- Pieniądze z rachunku VAT przelejesz na zwykłe konto firmowe tylko za zgodą naczelnika urzędu skarbowego. Składasz wniosek, a urząd ma 60 dni na postanowienie (art. 108b ust. 3 ustawy o VAT).
- Bez żadnego wniosku zapłacisz z rachunku VAT m.in. VAT, PIT i CIT z zaliczkami, składki ZUS, akcyzę i cło, VAT dostawcy w MPP oraz przelejesz środki na inny swój rachunek VAT (art. 62b ust. 2 Prawa bankowego).
- Urząd odmówi w wysokości Twoich zaległości podatkowych albo gdy uzna, że nie zapłacisz przyszłych podatków. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
- Zwrot VAT na rachunek VAT dostaniesz w 25 dni zamiast 40 (art. 87 ust. 6a), a za zapłatę VAT z rachunku VAT przed terminem przysługuje obniżka podatku (art. 108d).
- Rachunek VAT jest bezpłatny i chroniony przed większością zajęć komorniczych. Zmieniając bank, przenieś środki na nowy rachunek VAT przed zamknięciem starego konta.
Spis treści · 9 części
Klient zapłacił fakturę w mechanizmie podzielonej płatności (MPP), więc część przelewu wylądowała na rachunku VAT. Saldo rośnie, a Ty nie możesz z niego zapłacić czynszu, kontrahentowi bez MPP ani sobie wynagrodzenia. Ten przewodnik pokazuje, na co możesz te pieniądze wydać od ręki, jak napisać wniosek o ich uwolnienie i jak ułożyć płatności, żeby na rachunku VAT nic się nie zamrażało.
Tekst jest dla JDG i spółek, które są czynnymi podatnikami VAT i dostają płatności w MPP. Podstawą są przepisy w brzmieniu na 20.11.2026: Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38) i ustawa o VAT (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263).
Skąd się biorą pieniądze na rachunku VAT?
Rachunek VAT bank prowadzi automatycznie do każdego rachunku rozliczeniowego w złotych, bez osobnej umowy i bez opłat (art. 62a Prawa bankowego). Do konta osobistego go nie ma. Bank nie wydaje do niego karty, a odsetki, jeśli bank je płaci, trafiają na zwykły rachunek firmowy.
Według art. 62b ust. 1 Prawa bankowego pieniądze wpływają na rachunek VAT tylko z kilku źródeł:
- płatności klientów w MPP, czyli kwoty VAT z faktur zapłaconych komunikatem przelewu podzielonej płatności,
- zwrotu VAT z urzędu skarbowego, jeśli poprosiłeś o zwrot na rachunek VAT,
- Twoich przelewów z innego Twojego rachunku VAT, np. w innym banku,
- zwrotów VAT od dostawców z faktur korygujących zapłaconych w MPP.
Sam nie wpłacisz tam pieniędzy zwykłym przelewem. Jak działa podzielona płatność od strony płacącego i kiedy jest obowiązkowa, wyjaśniamy w poradniku przelew za fakturę: numer KSeF, MPP i biała lista.
Na co można wydać pieniądze z rachunku VAT bez wniosku?
Lista z art. 62b ust. 2 Prawa bankowego jest zamknięta. Poniżej najważniejsze pozycje dla małej firmy. Wszystkie płatności robisz w bankowości internetowej jak zwykły przelew, a bank sam obciąża rachunek VAT, jeśli wybierzesz go jako rachunek źródłowy albo użyjesz komunikatu MPP.
