzna wniosek za niespełniający warunków (art. 8a). Gdy sprzedajesz mieszkanie, a cena nie pokryje kredytu, z Funduszu możesz dostać pożyczkę na resztę długu, do 120 000 zł.
BGK wstrzymuje wypłatę, gdy komornik zajmie kredytowane mieszkanie, bank wypowie umowę albo przestaniesz spełniać warunek, np. znajdziesz pracę (art. 12). Każdą taką zmianę musisz zgłosić bankowi. Wniosek o FWK złóż, zanim bank wypowie umowę, bo potem jest za późno.
Restrukturyzacja kredytu a BIK i zdolność kredytowa
BIK zapisuje to, co przekaże bank: kredyt, harmonogram, spłaty i opóźnienia. Sam wniosek o zmianę warunków nie jest opóźnieniem. Dlatego najważniejsza zasada brzmi: proś przed terminem raty, nie po nim.
- Zmiana przed zaległością. W historii nie będzie spóźnionych rat. Kolejny bank zobaczy jednak zmianę umowy i może zapytać o jej powód. Nie ma jednej reguły, jak banki to oceniają.
- Opóźnienia powyżej 60 dni. Po spłacie bank może przetwarzać takie dane bez Twojej zgody do 5 lat, jeśli co najmniej 30 dni wcześniej Cię o tym poinformował (art. 105a ust. 3 i 5 Prawa bankowego). Kredyt spłacony w terminie zostaje w BIK po spłacie tylko za Twoją zgodą.
- Nowy model oceny BIK od 1 lipca 2026. Zapytania kredytowe nie obniżają już oceny punktowej, więc wniosek o restrukturyzację czy rozmowa z innym bankiem jej nie zepsują. Liczą się terminowość i wykorzystanie limitów.
Swoją historię sprawdzisz w bezpłatnej kopii danych, o którą możesz poprosić BIK. Jak limity na kartach wpływają na zdolność, wyjaśniamy w tekście karta kredytowa a BIK. Od czego zależy zdolność przy nowym kredycie i jaki dochód netto wystarcza na typowe kwoty, pokazujemy w tekście o dochodzie potrzebnym do kredytu gotówkowego.
Czy restrukturyzacja kredytu się opłaca?
Restrukturyzacja prawie zawsze podnosi koszt kredytu, ale wygrywa z zaległościami. Odsetki za opóźnienie to maksymalnie dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 pkt proc. (art. 481 § 2 i 2¹ Kodeksu cywilnego). Przy stopie referencyjnej 3,75% to 18,50% rocznie. Potem przychodzą wypowiedzenie umowy, wymagalność całego długu i komornik.
- dochód spadł na kilka miesięcy i wiesz, kiedy wróci
- rata trwale przekracza możliwości, ale mniejszą dasz radę płacić
- masz kredyt mieszkaniowy i spełniasz warunki FWK
- dostałeś wezwanie i masz jeszcze 14 dni roboczych na wniosek
- masz poduszkę finansową na 2–3 raty i problem potrwa krócej
- za kilka miesięcy planujesz kredyt hipoteczny i zmiana umowy może zaszkodzić przy jego ocenie
- długów jest tyle, że żadna zmiana warunków nie pomoże: wtedy porozmawiaj z doradcą o upadłości konsumenckiej
- myślisz o „kredycie na spłatę raty” poza bankiem
Jeśli masz oszczędności, taniej jest zwykle zapłacić z nich 2–3 raty niż płacić za ulgę. O wysokości rezerwy piszemy w tekście poduszka finansowa: ile powinna wynosić.
Gdzie trzymać taką rezerwę, żeby była pod ręką, opisujemy w przewodniku gdzie trzymać oszczędności w 2026 roku.
Przy kredycie ze zmienną stopą na wysokość raty wpływają decyzje RPP. Aktualną stopę referencyjną NBP (3,75%) i termin kolejnego posiedzenia RPP pokazujemy na stronie stopy procentowe NBP.