| Na co | Komu | Podstawa (art. 62b ust. 2) | Wniosek do US |
|---|---|---|---|
| VAT, w tym z importu, odsetki i dodatkowe zobowiązanie | urząd skarbowy | pkt 2 lit. a | nie |
| PIT i CIT oraz zaliczki na te podatki, odsetki | urząd skarbowy | pkt 2 lit. a | nie |
| Składki ZUS | ZUS | pkt 2 lit. b | nie |
| Składki KRUS (społeczne i zdrowotne rolników) | KRUS | pkt 2 lit. c | nie |
| Akcyza (z przedpłatami), należności celne, opłata cukrowa, podatek od sprzedaży detalicznej i kilka innych | urząd skarbowy | pkt 2 lit. a | nie |
| VAT z faktury zakupowej | rachunek VAT dostawcy, przelew w MPP | pkt 1 lit. a | nie |
| Zwrot VAT z faktury korygującej | rachunek VAT nabywcy, w MPP | pkt 1 lit. b | nie |
| VAT i cło dla agencji celnej (przedstawiciela) | przedstawiciel celny, w MPP | pkt 3a | nie |
| Przekazanie na inny swój rachunek VAT (tytuł „przekazanie własne”) | Ty, w tym samym lub innym banku w Polsce | pkt 6 | nie |
| Zwrot nienależnie otrzymanej płatności MPP | rachunek VAT płacącego | pkt 5 | nie |
| Przelew na zwykły rachunek firmowy | Ty | pkt 7 | tak, zgoda naczelnika US |
Czego nie zapłacisz: wynagrodzeń, czynszu, kontrahenta w części netto faktury, leasingu, kredytu ani podatków lokalnych (np. od nieruchomości, bo idą do gminy, a nie do urzędu skarbowego). Nie wypłacisz też gotówki.
Ustawa mówi o należnościach z tytułu składek pobieranych przez ZUS (art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. b). W praktyce opłacisz z rachunku VAT jednym przelewem na swój rachunek składkowy całą miesięczną kwotę do ZUS. To najprostszy sposób, żeby saldo rachunku VAT nie rosło.
Jak uwolnić środki z rachunku VAT: wniosek do urzędu skarbowego
Gdy na rachunku VAT zostaje więcej, niż wydasz na podatki i składki, możesz poprosić o przelanie nadwyżki na zwykły rachunek firmowy. Robi to naczelnik urzędu skarbowego w drodze postanowienia (art. 108b ust. 1 ustawy o VAT).
- Sprawdź, czy nie masz zaległościUrząd odmówi zgody w wysokości zaległości w podatkach z listy wyżej (VAT, PIT, CIT, akcyza, cło itd.) wraz z odsetkami. Jeśli masz zaległość, zapłać ją najpierw z rachunku VAT. Wyjątek: zaległość rozłożona na raty decyzją urzędu nie blokuje zgody (art. 108b ust. 5a).
- Przygotuj wniosekUstawa wymaga tylko wskazania kwoty do przekazania (art. 108b ust. 2) oraz rachunku VAT i rachunku, na który mają trafić pieniądze. Rachunek docelowy musi być tym rachunkiem rozliczeniowym, dla którego prowadzony jest ten rachunek VAT. Elementy wniosku opisujemy niżej.
- Złóż wniosek do swojego urzędu skarbowegoWłaściwy jest urząd, w którym rozliczasz VAT. Wniosek złożysz w formie pisma: elektronicznie (np. przez e-Urząd Skarbowy jako pismo ogólne albo ePUAP), pocztą lub w urzędzie.
- Czekaj na postanowienieNaczelnik ma 60 dni od otrzymania wniosku. W postanowieniu określa kwotę, jaką bank ma przelać (art. 108b ust. 3).
- Bank przelewa pieniądzeUrząd wysyła informację o postanowieniu bezpośrednio do banku (art. 108b ust. 4). Nie musisz niczego zanosić do oddziału. Pieniądze trafiają na Twój rachunek firmowy.
- Gdy się nie zgadzaszNa postanowienie przysługuje zażalenie (art. 108b ust. 1a). Odmowa z powodu zaległości lub ryzyka niezapłacenia podatku ma formę decyzji (art. 108b ust. 5), od której możesz się odwołać.
Co wpisać we wniosek o uwolnienie środków z rachunku VAT
Nie ma urzędowego wzoru. Wystarczy pismo z tymi elementami:
| Element | Przykład |
|---|---|
| Adresat | Naczelnik Urzędu Skarbowego w … |
| Wnioskodawca | imię i nazwisko lub firma, NIP, adres, telefon lub e-mail |
| Podstawa | „Na podstawie art. 108b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wnoszę o wydanie zgody na przekazanie środków…” |
| Kwota | konkretna kwota w złotych, np. 8 000 zł (nie „całość salda”) |
| Numer rachunku VAT | 26 cyfr, z bankowości internetowej |
| Numer rachunku rozliczeniowego | rachunek firmowy, dla którego prowadzony jest ten rachunek VAT |
| Uzasadnienie (opcjonalnie) | np. wpływy w MPP przewyższają zobowiązania wobec US i ZUS |
| Podpis i data | podpis odręczny, kwalifikowany, osobisty lub zaufany przy piśmie elektronicznym |
Poza zaległościami naczelnik odmówi także wtedy, gdy uzna, że istnieje uzasadniona obawa, że nie zapłacisz przyszłych podatków. Ustawa podaje przykłady: trwałe niepłacenie wymagalnych zobowiązań albo wyprzedawanie majątku, które może utrudnić egzekucję (art. 108b ust. 5 pkt 2). Przy dużej kwocie dopisz krótkie uzasadnienie, skąd bierze się nadwyżka.