Banki przechodzą z WIBOR na nowy wskaźnik POLSTR. Co to zmieni w racie, wyjaśniamy w tekście POLSTR zamiast WIBOR.
Jak poprosić bank o restrukturyzację: 6 kroków
- Policz budżet na najbliższe 6–12 miesięcyDochody, wydatki stałe, wszystkie raty. Musisz wiedzieć, jaką ratę realnie udźwigniesz i jak długo potrwa problem.
- Sprawdź umowę i tabelę opłatSzukaj zapisów o odroczeniu rat, karencji i opłatach za aneks.
- Sprawdź, czy kwalifikujesz się do FWKJeśli masz kredyt mieszkaniowy i spełniasz jeden z warunków, złóż ten wniosek równolegle. Bank musi go rozpatrzyć w 21 dni.
- Złóż wniosek na piśmie lub w bankowościOpisz przyczynę, przedstaw dokumenty (wypowiedzenie z pracy, zwolnienie lekarskie, zaświadczenie o dochodach) i zaproponuj konkretne rozwiązanie. Zachowaj potwierdzenie złożenia.
- Przeczytaj aneks przed podpisaniemSprawdź nowy harmonogram, całkowity koszt, opłaty i oświadczenia. Nie podpisuj zrzeczenia się roszczeń, jeśli go nie rozumiesz. Jeśli po wyjściu z kłopotów spłacisz kredyt przed terminem, część prowizji może Ci się należeć z powrotem: zasady opisujemy w tekście wcześniejsza spłata kredytu a zwrot prowizji.
- Odmowa? Żądaj uzasadnienia i reklamujBank musi wyjaśnić odmowę na piśmie (art. 75c ust. 5). Możesz złożyć reklamację, a po jej odrzuceniu zwrócić się do Rzecznika Finansowego. Ile bank ma na odpowiedź, opisujemy w tekście reklamacja w banku: termin odpowiedzi.
Wzór wniosku o restrukturyzację kredytu
[Miejscowość, data]
[Imię i nazwisko, adres, PESEL]
[Nazwa i adres banku]
Dotyczy umowy kredytu nr [numer] z dnia [data].
Na podstawie art. 75c ustawy Prawo bankowe wnoszę o restrukturyzację zadłużenia z tytułu powyższej umowy przez [udzielenie karencji w spłacie kapitału na [liczba] miesięcy / odroczenie [liczba] rat / wydłużenie okresu kredytowania o [liczba] miesięcy / zmianę dnia spłaty raty na [dzień] każdego miesiąca].
Przyczyna: [np. utrata pracy z dniem …, choroba od …, spadek dochodu gospodarstwa domowego z … zł do … zł]. Przewiduję, że sytuacja potrwa do [data / liczba miesięcy]. Obecnie jestem w stanie płacić ratę w wysokości [kwota] zł.
Załączniki: [np. świadectwo pracy, zaświadczenie z urzędu pracy, zaświadczenie o dochodach, zwolnienie lekarskie].
W razie odmowy proszę o pisemne uzasadnienie zgodnie z art. 75c ust. 5 Prawa bankowego.
[Podpis]
Przy egzekucji ugoda jest wciąż możliwa. Komornik zawiesza postępowanie na wniosek wierzyciela (art. 820 k.p.c.), więc wpisz do ugody, że bank złoży taki wniosek. Ile pieniędzy musi zostać na koncie mimo zajęcia, wyjaśniamy w tekście kwota wolna od zajęcia komorniczego.
Więcej o kredytach i kalkulator kosztu znajdziesz w dziale kredytów.
Najczęstsze pytania
Czy w 2026 roku będą wakacje kredytowe?
Ustawowych wakacji kredytowych w 2026 roku nie ma. Ostatni okres zawieszenia rat skończył się 31 grudnia 2024 roku, a ustawa nie przewiduje kolejnych. W 2026 roku odroczenie rat możesz dostać tylko od banku, na jego zasadach, albo w ramach restrukturyzacji.
Czy restrukturyzacja kredytu jest widoczna w BIK?