Jak ułożyć płatności, żeby wniosek nie był potrzebny
60 dni czekania to dla małej firmy dużo. Prościej jest zaplanować wydatki tak, żeby rachunek VAT co miesiąc się opróżniał. Przykład z przykładowymi kwotami dla JDG na skali podatkowej:
- Wpływy w MPP w miesiącu (VAT z faktur klientów)
- 4 600 zł
- VAT do zapłaty do US z rachunku VAT
- −2 300 zł
- Składki do ZUS z rachunku VAT
- −1 800 zł
- Zaliczka na PIT z rachunku VAT
- −900 zł
Saldo po miesiącu: −400 zł (brakującą kwotę dopłacasz z rachunku firmowego)
Jeśli Twoje podatki i składki są wyższe niż wpływy w MPP, rachunek VAT nigdy się nie zapcha. Problem mają firmy z dużą sprzedażą w MPP i małymi zobowiązaniami: eksporterzy, firmy z dużymi zakupami, z nadwyżką VAT naliczonego. Dla nich są trzy dodatkowe sposoby:
- Płać VAT dostawcom w MPP. Kwotę VAT z faktury zakupowej przelewasz z rachunku VAT na rachunek VAT dostawcy, nawet jeśli MPP nie jest u niego obowiązkowy.
- Bierz zwrot VAT na rachunek VAT. Urząd zwraca nadwyżkę w 25 dni zamiast 40 (art. 87 ust. 6a), ale pieniądze trafiają na rachunek VAT. Ma to sens, gdy i tak wydasz je na podatki i ZUS.
- Płać VAT przed terminem. Jeśli zapłacisz całe zobowiązanie VAT z rachunku VAT przed 25. dniem miesiąca, możesz obniżyć podatek o kwotę liczoną od stopy referencyjnej NBP (art. 108d).
- VAT do zapłaty za miesiąc (Z)
- 20 000 zł
- Stopa referencyjna NBP (r) przyjęta w przykładzie
- 3,75%
- Dni przed terminem (n): zapłata 5., termin 25.
- 20 dni
- Obniżka S = Z × r × n / 360 = 20 000 × 0,0375 × 20 / 360
- 41,67 zł
Obniżka po zaokrągleniu do pełnych złotych: 42 zł
Przykład liczymy przy stopie 3,75%, a dziś stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% (od 5.03.2026). Kwota nie jest duża, ale bierzesz ją z pieniędzy, które i tak leżą na rachunku VAT bez innego zastosowania. Warunek: płacisz z rachunku VAT całe zobowiązanie, a obniżkę uwzględniasz w deklaracji.
Zmieniasz bank? Najpierw przenieś pieniądze z rachunku VAT
Gdy zamykasz konto firmowe, bank zamyka też rachunek VAT. Środki z niego przeleje na inny Twój rachunek VAT w tym samym banku. Jeśli takiego nie ma i nie masz zgody urzędu, pieniądze trafią na wyodrębniony rachunek techniczny (art. 62e Prawa bankowego). Żeby je stamtąd wypłacić, znów potrzebujesz wniosku do naczelnika i postanowienia w 60 dni (art. 108b ust. 10–12 ustawy o VAT).
Rozwiązanie jest proste: przed zamknięciem starego konta zrób przelew z rachunku VAT na rachunek VAT w nowym banku. Prawo bankowe na to pozwala (art. 62b ust. 2 pkt 6). W komunikacie MPP wpisujesz kwotę zamiast kwoty VAT i kwoty brutto, w polu numeru faktury wpisujesz słowa „przekazanie własne”, a w polu NIP swój NIP. Numer nowego rachunku VAT znajdziesz w bankowości internetowej nowego banku.
- Otwórz nowe konto firmoweRachunek VAT powstaje automatycznie razem z rachunkiem rozliczeniowym.
- Przenieś stałe płatnościKlientom podaj nowy numer, a nowy rachunek sprawdź na białej liście VAT, zanim go wyślesz. Jak zgłosić rachunek do wykazu, opisujemy w tekście rachunek firmowy na białej liście VAT.
- Przelej saldo rachunku VAT „przekazaniem własnym”Na nowy rachunek VAT, po ostatnich wpływach w MPP na stare konto.
- Dopiero potem wypowiedz starą umowęSprawdź, czy rachunek VAT ma saldo 0 zł.
Rachunek VAT a wybór konta firmowego z premią
Rachunek VAT działa tak samo w każdym banku i zawsze jest bezpłatny. Różnią się opłaty za przelewy z niego, np. za przelew w MPP do dostawcy. Przy wyborze konta firmowego patrz więc na koszt przelewów (w tym MPP), na kartę i na warunek zwolnienia z opłaty za prowadzenie konta. Policzyliśmy to w tekście ile kosztuje konto firmowe dla JDG.
Jedna pułapka dotyczy premii. Wiele promocji wymaga przelewu do ZUS „z konta”. W regulaminie Pekao „przelew do ZUS” to przelew z Konta Biznes z Żubrem, a w Credit Agricole premia jest za przelewy z Konta Biznes do ZUS lub US. Rachunek VAT to osobny rachunek, a regulaminy nie mówią, czy przelew z niego zostanie zaliczony. Dopóki zbierasz premię, płać ZUS z rachunku firmowego, a z rachunku VAT opłacaj VAT i PIT.
W Pekao premię za ZUS dostaniesz za przelew na minimum 300 zł, a przelew zrobiony BLIKIEM, przez Autopay lub innego pośrednika się nie liczy. Promocja trwa do 31.12.2026. Szczegóły i wszystkie progi są na stronie promocji Pekao Konto Biznes z Żubrem.
W Credit Agricole przez 12 miesięcy wystarczy co miesiąc przelew do ZUS lub US na dowolną kwotę. Promocja zwalnia też na rok z opłat za przelewy Elixir w CA24, w tym do ZUS, US i w MPP. Promocja trwa do 31.12.2026. Warunki opisujemy na stronie promocji Credit Agricole Konto Biznes.
Kiedy wniosek o uwolnienie środków ma sens?
- saldo rachunku VAT od kilku miesięcy rośnie mimo płacenia z niego VAT, PIT i ZUS
- potrzebujesz pieniędzy na wynagrodzenia lub zakupy u dostawców bez MPP
- nie masz zaległości podatkowych
- możesz poczekać do 60 dni
- w najbliższych tygodniach i tak zapłacisz z rachunku VAT podatki i składki w podobnej kwocie
- masz zaległość podatkową: najpierw ją spłać, bo urząd odmówi w tej kwocie
- chodzi o kilkaset złotych, które przejdą na ZUS w następnym miesiącu
Rachunek VAT ma też zaletę: pieniądze na nim są wolne od zajęcia komorniczego za długi inne niż podatkowe i składkowe (art. 62d Prawa bankowego). Nie zastąpi to jednak porządku w finansach. Jak oddzielić pieniądze firmowe od prywatnych i ile zostawiać na podatki, opisujemy w tekście rozdzielenie finansów osobistych i firmowych.
Najczęstsze pytania
Jak uwolnić środki z rachunku VAT?
Złóż do naczelnika swojego urzędu skarbowego wniosek o zgodę na przekazanie środków z rachunku VAT na rachunek firmowy, podając kwotę, numer rachunku VAT i numer rachunku rozliczeniowego. Naczelnik wydaje postanowienie w ciągu 60 dni i sam informuje bank, który przelewa pieniądze. Podstawa: art. 108b ustawy o VAT.
Na co można wydać pieniądze z rachunku VAT?
Na VAT, PIT i CIT z zaliczkami, składki ZUS i KRUS, akcyzę i cło, VAT dostawcy w mechanizmie podzielonej płatności oraz przelew na inny swój rachunek VAT. Lista jest zamknięta i wynika z art. 62b ust. 2 Prawa bankowego. Wynagrodzeń, czynszu ani podatków lokalnych z rachunku VAT nie zapłacisz.