BIK widzi kredyt, jego harmonogram i opóźnienia. Jeśli zmienisz warunki przed pierwszą zaległą ratą, w historii nie będzie opóźnień, choć kolejny bank może zapytać o powód zmiany. Opóźnienia ponad 60 dni bank może przetwarzać bez Twojej zgody do 5 lat po spłacie.
Czy bank musi zgodzić się na restrukturyzację?
Nie musi, ale musi rozpatrzyć wniosek. Według art. 75c Prawa bankowego bank powinien umożliwić restrukturyzację, jeśli uzasadnia to ocena Twojej sytuacji finansowej. Gdy odmówi, musi bez zbędnej zwłoki wyjaśnić przyczynę na piśmie.
Co to jest karencja w spłacie kredytu?
Karencja to okres, w którym płacisz same odsetki bez kapitału. Rata na ten czas spada, a po karencji jest nieco wyższa. W naszym przykładzie hipoteki 350 000 zł sześć miesięcy karencji kosztowało 2 884,73 zł odsetek więcej.
Ile można dostać z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców?
Do 3 000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy, czyli do 120 000 zł. Pieniądze trafiają do banku na spłatę rat kredytu mieszkaniowego. Zwracasz je bez odsetek w 200 ratach, zaczynając 2 lata po ostatniej racie wsparcia, a po 134 terminowych ratach reszta jest umarzana.
Ile wynoszą odsetki za opóźnienie w spłacie kredytu?
Bank może naliczyć odsetki za opóźnienie najwyżej w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie: dwukrotności sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 pkt proc. (art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego). Przy obecnej stopie referencyjnej 3,75% to 18,50% rocznie. Dlatego wniosek o restrukturyzację złóż przed pierwszą zaległą ratą.
Czy można zawiesić spłatę kredytu gotówkowego?
Ustawa nie daje takiego prawa. Możesz złożyć wniosek o restrukturyzację na podstawie art. 75c Prawa bankowego, który dotyczy wszystkich kredytów i pożyczek bankowych. Przy kredycie gotówkowym zwykle najwięcej daje wydłużenie okresu spłaty.
Źródła
- Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 75, 75c, 105a): api.sejm.gov.pl
- Ustawa o wsparciu kredytobiorców, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1385, zm. Dz.U. 2026 poz. 635 i 1206: api.sejm.gov.pl
- BGK, Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (odczyt 31.10.2026): bgk.pl
- Ustawa o finansowaniu społecznościowym i pomocy kredytobiorcom, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1900 (art. 73): api.sejm.gov.pl; zmiana: Dz.U. 2026 poz. 1074 (art. 31, od 11.02.2027): api.sejm.gov.pl
- BIK, czy można wyczyścić BIK (aktualizacja 29.10.2025): bik.pl; czy zapytania mają wpływ na ocenę punktową: bik.pl
- NBP, podstawowe stopy procentowe (stopa referencyjna 3,75% od 5.03.2026): nbp.pl; Kodeks cywilny, art. 481 § 2¹ (odsetki maksymalne za opóźnienie) i Kodeks postępowania cywilnego, art. 820: isap.sejm.gov.pl
- Obliczenia własne: raty równe, odsetki miesięczne = saldo × oprocentowanie ÷ 12, zaokrąglenie do grosza.
Stan na 31.10.2026: przepisy sprawdzone w ELI Sejmu, warunki FWK na stronie BGK. Aktualizacja 6.11.2026: ponownie sprawdzona w ELI Sejmu ustawa o finansowaniu społecznościowym i pomocy kredytobiorcom; jedyna nowelizacja po tekście jednolitym (Dz.U. 2026 poz. 1074) nie dotyczy wakacji kredytowych. Stopa referencyjna i odsetki maksymalne aktualizują się automatycznie po decyzji RPP. Przykłady to obliczenia na założonych parametrach, nie porada dotycząca Twojego kredytu. Wiążą umowa, aneks i harmonogram z banku. Zaktualizujemy tekst, jeśli wrócą ustawowe wakacje kredytowe albo zmienią się warunki FWK.