Czy z rachunku VAT można zapłacić ZUS?
Tak. Prawo bankowe pozwala opłacać z rachunku VAT należności z tytułu składek pobieranych przez ZUS. Jeśli jednak zbierasz premię bankową za przelew do ZUS, płać ZUS z rachunku firmowego, bo regulaminy promocji mówią o przelewie z konta, a nie z rachunku VAT.
Ile urząd skarbowy ma czasu na rozpatrzenie wniosku?
60 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 108b ust. 3 ustawy o VAT). Na postanowienie przysługuje zażalenie. Odmowę z powodu zaległości lub ryzyka niezapłacenia podatku naczelnik wydaje w formie decyzji.
Czy można przelać pieniądze z rachunku VAT na rachunek VAT w innym banku?
Tak, jeśli oba rachunki VAT należą do Ciebie. Robisz przelew w MPP, w którym zamiast kwoty VAT podajesz przekazywaną kwotę, zamiast numeru faktury wpisujesz „przekazanie własne”, a zamiast NIP kontrahenta swój NIP (art. 62b ust. 2 pkt 6 Prawa bankowego). Wniosek do urzędu nie jest potrzebny.
Co się stanie z pieniędzmi na rachunku VAT po zamknięciu konta?
Bank przeleje je na inny Twój rachunek VAT w tym samym banku. Jeśli go nie masz, trafią na rachunek techniczny, a ich wypłata wymaga wniosku do naczelnika US i postanowienia w 60 dni. Dlatego przed zamknięciem konta przelej saldo na rachunek VAT w nowym banku.
Czy rachunek VAT jest płatny?
Nie. Otwarcie i prowadzenie rachunku VAT jest wolne od opłat i prowizji (art. 62a ust. 7 Prawa bankowego). Bank może jednak pobierać opłaty za przelewy z rachunku firmowego w MPP zgodnie ze swoją tabelą opłat.
Źródła
- Ustawa Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38, art. 62a–62e: isap.sejm.gov.pl
- Ustawa o podatku od towarów i usług, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263, art. 87 ust. 6a, art. 108b, art. 108d: isap.sejm.gov.pl
- NBP, podstawowe stopy procentowe (stopa referencyjna 3,75% od 5.03.2026): nbp.pl
- Mechanizm podzielonej płatności: biznes.gov.pl
- Pekao, regulamin promocji „Otwórz konto firmowe lub firmę z kontem firmowym i zyskaj do 5 000 zł”, obowiązuje od 1.09.2026, sprawdzony 20.11.2026: pekao.com.pl
- Credit Agricole, regulamin promocji „Kapitalna premia” (przystąpienie od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r.), sprawdzony 20.11.2026: credit-agricole.pl
Aktualizacja 20.11.2026: przegląd przed publikacją. Teksty jednolite Prawa bankowego (Dz.U. 2026 poz. 38) i ustawy o VAT (Dz.U. 2026 poz. 1263) sprawdzone w API ELI wraz z nowelizacjami (poz. 1270, 1446 i 1509 nie zmieniają art. 87 ust. 6a, 108b ani 108d, a poz. 846 i 1206 nie zmieniają art. 62a–62e Prawa bankowego), regulaminy promocji Pekao i Credit Agricole bez zmian w opisanych warunkach, a stopa NBP w treści podawana jest teraz automatycznie. Stan prawny na 20.11.2026. Regulaminy promocji sprawdzone 20.11.2026. Przykładowe kwoty w wyliczeniu salda są ilustracyjne. Obniżka z art. 108d zależy od stopy referencyjnej NBP obowiązującej dwa dni robocze przed zapłatą. Obliczenia: Mądry Dochód.
Reklama Od wydawcy: Boardeon, zarząd AI dla Twojej firmy · Telofia, recepcjonistka AI, która odbiera telefonyVoxiora, recepcjonistka AI, która odbiera telefony
Boardeon prowadzi JG INVEST P.S.A., wydawca Mądrego Dochodu; rabat z linku obowiązuje przy zakupie w ciągu 7 dni od założenia konta. Telofia i Voxiora to AI AGENT HUB P.S.A., spółka powiązana z wydawcą. Linki partnerskie.

